|

به جدیدترین کشور «احتمالی» جهان خوش آمدید

در امتداد ساحل غربی رود دانوب در نیمه راه زاگرب و بلگراد سرزمینی تاریخی و سه مایل‌مربعی وجود دارد که سال‌ها خالی از سکنه بوده است. این سرزمین حاصل یک بلاتکلیفی مرزی طولانی‌مدت است. نه صربستان و نه کرواسی ادعای حاکمیت ارضی بر این سرزمین را ندارند. زمین این سرزمین باتلاقی و مستعد وقوع طغیان‌های رودخانه‌ای فصلی است. همچنین یک مسیر خاکی پردست‌انداز به آنجا منتهی می‌شود که تنها یک کلبه متعلق به شکارچیان در آن وجود دارد که خاستگاه مشخصی ندارد. در آوریل 2015 میلادی اما یک سیاست‌مدار اهل چک به نام «ویت یدلیچکا» اعلام کرد که بنیان‌گذار ریز کشور «جمهوری آزاد لیبرلند» در آن ناحیه است. این سیاست‌مدار جوان که در دهه سوم عمرش به‌سر می‌برد ازآن‌رو کار تازه‌ای را انجام داد که پرچم کشور جدیدی را در خاکی ناپایدار کاشت که خلاف کشورهای تازه‌تأسیس دعوی ارضی و حقوقی بر سر آن وجود ندارد مانند سودان جنوبی یا اریتره و تیمور شرقی که از دل جنگ‌های تلخ داخلی تاریخی سر برآوردند. یدلیچکا تحصیل‌کرده است. او مدرک لیسانس خود را از دانشگاه اقتصاد پراگ در سال 2009 میلادی گرفت و مدرک کارشناسی‌ارشد خود را در رشته تجارت و فناوری اطلاعات دریافت کرده و در فاصله سال‌های 2013 تا 2014 میلادی تحلیلگر بازارهای مالی بوده است. او علاوه بر اقتصاد، از سال 2001 میلادی فعالیت حزبی و سیاسی خود را شدت بخشید و از اعضای حزب دموکراتیک مدنی بود و در سال 2009 میلادی در جمهوری چک به عنوان رئیس منطقه‌ای انتخاب شد. او خود را حامی آزادی فردی و دیدگاه‌های لیبرال با باور راسخانه به حداقل نفوذ دولت در جامعه و اقتصاد می‌داند. برخی باور دارند که او یک آنارکوکاپیتالیست است که شدیدا به بازار آزاد باور دارد. نوک پیکان حملات او علیه سوسیالیسم است که آن را باوری غلط می‌داند. به این ترتیب بود که در 13 آوریل سال 2015 میلادی او و اعضای کمیته اکتشافی‌اش بیانیه‌ای را منتشر کردند که تأسیس جمهوری آزاد لیبرلند را اعلام می‌کرد: «ما به موجب حق تعیین سرنوشت، حق کشف و حق خودمختاری تأسیس جمهوری آزاد لیبرلند را اعلام می‌کنیم. جمهوری آزاد یک کشور آزاد و مستقل است و باید از قدرت دفاع از خود برخوردار باشد. صلح، اتحاد، حق تجارت و لذت‌بردن از هر حق دیگری که کشورهای مستقل دارند را برای خود محفوظ قلمداد می‌کنیم. به‌عنوان عضوی از خانواده ملل ما خود را متعهد به رعایت قوانین بین‌المللی‌ای می‌دانیم که تمام کشورها را به یکدیگر پیوند می‌دهند». یدلیچکا فعالیت خود را با ابراز تردید نسبت به کارکرد اتحادیه اروپا به اوج رسانده بود. او می‌گوید که به مدت دوسال برای پیداکردن خاکی مناسب به منظور ایجاد لیبرلند کار تحقیق و جست‌وجو را انجام داده بود. او پس از پیداکردن محل به‌همراه نامزد و دوست دانشگاهی خود جمهوری را اعلام کرد. هرچند که او مدعی است به‌دنبال کسب منصب سیاسی نیست اما بلافاصله پس از اعلام خبر تشکیل لیبرلند، با رأی دو به صفر خود را اولین رئیس‌جمهوری آن کشور معرفی کرد. اطرافیانش می‌گویند که این مرد موبور با ریش پروفسوری مایل به حنایی به نرمی سخن می‌گوید و باادب است. سه هفته پس از مراسم به‌اهتزازدرآوردن پرچم لیبرلند، او و اعضای کمیته درصدد تأسیس اولین سفارت لیبرلند برآمدند. این سفارت در آپارتمانی در پراگ تأسیس شد. او به‌همراه دوستانش در تعطیلات پایان هفته هشت‌ساعتی را با ماشین طی می‌کنند تا به لیبرلند برسند. اما اعلام جمهوری آزاد برای این سیاست‌مدار اهل چک بی‌چالش نبوده است. در می سال 2015 میلادی، زمانی که او برای اعلام روز آزادی برنامه‌ریزی کرده بود، مشروعیت دولتش از داخل توسط گروهی که خود را انجمن ساکنان لیبرلند خوانده بودند به چالش کشیده شد. این گروه توسط یک تاجر دانمارکی مدیریت می‌شد که ساکن سوئیس بود و با پیش‌دستی به‌سرعت خواستار سکونت در لیبرلند شدند. اما هم‌زمان، یدلیچکا نیز خود را به لیبرلند رساند. پلیس کرواسی در مواجهه با تعداد زیاد افراد هجوم‌آورده به سمت مرز، از عبور آنان جلوگیری کرد و یدلیچکا را دوبار به زندان انداخت. یدلیچکا اما برای نشان‌دادن انعطاف‌پذیری و حسن‌نیت و با فراموش‌کردن این بی‌احترامی دیپلماتیک اظهار کرد که اگر کرواسی به ما کمک کند، ما هم به آنان کمک می‌کنیم. او پس از آزادی با آرامش همراه با تیم سفارت لیبرلند در پاریس اظهار کرد که اگر کرواسی لیبرلندی‌ها را نادیده بگیرد به آنان کمک کرده است و اگر به آنان آسیب برساند باز هم در افکار عمومی این موضوع به‌نفع لیبرلند و اعضایش خواهد بود. این اظهارات او در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای داشت و سبب شد تا بیش از 330‌هزار درخواست برای شهروندی در لیبرلند ارائه شود. برنامه شهروندی آنلاین دو بخش داشت که یکی ثبت‌نام اولیه بود و دیگری پرسش‌نامه. در پرسش‌نامه از داوطلبان خواسته شده بود تا پاسخ دهند که آیا سابقه کیفری داشته‌اند یا خیر، آیا بدهکار بوده‌اند یا با احترام با اموال دیگران رفتار می‌کردند و آیا مایل به سرمایه‌گذاری در لیبرلند هستند یا خیر. همچنین پرسش‌هایی درباره عضویت داوطلبان در گروه‌های افراطی مطرح شده بود. در مرحله نخست ثبت‌نام 40‌هزار نفر نام‌نویسی کردند. در آن زمان اعطای شهروندی نهایی در دستان یدلیچکا بود؛ او در ماه ژوئن آن سال، شهروندی حدود 130 نفر را پذیرفت و در آن زمان منتظر تأیید قانون اساسی بود. او در ابتدا از این موضوع هراس داشت که لیبرلند که کشوری کوچک است با وزن بیش از اندازه شهروندان مواجه شده و از درون منفجر شود. او گمان می‌کرد که اکثر آزادی‌خواهانی که خواستار زندگی در لیبرلند هستند به‌طورکلی از کشورهایی بیایند که خواستار آزادی‌های بیشتر هستند و در نتیجه او انتظار نداشت که افرادی از آفریقا و خاورمیانه علاقه‌مند به زندگی در این سرزمین باشند. بیشترین تعداد درخواست‌ها به میزان 82.167 نفر از مصر بود. پس از مصری‌ها، ترک‌ها، به‌خصوص پناه‌جویان سوری و پس از آن الجزایری‌ها، مراکشی‌ها و تونسی‌ها بیشترین درخواست‌ها را ارائه دادند. دراین‌میان اهالی جمهوری چک در جایگاه هفتم و ساکنان آمریکا در میان درخواست‌دهندگان در جایگاه بعدی قرار گرفتند. پس از آنها شهروندانی از عراق و اردن درخواست شهروندی داده بودند. یدلیچکا، هم به این موضوع افتخار می‌کرد و هم با آن مشکل داشت. او اصل اساسی برای کشورش را این موضوع قرار داده بود که اعضای لیبرلند نباید عضو احزاب نئونازی یا کمونیست باشند و جرایم تبهکارانه نیز مرتکب نشده باشند. او همچنین انتظار ورود سرمایه را به لیبرلند داشت اما در عمل با پناهندگان سیاسی مواجه شد. یدلیچکای بلندپرواز در مصاحبه با «گاردین» گفته بود: «به جهان نشان می‌دهیم که نیاز کمی به مداخله دولت در امور جامعه وجود دارد. رسانه‌ها ما را راست‌گرا می‌خوانند اما این درست نیست چراکه نه از ثروتمندان حمایت می‌کنیم و نه از فقرا. ما برای همه تلاش می‌کنیم. هدف اصلی‌مان مخالفت با دخالت دولت و مالیات بالاست. در میان کسانی که داوطلب شده‌اند می‌توان به پلیسی فرانسوی اشاره کرد یا به یک لوله‌کش مصری و یک مدیر حرفه‌ای مدیریت داده‌ها که آلمانی است. ما هیچ سؤال غیرضروری‌ای را درباره گرایش جنسی یا مسائل شخصی از شهروندان نمی‌پرسیم. ما جامعه‌ای کاملا باز برای همگان داریم. در نتیجه بسیاری از مردم با تنوعات مختلف در اینجا زندگی خواهند کرد. شعار ما این است «زندگی کن و بگذار سایرین زندگی کنند». پرچم ما نیز نشان‌دهنده این موضوع است؛ رنگ زرد نشانه آزادی، آبی نماد دانوب و سیاه و سفید نماینده مقاومت در برابر سیستم. سرود ملی را نیز یک رپر اهل چک ساخته است». گذر زمان نشان خواهد داد که آیا این سیاست‌مدار جاه‌طلب می‌تواند رؤیای جامعه باز لیبرالی نوشته‌شده توسط پوپر و سایر متفکران لیبرال در کتاب‌ها را تحقق عملی ببخشد یا خیر.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.