همنوایی «مرکل» با «اردوغان»
دیدار رسمی «باراک اوباما»، رئیسجمهوری ایالات متحده، از آلمان و انجام گفتوگوهای دوجانبه میان او و «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، بر سر موضوعات مختلف و بهویژه سوریه نمیتواند بهدور از دید ناظران قرار گیرد. در نشست مطبوعاتی آنگلا مرکل با باراک اوباما که یکشنبه گذشته در شهر هانوفر آلمان برگزار شد، بیش از همه، پیشنهاد خانم مرکل درباره پناهجویان سوری و همچنین مخالفت صریح باراک اوباما با آن دارای اهمیت است. او در دیدار خود با رئیسجمهوری آمریکا دقیقا از مواضع دولت ترکیه سخن گفت و اینبار مواضع دولت ترکیه درخصوص ایجاد منطقه امن و پروازممنوع در داخل خاک سوریه از زبان او مطرح شد. خانم آنگلا مرکل گفت که ایجاد منطقه امن باید جزئی از مذاکرات سوریه باشد تا آوارگان سوری جایی برای پناهبردن به آن داشته باشند. اما باراک اوباما در پاسخ، در همان کنفرانس تأکید کرد که ایجاد منطقه امن در داخل سوریه امکانپذیر نیست، چراکه این موضوع از نظر فنی دچار مشکل خواهد شد. همانطور که معلوم است، اتحادیه اروپا و دولت ترکیه بر سر بحران ناشی از سیل هجوم مهاجران به اروپا در چندماه گذشته به توافقاتی رسیدهاند. به نظر میرسد مرکل در جریان این تفاهمنامه بهنوعی تحت فشار دولت ترکیه قرار دارد و رئیسجمهوری ترکیه نیز با درک این واقعیت نهایت فشار را بر دولت آلمان وارد میکند تا از طریق صدراعظم آن کشور خواستههای ترکیه را به اروپا و حتی آمریکا تحمیل کند. ازاینروست که دقیقا بیان خاستگاه سیاسی ترکیه درخصوص سوریه از زبان مرکل تأملبرانگیز به نظر میرسد. اتحادیه اروپا با مدیریت آلمان در شرایط کنونی عملا نوعی «بازار بردگی» را مدیریت میکند. در این بازار از یکسو سیل انسانهای آواره و بیخانمان قرار دارد و از سوی دیگر کشورهایی که حضور پناهجویان را به دلایل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تهدید جدی به حساب میآورند. از طرفی گزینش پناهجویان در جامعه اروپا از نظر استعداد، سطح معلومات، نوع مذهب و گرایشات دینی و حتی شرایط سنی، خود نشانگر مدیریت «بردهداری» است که نه براساس قوانین و نُرمهای اروپایی است و نه سنخیتی با قوانین و حقوق دولت ترکیه دارد. اما طرفین برای رسیدن به اهداف سیاسی- اقتصادی خود و خروج از بحرانهای مقطعی دست به این معامله زدهاند. از آنسو، اروپا از جنگ جهانی دوم تا به امروز نخستینبار است که با چنین سیل عظیمی از پناهجویان روبهرو شده و اتخاذ تدبیر مناسب خواهد توانست جامعه اروپا را از این معضل خلاص کند. به نظر میرسد صدراعظم آلمان در شرایط کنونی و تهدیدهای ناشی از پناهجویان قادر به رعایت جنبه احتیاط در مسائل نبوده و با موضوعات ژئوپلیتیک خارج از آلمان مشغول شده است. مرکل در میان دو وضعیت سخت قرار گرفته است؛ هر اندازه که از آلمان دورتر میشود، حفظ طرفداران و آرای آنها برایش دشوارتر میشود. از سوی دیگر بیثباتی در تمامی جوانب اروپا و یافتن راهکارهای مناسب برای جلب رضایت اعضای اتحادیه و همچنین جلوگیری از فروپاشی این اتحادیه در شرایطی که بریتانیا قصد خروج از آن را دارد، باز موجب شده که مرکل بهشدت در مورد بخت سیاسی و نفوذ خود در اتحادیه اروپا نگران شود. شاید ازهمینروست که میخواهد بهجای ایجاد بحرانی دیگر، حداقل با همگرایی خود با ترکیه از عهده نگرانیهای مطرحشده برآید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.