|

خادمان کتاب را تنها نگذارید

حسن کیائیان*

اصطلاح خادم کتاب را بار نخست از زنده‌یاد طهوری شنیدم؛ ناشر شریف و خوش‌نامی که همیشه خود را خادم کتاب می‌نامید؛ نامی که به‌گمانم برازنده اکثریت جامعه ناشران و کتاب‌فروشان کشورمان است.

نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران امسال مکان تازه‌ای پیدا کرده است. جایی در جنوب شهر که بی‌شک رفت‌وآمد به آن مکان برای خیلی از علاقه‌مندان به کتاب آسان نیست و زمان زیادی را باید به آن اختصاص دهند. بااین‌حال، امیدوارم این دوستداران کتاب که همچنان، با وجود همه جاذبه‌های فرهنگی و هنری دیگر، ارتباط‌شان را با آن حفظ کرده‌اند، ناشران حاضر در این نمایشگاه را تنها نگذارند و به روال معمول سه دهه گذشته، اواسط اردیبهشت‌ماه حتما سری به نمایشگاه کتاب بزنند. نمایشگاه کتاب تهران دارای دو ویژگی اساسی است: ١. بُعد فرهنگی که نمایش یکجای کتاب‌های منتشرشده در طول سال سپری‌شده است. درحقیقت بازدیدکنندگان از نمایشگاه، هرساله این پیام را به ناشران حاضر در آن می‌دادند و می‌دهند كه نتیجه تلاش‌های یک‌ساله شما را دیده‌ایم. ٢. بُعد تجاری که در بطن خود واقعیتی نهفته دارد. واقعیت این است: نمایشگاه کتاب تهران درواقع امر کارکرد نمایشگاهی صِرف ندارد و فروشگاه بزرگی است که هرساله تشکیل می‌شود تا بخشی از نواقص موجود در کار توزیع کتاب و نیز کمبود ویترین کتاب‌فروشی‌ها را که شرح دلایل آن از حوصله این مختصر خارج است، رفع و جبران کند. به این دلیل ساده و روشن است که در 29سال گذشته گروه کثیری از ناشران به‌ویژه آنهایی که صاحب کتاب‌فروشی نیستند، متناسب با حجم کتاب‌هایی که منتشر می‌کنند، تاریخ پرداخت بخش اعظم تعهدات خود را طوری تنظیم می‌کنند که هم‌ز‌مان با نمایشگاه کتاب باشد. مراجعه‌نکردن علاقه‌مندان به کتاب در سال جاری به نمایشگاه کتاب تهران می‌تواند از منظر هر دو ویژگی فوق دربرگیرنده خُسران زیادی برای ناشران و درنهایت آینده فرهنگ مکتوب کشورمان باشد. همواره و به‌ویژه در ایامی که با تعطیلات رسمی همراه است، شاهد این هستیم گروه کثیری از هم‌وطنان‌مان به دلیل نیازی که احساس می‌کنند، به سفرهای کوتاه و بلند می‌روند که در برخی موارد این سفرها با مشکلاتی هم همراه است. به‌کرات دیده شده به دلیل ازدحام اتومبیل‌ها در جاده‌ها، پیمودن مسیرهای دو، سه‌ساعته، تا 10، 12 ساعت طول می‌کشد؛ امری که در تعطیلات نوروزی سال جاری هم به‌کرات اتفاق افتاده است با وجود این، این مشکلات مانع از این نمی‌شود که مردم از سفرهای بعدی چشم‌پوشی کنند چون آن را در خدمت رسیدن به هدف باارزشی می‌دانند. این نگاه را می‌توان به نمایشگاه کتاب امسال تهران و مکان جدید آن هم تعمیم داد. دوستان می‌توانند این رفت و برگشت را یک سفر نصفه‌روزه بدانند؛ سفری که این‌بار هدف از آن سیر و سیاحتی در ولایت کتاب است! *مدیر نشر چشمه و رئیس اسبق هیأت‌مدیره اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.