آتش جنگ در گوشهگوشه دنیا
هادی فیروزی
مشعل المپیک 2016 برزیل، 21 آوریل در ناحیه باستانی المپیا، واقع در یونان طی مراسمی زیبا به دست یک هنرپیشه زن یونانی روشن شد. این مراسم با حضور رهبران کمیته بینالمللی المپیک و کمیته برگزاری بازیهای امسال برگزار شد. این مشعل برای شش روز در یونان دستبهدست و سپس در شهر آتن به مسئولان المپیک برزیل تحویل داده خواهد شد. مشعل المپیک پس از توقفی کوتاه در سوئیس، سفرش در سراسر برزیل را آغاز خواهد کرد و درنهایت پس از طی 30 هزار کیلومتر روز پنجم آگوست به ریودوژانیرو، محل برگزاری بازیها، خواهد رسید. یونانیان باستان بر این باور بودند که برگزاری بازیهای المپیک به آنان نیکبختی و رحمت آسمانی عطا خواهد کرد. آنان در زمان بازیها جنگ و ستیز را متوقف میکردند و برای دستیابی به جایزهای که به شکل تاجی ساختهشده از برگهای درخت زیتون مقدس بود، با هم به رقابت میپرداختند. در منشور المپیک (ماده سوم) آمده است: هدف المپیک آن است که ورزش در خدمت رشد هماهنگ بشر و تشویق برای ایجاد جامعهای صلحآمیز بر مبنای حفظ کرامت انسانی قرار گیرد. در اینباره، بازیهای المپیک بهتنهایی یا بههمراه دیگر نهادها به ارتقای صلح جهانی کمک خواهد کرد. مشعل المپیک بار دیگر در حالی در زادگاه باستانیاش، المپیا، افروخته شد که سرزمینهای بسیاری چون سوریه، عراق و یمن سالهاست که در آتش جنگ میسوزند. بحران پناهجویان آواره به شکل بیسابقهای حاد شده است و مسابقه تسلیحاتی ابرقدرتها و انباشت انواع سلاحهای کشتار جمعی در سراسر دنیا، جهان را به سمت نقطه غیرقابلبرگشتی میبرد. یونانیان در حالی مشعل صلح را افروختهاند که سایه شوم ترور، کشتار و انفجار و قتل، از خاورمیانه تا قلب اروپا گسترده شده است. با نگاهی به تاریخ میتوان دید که المپیکهای جدید از زمان تأسیس خود، تراژدیهای بسیاری شامل جنگها، تبعیضهای نژادی، نسلکشی و سرکوب جنبشهای مذهبی یا سیاسی را تجربه کردهاند؛ برای نمونه المپیک برلین (1936) در زمان حکومت حزب نازی برگزار شد؛ حزبی دیکتاتور که میلیونها نفر را به کام مرگ کشاند. در آن زمان بریتانیا، فرانسه، آمریکا، سوئد، چکسلواکی و هلند خواستار تحریم المپیک شدند. در زمان المپیک توکیو (1940) ارتش ژاپن مناطق وسیعی از چین را اشغال کرده بود و در تدارک تجاوز بیشتر به خاک این کشور بود. این بازیها در طول جنگ جهانی دوم ملغی شد. المپیک مسکو (1980) نیز به واسطه تحریم 64 کشور در اعتراض به تجاوز شوروی به خاک افغانستان ارزش خود را از دست داد. در اعتراض به این تجاوز 15 کشور در مراسم افتتاحیه بهجای پرچم ملی خودشان، با پرچم المپیک رژه رفتند. افتخار میزبانی المپیک 2008 به دولتی داده شد که پرونده سنگینی از موارد نقض حقوقبشر را رقم زده است. وقتی پکن برای میزبانی المپیک ٢٠٠٨ انتخاب شد، مردم بسیاری در سراسر دنیا به این انتخاب اعتراض کردند. امروزه پس از گذشت صدهاسال از دوران برگزاری المپیکهای باستانی، جای این پرسش است که روح المپیک و آرمانهای پاک آنکه ریشه در اسطورهها دارد، چقدر در این بازیها باقی مانده است و المپیک چقدر میتواند به اهداف آرمانیاش دست یابد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.