مرغ سحر ناله سر کن
خانه ملكالشعراي بهار که عمري به اندازه شعرِ بهار دارد، هیچکه نداشته باشد، خاطرهای دارد از حضور یکی از بزرگترین و مهمترین چهرههای ادبیات فارسی که دین او هنوز بر گردن زبان فارسی هست و اگرچه مردم همراه با «مرغ سحر» او ناله میکنند و به ابهت «دیو سفید پای در بند»ش مینازند، اما سهم فراموشی را هم نمیشود نادیده گرفت از زندگی گرانیزده آدمها در این شهر دودگرفته. خانه 70ساله بهار تا سال 85، لااقل انباری بود برای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تا جایی باشد برای لوازم اداری فرسوده کارمندها، اما يكي، دو سال است كه شايعاتي مبني بر فروش آن دست به دست در شبكه هاي اجتماعي ميچرخد و حتي حرف بر سر اين است كه اصولا مسئوليت نگهداري از اين خانه با كيست؟ آيا سازمان میراثفرهنگی که این خانه را ثبت کرده، خودش باید برای حفاظت از آن تلاش کند يا مالك جديدِ احتمالي؟ میراثفرهنگی تهران هم حرفی بیش از این نمیتواند داشته باشد. معاون این اداره درنهایت به این نقلقول میرسد که سازمان میراثفرهنگی نخواهد گذاشت شهرداری مجوز تخریب و بازسازی این بنا را صادر کند و این البته تنها کاری است که از عهده این سازمان برمیآید. در کتاب «سبکشناسی»، شمیسا، خاطرهای دارد از ملکالشعرای بهار که درباره تصحیح ذوقی است. میگویند ملکالشعرا واژهای را در یک بیت از شاعری نهچندان مشهور، تصحیح ذوقی میکند اما به او خرده میگیرند که چرا بدون آنکه از آن شاعر، منبعی مکتوب در دسترس باشد اینچنین به ذوق خود اعتماد کرده و آن واژه را جایگزین کرده است. استاد با صبوری جواب میدهد اگر من کلمهای در شعری به سبک خراسانی را تصحیح کردم، حداقل 10 هزار بیت شعر از سبک خراسانی در حافظه دارم و حداقل 10 هزار بیت در همین سبک سرودهام! بعدها که مجتبی مینوی، نسخههای رسمی آن شاعر را ارائه میکند، آنها که گمان بد به ملکالشعرا برده بودند، درمییابند واژه انتخابشده از سوی استاد، همان واژهای است که در متن اصلی هم بوده است! استاد که روزی با ذوق خود، ادبیات فارسی کهن را از نابودی نجات داد، حالا خانهای برای تهران به یادگار گذاشته که سرانجام پریشانی داشته و بعید هم نیست تا چندی دیگر به یکی از پاساژهای مهم لباسفروشی همان راسته بدل شود، اما انگار پیش از آنکه خانهاش رو به ویرانی برود، این خود شعر و شاعری اوست که از خاطر مردم پاک شده اگرچه دختر آن شاعر این استدلال «شرق» را رد میکند و میگوید: «اتفاقا بهار از شاعرانی است که مردم او را خوب میشناسند. ممکن است شما چون جوان هستید او را بهخوبی نشناسید، اما بهار از اولین کتابهای مدرسه، با هر ایرانی هست چون بعد از فردوسی، بیشترین شعر را در وصف ایران داشته است. بهار ایرانی است و او را همه ایران میشناسد». خانم بهار تأیید میکند خانه مورد مناقشه امروز، منزل اصلی بهار نیست، چراکه آن خانه مدتها پیش خراب شده و این ملک، خانهای است که بهار در دورهای آن را در بخشی از باغ ساخته تا از اجاره آن در روزهای بستری در بیمارستان، کمکخرج خانواده را تأمین کند. این موضوعی است که سیداحمد محیططباطبایی هم آن را در گفتوگو با «شرق»، مورد تأیید قرار میدهد و تأکید میکند اگرچه این خانه، خانه بهار نیست، اما جزء خانههای نفیس پایتخت است و حفاظت از آن واجب. بااینهمه گویی اکنون باید ناله مرغ سحر از گلوی پایتخت بیرون بیاید، چراکه در همین گفتوگوی کوتاه، محیططباطبایی تأکید میکند وضع بسیاری از خانههای تاریخی تهران مساعد نیست و بعضی از آنها در سکوت خبری فروریختهاند؛ خانه بهار اما فعلا در تیررس اخبار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.