گذران وقت در شهروندان بالای 15 سال
طرح آمارگیری گذران وقت، با هدف ارائه اطلاعات مربوط به شناخت نوع و زمان فعالیتهای انجامشده از سوی افراد جامعه و بررسی شیوه زندگی افراد، نخستینبار برای یک دوره آماری یکساله در فصلهای پاییز و زمستان 87 و بهار و تابستان 88 انجام شد. این بررسی را دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری تهیه و طراحی و اجرا کرد. دوره آماری بعدی این طرح در فصلهای پاییز و زمستان 93 و بهار و تابستان 94 در نقاط شهری انجام شد. پس از آن، با بررسی شکل جدولها و نمودارها، به تحلیل شیوه گذران وقت شهروندان پرداخته شد. برای جمعآوری دادههای مربوط به این تحقیق، وضعیت مصاحبهشوندگان در یک هفته پس از تاریخ پاسخگویی به سؤالات بررسی شد. برای درک بهتر نتایج این تحقیق نخست لازم است با مفهوم فعالیت در گذران وقت فرد آشنا باشیم. تمامی فعالیتهایی که یک فرد در شبانهروز انجام میدهد، براساس یک معیار بینالمللی با عنوان ICATUS به 15 فعالیت مختلف تقسیم میشود. هریک از این فعالیتها زیرگروههایی نیز دارند که کار در بخش رسمی، کار برای خانوار در فعالیتهای تولیدی ابتدایی، کار برای خانوار در فعالیتهای تولیدی غیرابتدایی، کار برای خانوار در فعالیتهای ساختمانی، کار برای خانوار در ارائه خدمات برای کسب درآمد، ارائه خدمات داخلی بدون دستمزد برای مصرف نهایی در خود خانوار، ارائه خدمات مراقبتی بدون دستمزد به اعضای خانوار، ارائه خدمات به جامعه محلی و کمک به خانوارهای دیگر، فراگیری، مشارکت اجتماعی و جامعهپذیری، رفتن به مکانها یا بازدید از رویدادهای فرهنگی، تفریحی و ورزشی، سرگرمیها، بازیها و دیگر فعالیتهای تفریحی، شرکت در ورزشهای فضای باز و فضای بسته و دورههای مرتبط، استفاده از رسانههای جمعی، نگهداری و مراقبت شخصی از آن جملهاند. براساس الگوی گذران وقت افراد 15 ساله و بیشتر و براساس نتایج تابستان 94، نتایج حاکی از آن است که بعد از فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی، متوسط بیشترین زمان صرفشده در شبانهروز مربوط به گروه فعالیت خانهداری با سه ساعت و 23 دقیقه، کار و فعالیتهای شغلی با دو ساعت و 46 دقیقه و استفاده از رسانههای جمعی با دو ساعت و 15 دقیقه بوده است. همچنین متوسط کمترین زمان صرفشده در شبانهروز مربوط به گروه فعالیت داوطلبانه و خیریه برابر با دو دقیقه بوده است. در میان مردان، بعد از فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی، متوسط بیشترین زمان صرفشده در شبانهروز به ترتیب مربوط به کار و فعالیتهای شغلی، استفاده از رسانههای جمعی و خانهداری بوده است. در میان زنان نیز متوسط بیشترین زمان صرفشده به ترتیب مربوط به گروه فعالیت خانهداری، استفاده از رسانههای جمعی، مشارکت اجتماعی، بعد از فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی در یک شبانهروز بوده است. در بخشی از این بررسی، چگونگی گذران وقت در تابستان 88 با تابستان 94 مقایسه شده است. بررسی الگوی فعالیتهای گذران وقت در تابستان 94 نسبت به تابستان 88 حاکی از آن است که متوسط زمان صرفشده در گروههای فعالیت گذران وقت در دو فصل مذکور تفاوت داشته است. بیشترین افزایش زمان صرفشده در تابستان 94 نسبت به تابستان 88 مربوط به فعالیت خانهداری برابر 23 دقیقه و بعد از آن به کار و فعالیت شغلی برابر 11 دقیقه و مشارکت اجتماعی برابر هفت دقیقه بوده است. همچنین در تابستان 94 بیشترین کاهش زمان به فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی با 24 دقیقه اختصاص داشته است. در بخشی دیگر از این بررسی، الگوی فعالیتهای گذران وقت جمعیت نقاط شهری کشور، برحسب وضع فعالیت اقتصادی بررسی شده است. براساس نتایج بررسی، در میان شاغلان، بعد از فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی با 12 ساعت و 36 دقیقه، متوسط بیشترین زمان صرفشده در شبانهروز مربوط به کار و فعالیتهای شغلی با هفت ساعت و هشت دقیقه و کمترین زمان صرفشده مربوط به فعالیتهای داوطلبانه و خیریه با یک دقیقه بوده است. در فصل تابستان مردان شاغل هفت ساعت و 26 دقیقه و زنان شاغل پنج ساعت و 10 دقیقه از اوقات بیستوچهار ساعته خود را کار و فعالیت شغلی اختصاص دادهاند. برای جمعیت بیکار نیز بعد از فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی با 14 ساعت و 9 دقیقه، استفاده از رسانههای جمعی با 3 ساعت و 29 دقیقه و فعالیتهای خانهداری با 2 ساعت و 40 دقیقه بیشترین و فعالیتهای داوطلبانه و خیریه با سه دقیقه، کمترین زمان صرفشده را به خود اختصاص داده است. بررسی گذران وقت در میان هریک از طبقات جمعیت غیرفعال اقتصادی گویای آن است که متوسط بیشترین زمان صرفشده مربوط به فعالیتهای نگهداری و مراقبت شخصی است. همچنین در میان این گروه از جمعیت بعد از این فعالیت، خانهداران به طور متوسط بیشترین زمان خود را صرف گروه فعالیتهای خانهداری با شش ساعت و 19 دقیقه، محصلان صرف استفاده از رسانههای جمعی با سه ساعت و 16 دقیقه و افراد دارای درآمد بدون کار که برای مثال شامل بازنشستگان هستند، به طور متوسط بیشترین اوقات خود را به فعالیتهای استفاده از رسانههای جمعی با سه ساعت و پنج دقیقه اختصاص دادهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.