چالش ايران و آمريكا در مبارزه با داعش
تیم آرَنگو . ترجمه: شهرام زرندار
نیروهای عراقی با پشتیبانی حملات هوایی و مشاوره افسران آمریکایی، قدمهای بلندی در استان الانبار برداشتهاند و بهتدریج و با آهستگی زمینهای تحت تصرف داعش را از آنها بازپس گرفتهاند؛ اما در فلوجه- شهری در انبار- که عمدتا سنینشین است و مدتزمان بيشتري در مقايسه با سایر شهرها در عراق یا سوریه، در دستان داعش بوده است، غیرنظامیان درحالیکه ارتش عراق و شبهنظامیان شهر را محاصره کردهاند از گرسنگی در رنج هستند.
براساس گفتههای مقامات عراقی و آمریکایی در سایر مكانها در استان انبار، نظامیان شیعه و سنی براي يكديگر محدودیت ایجاد میکنند. برای ناظران فعلی، دخالت نظامی آمریکا در عراق - به بیش از 20 سال گذشته و در آغاز جنگ خلیجفارس- همه اینها بخشی از الگوی آشنای نومیدکنندهای بودهاند: دستاوردهای میدان نبردی که در امتداد خود برای منطقه ثباتی به بار نمیآورند. کنِث اِم پولاک، مشاور ارشد مؤسسه بروکینز و تحلیلگر قدیمی مسائل عراق، بهتازگي در یک ستون آنلاین نوشته: «بدبختانه مسئله اختلافات فرقهای مهمترین مشکل آمریکا در عراق است، حداقل از سال 2003 (و بهشكلي جدالبرانگيز از سال 1991 بدینسو) موفقیتهای نظامی بهمعنای همزیستی و تلاشهای سیاسی- اقتصادی با آنها نبودهاند، تلاشهایی که در نهایت تعیینکننده موفقیتهای میدان نبرد هستند و بهمعنی دستاوردهای درازمدت است. شمار فزایندهای از منتقدان هشدار میدهند که پیروزیهای نظامی بهدستآمده با پشتیبانی آمریکا باید با آشتی سیاسی بین اعراب سنی و شیعه حمایت شود. باید با تلاشهای تعیینکننده، شهرهای پسگرفتهشده از داعش، بازسازی شوند تا غیرنظامیان بتوانند به خانه و کاشانه خود بازگردند. آنها توجه میدهند که در انبار وضعیت تیرهوتار است. دشمنی فرقهای شدیدتر شده است و صدها نفر از غیرنظامیان قادر به بازگشت به خانه و کاشانه خود نیستند. مقامات و تحلیلگران میگویند این امر روشن شده که گرچه ایالات متحده و ایران هر دو میخواهند داعش را در عراق شکست دهند؛ اما قادر به همکاری با هم نبودهاند. آنها قادر نیستند در کشور عراق به وحدت نظر برسند؛ حتی پس از دستیابی به توافق هستهای درباره برنامه هستهای ایران که بسیاری امیدوار بودند به آنها اجازه خواهد داد از نزدیکتر با هم همکاری کنند این اتفاق نیفتاده است. در هیچجا ماننند انبار تأثیرات موجود در روابط بین فرقهها مشخص نیست؛ منطقهای بیابانی در غرب عراق که برای سالها مأمن و موطن داعش و پدرش القاعده بوده است؛ جایی که صدها سرباز و نظامی آمریکایی پس از هجوم آمریکا به عراق در سال 2003 در آن کشته شدهاند. مقامات رسمی میگویند ایالات متحده از ارتش عراق و برخی از رزمندگان منتسب به طوايف محلی در نبرد با داعش حمایت میکند و ایران حفاظت از بغداد و جنوب عراق را که شیعیان در آن قدرت دارند دنبال میکند؛ بهتازگي دولت اوباما حمایت نظامی خود را از عراق تشدید و اعلام كرده از هلیکوپترهای آپاچی در نبرد علیه داعش استفاده خواهد کرد و نیروهای زمینی خود را به نزدیکی خطوط مقدم خواهد فرستاد. وضعیت در انبار به طرز فزایندهای آشفته است. ایالات متحده پیروزیها در انبار را بهمثابه قدمی مهم براي آزادسازی عراق و بازپسگیری زمینهای اشغالی داعش و پیشدرآمدی برای اقدام نظامی، در سال جاري براي آزادسازی موصل- دومین شهر بزرگ عراق- ميداند. در مقابل تلاشها برای وحدتبخشیدن به جمعیت غیرنظامی مختل میشود، وحدت ضرورتی است که اگر بناست عراق عاری از افراطگرایی شود باید تحقق یابد. گفته میشود در جریان محاصره فلوجه که یک شهر سنینشین است شبهنظامیان جلوی خروج غیرنظامیان از زمینهای اشغالشده توسط داعش را گرفتند. فعالان و غیرنظامیان میگویند وضعیت و شرایط در فلوجه برای دهها هزار غیرنظامی بسیار وحشتناک است. بهای غذا و مواد خوراکی سر به آسمان ساييده، دیدهبان حقوق بشر گزارش داده که بهای یک کیسه آرد گندم که در بغداد 15 دلار است، باید 750 دلار پرداخت کرد. این دیدهبان حقوق بشر بهتازگي هشدار داده که اگر کمکهای بشردوستانه به فلوجه نرسد نتیجهاش برای غیرنظامیان اسفبار خواهد بود. لیز گرانده، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در عراق، در بیانیه اخیرش گفته: «ما عمیقا درباره فلوجه نگرانیم. گزارشاتی حاکی از کمبود شدید مواد غذایی و دارو موجود است. ما هیچ دسترسیای به شهر نداریم و باید بر پایه آنچه میشنویم، اعلام کنیم مردم در این شهر دچار مشکلات وحشتناکی هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.