آموزههای معتمدآریا در «دارالفنون»
به گذشته نیندیشید
عسل عباسیان: حسنختام کارگاههای «دارالفنون» جشنواره جهانی فیلم فجر در آخرین روز برگزاری، آموزههای فاطمه معتمدآریا بود که روز گذشته در طبقه هفتم پردیس سینمایی چارسو برپا شد. پیش از شروع این کارگاه، فیلم کوتاهی که توسط بهرام و بهمن ارگ- از هنرجویان دارالفنون- ساخته شده بود به نام «سیمین سینما» نمایش داده شد؛ فیلمی که سوژهاش فاطمه معتمدآریا بود و پس از پایان، اشک شوق بر گونههای او نشاند؛ اشکهایی که معتمدآریا دربارهشان گفت: «اشک من راحت درنمیآید اما این فیلم هیجانزدهام کرد، نه به این خاطر که سوژهاش من هستم، بلکه به این خاطر که تجلی سینماست. پر از زندگی و عشق». پس از نمایش این فیلم، معتمدآریا کارگاهش را به شیوهای متفاوت آغاز کرد، او پیش از هرچیز از حاضران خواست تا شیوه نشستن خود را اصلاح کنند و دستهای قفلشده بر سینهها و پاهای جفتشدهشان را رها کنند تا پذیرای حس و انرژی جاری در کلاس باشند. او سپس تمریناتی درباره درستنشستن و درست نفسکشیدن با هنرجویان کارگاه انجام داد و گفت: «تنها موجوداتی که درست تنفس میکنند، نوزادان هستند اما ما به محض بزرگشدن، از همه بدنمان برای تمام کارهایمان استفاده میکنیم که این شیوه نادرست است». معتمدآریا همچنین با تأکید بر اینکه بدن و بیان دو اصل اولیه کار بازیگری هستند، اصول درست تنفس و نشستن را اصلی لازم برای یک زندگی خوب دانست و گفت: «درست نفسکشیدن نهفقط برای بازیگران بلکه برای همه انسانهایی که میخواهند سلامت زندگی کنند، مفید است. با درست نفسکشیدن و درستنشستن اعتمادبهنفس پیدا میکنیم و میتوانیم در کار خود بهترین باشیم». معتمدآریا که بر پرورش و تربیت بدن و احساس تأکید داشت، گفت: «با بدنتان مثل یک پادگان رفتار کنید! برای بازیگری باید به بدنتان فرماندهی کنید. اگر فرمانده خوبی باشید، اعضای بدنتان در اختیارتان خواهند بود. امروز اعضای بدن ما سربازهای صفر هستند چون در کنترل ما نیستند. از سوی دیگر در زندگی شهری بدن ما همیشه منقبض است و این بدترین اتفاق برای بدن است چون اعضایمان دیگر رها نیستند». معتمدآریا چنان از بازیگری میگفت، گویی که بازیگری جلوهای اعلا از زندگی باشد؛ پر از لذت و خوشی؛ ازهمینرو تأکید کرد: «اگر در بازیگری خوشی و زیبایی نباشد، یک جای کار میلنگد یعنی باید از سختی کار لذت ببریم و همیشه لبخند داشته باشیم». معتمدآریا همچنین اهمیت «حضور در لحظه» را به حاضران یادآوری کرد: «ابدا به گذشته نیندیشید، حتی به نیمساعت قبل. در گذشته هرطور بودهاید، بودهاید. هیچ اهمیتی ندارد. حتی شما آدمِ نیمساعت قبل هم نیستید، حالا طرز نشستن و تنفستان تغییر کرده است». او با تأکید بر اصل «آگاهی بر بدن و حواس پنجگانه» به هنرجویان آموخت که هر لحظه، آگاه و هوشیار، در اکنون حاضر باشند و از آنها خواست تا به سادهترین اتفاقات روزمره هم آگاه باشند، چون در این شیوه شکلدادن نقشها آسانترین کار خواهد بود. پس از اینکه بازیگر پرافتخار و شناختهشده ایرانی، در جمع هنرجویان ایرانی و خارجی از تجربیات خودش در بازیگری گفت، به حاضران تأکید کرد که حتی اگر نمیخواهند بازیگر شوند و هدفشان کارگردانی است، باید بهقدری فیلم ببینند و کتاب بخوانند و شناختشان از هستی را ژرف کنند که برای هدایت بازیگر، از او آگاهتر باشند چراکه کارگردان بهمثابه یک دانای کل است. وقتی هنرجویان به بیان پرسشهای خود پرداختند، یکی از میان حاضران پرسید: «چطور میتوانید با کارگردانهای فیلماولی کار کنید؟» و پاسخ معتمدآریا چنین بود: «اولین نکته برایم سناریو، سواد و شعور کارگردان و نگاه او به سینماست؛ یک کارگردان ابتدا باید نسبت به حرفه خود شناخت و دانش داشته باشد تا بتواند از بازیگر بازی بگیرد. همیشه از کارکردن با کارگردانی لذت میبرم که دانش او از من بیشتر باشد. کارگردان باید تمام عناصر یک کار را بهتر از بازیگر بشناسد و این فقط با تجربهاندوختن به دست میآید». معتمدآریا تلویحا بر «خاک صحنهخوردن» در پروسه رشد حرفهای نیز تأکید کرد و گفت: «برای اندوختن تجربه، باید چهاردستوپا روی زمین راه بروید و بیاموزید نهاینکه با سر افراشته راه بروید» و پس از این، تشویق پرشور هنرجویان که نشان از رضایت داشت، پایانبخش این کارگاه بود. سپس لوح تقدیری از سوی مازیار میری، کارگردانی که مسئولیت برگزاری کارگاههای آموزشی «دارالفنون» را برعهده داشت، به معتمدآریا اهدا شد. این فیلمساز درباره بازیگری معتمدآریا گفت: «ایشان نشان دادهاند که سینما برایشان بسیار جدی است و برای هر کارگردانی افتخار بزرگی است که تیتراژ فیلمش با اسم او آغاز شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.