|

گزارش عملکرد معاونت زنان از ماده‌ای که فراکسیون زنان مجلس می‌گویند اجرا نشده

سرانجام ماده 230 برنامه پنجم توسعه

شرق: ماده 230 قانون برنامه پنجم توسعه می‌گوید: «دولت با همکاری سازمان‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط، از‌جمله مرکز امور زنان و خانواده با هدف تقویت نهاد خانواده و جایگاه زنان در عرصه‌های اجتماعی و استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه زمینه‌ها با تدوین و تصویب «برنامه جامع توسعه امور زنان و خانواده» مشتمل بر محورهای تحکیم بنیان خانواده، بازنگری قوانین و مقررات مربوطه، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، توسعه و ساماندهی امور اقتصادی- معیشتی با اولویت ساماندهی مشاغل خانگی برای زنان سرپرست خانوار و زنان بدسرپرست، تأمین اجتماعی، اوقات فراغت، پژوهش، گسترش فرهنگ عفاف و حجاب، ارتقای سلامت، توسعه توانایی‌های سازمان‌های مردم نهاد، ارتقای توانمندی‌های زنان مدیر و نخبه، توسعه تعاملات بین‌المللی، تعمـیق باورهای دینی و اصـلاح ساخـتار اداری تشکـیلاتی زنان و خانـواده اقدام قانونی نماید». قانون برنامه پنجم توسعه، پنجمین قانون توسعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران است. این قانون برای تحقق سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ تدوین شده است. این قانون ۲۳۵ ماده دارد و ماده ۲۳۵ آن اعلام می‌کند که این قانون تا سال ۱۳۹۴ شمسی اعتبار دارد. از چند ماه پیش بود که نمایندگان فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی اعلام کردند ماده 230 برنامه پنجم اجرا نشده است. فاطمه رهبر، رئیس فراکیسیون زنان مجلس در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود: «در ماده 230 دولت را ملزم به تهیه برنامه جامع توسعه امور زنان و خانواده کرده‌ایم، اما برنامه پنجم تمام شده، ولی هنوز تأثیراتی از اجرای این ماده کلیدی ندیده‌ایم و دولت آن را اجرا نکرده است. دو ماه پیش در جلسه با معاونت زنان ریاست‌جمهوری گزارش عملکردی برای ماده 231 خواستیم که در جواب گفتند 18 تفاهم‌نامه در سال 93 و 94 با دستگاه‌های مختلف در این مورد عقد کرده‌ایم و در جدول آماری‌شان تحقق صددرصدی را نشان می‌داد که نتیجه آن را ایجاد دغدغه در دستگاه‌های اجرائی اعلام کردند و این یعنی صفر و باید این برنامه را دوباره در برنامه ششم هم قرار دهیم». این در حالی است که بر طبق گزارش تهیه شده، اقدامات معاونت زنان در راستای تحقق ماده 230 انجام شده است. این معاونت بر روی مسائلی چون تحکیم بنیان خانواده، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، توسعه و ساماندهی امور اقتصادی و معیشتی، توسعه توانایی‌های سازمان‌های مردم‌نهاد، ارتقای توانمندی‌های زنان مدیر و نخبه، پژوهش و... کارکرده که ازجمله موضوعات پروژه‌های مذکور و در راستای عناوین 14 حوزه ماده 230 برنامه پنجم توسعه است. این پروژه‌ها قشرهای مختلف زنان، ازجمله زنان نخبه، مدیر، جوان، کارآفرین، شاغل، آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر، سرپرست خانوار، دانشجویان و دانش‌آموزان را تحت پوشش قرار می‌دهد. ازجمله اقدامات این معاونت می‌توان به توان‌افزایی و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی زنان و خانواده‌ها، برگزاری نشست منطقه‌ای و کارگاه‌های آموزشی تقویت همکاری تخصصی شبکه‌ای ویژه سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های دولتی در مناطق مختلف کشور، توانمندسازی زنان آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر، افزایش پوشش تحصیلی دختران بازمانده از تحصیل، حمایت از توسعه سوادآموزی زنان و دختران عشایری و... اشاره کرد. موافقت‌نامه‌های منطقه‌ای و استانی در سال 94 معاونت امور زنان و خانواده در سال گذشته موافقت‌نامه‌های همکاری با وزارتخانه‌های آموزش‌وپرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان‌های اسناد و کتابخانه ملی، آموزش فنی‌وحرفه‌ای، سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی، بهزیستی، نهضت سوادآموزی، شهرهای استان‌های آذربایجان شرقی، غربی، بوشهر، چهارمحال‌وبختیاری، خراسان‌رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، سیستان‌وبلوچستان، فارس، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه‌وبویراحمد، گلستان، مازنداران، هرمزگان و یزد امضا کرد که تحقق کامل آنها تا نیمه سال 95 خواهد بود. امضای 13 موافقت‌نامه برای اجرای طرح توان‌افزایی و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی زنان و خانواده‌ها در 13 استان از اقدامات این معاونت در سال 94 است. برگزاری کارگاه آموزشی برای اعضای خانوارهای استان در زمینه مهارت‌های ده‌گانه زندگی (شامل: مهارت خودآگاهی، همدلی، برقراری ارتباط مؤثر، روابط بین‌فردی، حل مسئله، تصمیم‌گیری، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، مقابله با استرس و کنترل خشم با هدف پیشگیری از تعارضات خانوادگی، نزاع دسته‌جمعی و افزایش فرهنگ شهروندی، مشارکت در امور شهری و مدیریت مسائل زیست‌محیطی) از دیگر اقدامات این معاونت است. در 15 استان نیز تقویت شیوه‌های مهارتی و ارتباطی اولیا با دانش‌آموزان و نوآموزان مبتلا به اُتیسم در دستور کار قرار گرفت که به برگزاری کارگاه آموزشی به مدت 24 ساعت، ویژه 818 نفر از والدین دارای فرزند نوآموز و دانش‌آموز مبتلا به اُتیسم و تهیه و توزیع یک بسته آموزشی برای 409 نفر از اولیای دانش‌آموزان و نوآموزان اُتیسمی منجر خواهد شد. در موافقت‌نامه‌ای نیز در 10 استان توانمندسازی زنان آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر و توانمندسازی زنان سالمند به‌منظور بهبود کیفیت زندگی در دوران سالمندی در دستور کار قرار گرفت که ازجمله نتایج آن می‌توان به تحت پوشش قراردادن 45‌ هزار زن سالمند در 50 محله اشاره کرد. معاونت امور زنان در سال گذشته همکاری در راه‌اندازی کلینیک‌های سلامت خانواده و تدوین بسته خدمتی این کلینیک‌ها را در دستور کار قرار داد که به تأسیس 17 کلینیک سلامت خانواده و جنسی به ‌عنوان ارائه‌دهندگان خدمت در دانشگاه‌های علوم پزشکی انجامید و تدوین یک بسته خدمتی برای کلینیک‌های سلامت خانواده و سلامت جنسی، از‌جمله نتایج آن است. معاونت امور زنان در استان چهارمحال‌وبختیاری دو موافقت‌نامه برای راه‌اندازی کلینیک مشاوره خانواده با رویکرد پیشگیری از طلاق در شهرستان‌های بروجن و لردگان اجرا کرد که منجر به حمایت از راه‌اندازی دو مرکز مشاوره در شهرستان لردگان و بروجن و پیش‌بینی سازش 80 درصد پرونده‌های مربوط به تعارضات خانوادگی، ‌طلاق و خانواده‌های در معرض آسیب، پس از راه‌اندازی مراکز و ارائه خدمات مشاوره تا پایان سال 95 می‌شود. در استان سیستان‌وبلوچستان هم برای حمایت از برگزاری نمایشگاه توانمندی‌های زنان استان مذکور، موافقت‌نامه امضا شد که منجر به برگزاری یک نمایشگاه از توانمندی‌های زنان استان و فرصت فروش محصولات تولیدی 160 بانوی غرفه‌دار شهری، روستایی و عشایر شد. در 19 شهرستان این استان هم پنج کارگاه آموزشی در حاشیه نمایشگاه با موضوعات مهارت‌افزایی بانوان، تحکیم خانواده، صنایع دستی و سوزن‌دوزی و... برپا شد. در 22 شهرستان استان مازندران نیز موافقت‌نامه توانمندسازی زنان سرپرست خانوار و بدسرپرست اجرا شد که برگزاری دوره‌های آموزشی به مدت هشت ساعت، با موضوعات بهداشت و سلامت خانواده، مهارت‌های ارتباطی و زندگی، مهارت‌های حرفه‌ای و شغلی؛ برای پنج هزار نفر از زنان سرپرست خانوار و بدسرپرست را در پی داشت. گسترش آموزش مهارتی بازار‌محور زنان با محوریت فعالان اقتصادی با رویکرد اشتغال پایدار و توسعه و ساماندهی امور اقتصادی و معیشتی موافقت‌نامه‌ای بود که امضای آن به نتایجی مانند نیازسنجی 15 عنوان حرفه‌های بازارمحور آموزشی در شهرستان‌های چهار استان، شناسایی شغل و شایستگی و تدوین و بازنگری 15 استاندارد آموزشی بازارمحور و مشاوره آموزشی و هدایت شغلی خواهد انجامید. پروژه توانمندسازی مهارتی زنان آسیب‌دیده و در معرض آسیب اجتماعی (زنان بی‌سرپرست، زنان بدسرپرست و معتادان بهبودیافته) استان‌ها با رویکرد اشتغال پایدار نیز به نیازسنجی 10 عنوان حرفه آموزشی در مناطق منتخب استان‌های تهران و سیستان‌وبلوچستان، شناسایی شغل و شایستگی، تدوین و بازنگری 10 استاندارد آموزشی در زمینه توانمندسازی مهارتی زنان آسیب‌دیده اجتماعی و مشاوره آموزشی و هدایت شغلی منجر خواهد شد. حمایت از توسعه سوادآموزی زنان و دختران عشایری یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده این معاونت با همکاری سازمان نهضت سواد‌آموزی است که در چهار استان اجرائی شد. براساس این موافقت‌نامه چهار کارگاه آموزشی برای 400 نفر از آموزش‌دهندگان زن، با اولویت در مناطق محروم عشایری برگزار شد و دو هزار نفر از زنان و دختران عشایر بی‌سواد و کم‌سواد، در گروه سنی 10 تا 49 سال تحت پوشش سوادآموزی قرار خواهند گرفت. از برنامه‌های این معاونت پروژه ساماندهی زنان آسیب‌پذیر در استان کرمانشاه است که منجر به برگزاری جلسات آموزش در مناطق حاشیه‌نشین و دور از دسترس برای 800 نفر از زنان محلات در رابطه با اعتیاد و عوارض ناشی از آن می‌‌شود. توانمندسازی زنان آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر در 10 استان و ایجاد زمینه مناسب برای جذب و تحت‌پوشش قراردادن زنان معتاد و روسپی و بازتوانی آنان اجرا شد که آموزش فنی‌وحرفه‌ای به 50 زن آسیب‌دیده اجتماعی یکی از نتایج آن است. تدوین بسته آموزشی و ارائه آموزش حقوق و مسئولیت‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی به دانش‌آموزان متوسطه دوم، اولیای دانش‌آموزان و مربیان مدارس در 15 استان نیز در دستور کار قرار گرفت که می‌توان به نتایجی مانند تهیه و تدوین بسته‌های آموزشی برای سه گروه از مخاطبان (دانش‌آموزان، اولیا و مربیان) به تفکیک جنس و برگزاری کارگاه‌های آموزشی هشت‌ساعته اشاره کرد. موافقت‌نامه‌های استانی در سال 93 معاونت امور زنان و خانواده در سال 93 اقدام به تبادل 11 موافقت‌نامه همکاری با دستگاه‌های اجرائی (ملی-استانی) کرد با موضوعاتی، از‌جمله تحکیم بنیان خانواده، پیشگیری از آسیب‌ها و ارتقای سلامت زنان، توسعه و ساماندهی امور اقتصادی و معیشتی، که بنابر گزارش وضعیت دریافتی 95 درصد از پروژه‌ها به اتمام رسیده است. عناوین این پروژه‌ها به شرح زیر است: - برگزاری نمایشگاه نقش‌آفرینی زنان در توسعه پایدار با تأکید بر اقتصاد مقاومتی؛ - برگزاری برنامه آموزش پیش از ازدواج زوج‌های جوان در استان چهارمحال‌وبختیاری؛ - بهره‌مندی از مشاوران و روان‌شناسان در پیشگیری و رفع اختلافات خانوادگی در استان چهارمحال‌وبختیاری؛ - حمایت از برگزاری هشتمین کنگره بین‌المللی دانش اعتیاد؛ - حمایت از برگزاری جشنواره تئاتر خیابانی طلوع امید؛ - آموزش، ارائه خدمات مشاوره و ساماندهی زنان قالیباف در جهت ارتقای کیفیت و استاندارد‌سازی تولیدات آنها برای رسیدن به افزایش و پایداری اشتغال در استان‌های آذربایجان شرقی، خراسان جنوبی، قم، کرمان، مرکزی، تهران، زنجان، سیستان‌وبلوچستان و خراسان شمالی؛ - آموزش، ارائه خدمات مشاوره و ساماندهی زنان کشاورز به منظور ارتقای کیفیت و استاندارد‌سازی تولیدات آنها برای رسیدن به افزایش و پایداری اشتغال در 29 استان کشور؛ - پروژه ملی آموزش و ساماندهی زنان تسهیلگر توسعه روستایی؛ - پروژه ملی توسعه و تجهیز صندوق‌های اعتبار خُرد زنان روستایی؛ - برنامه ملی آموزش و ترویج کارآفرینی زنان روستایی؛ - پروژه ملی تقویت نقش زنان در توسعه کشاورزی پایدار؛ - آسیب‌شناسی روانی- اجتماعی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه (8 استان)؛ - پروژه ملی بهبود وضعیت آموزشی- بهداشتی دانش‌آموزان دختر محروم و نیازمند کشور در مقطع اول متوسطه (پایه اول)؛ - تقویت شیوه‌های مهارتی و ارتباطی اولیا با دانش‌آموزان دختر در سراسر کشور؛ - آموزش مهارت‌های زندگی به دختران دانش‌آموز کم‌توان ذهنی دوره ابتدایی در هفت استان تهران، چهارمحال‌وبختیاری، ‌خراسان جنوبی، خراسان شمالی، سیستان‌وبلوچستان، کرمانشاه و کهگیلویه‌وبویراحمد؛ - حمایت از برگزاری نشست منطقه‌ای و کارگاه‌های آموزشی شبکه‌سازی تخصصی ویژه سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های اجرائی مرتبط با حوزه زنان و خانواده در مرکز کشور.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.