|

آثار زیان‌بار مواد مصنوعی پلاستیکی بر محیط‌زیست و ضرورت کاهش تولید و مصرف آن

پیشروی آرام رود زباله به سمت شهر و سدهای ناکارآمد

گروه علم: به‌تازگی دولت فرانسه همه فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌ها را موظف کرده است که از این پس از ارائه کیسه‌های پلاستیکی یکبارمصرف به مشتریان خودداری کنند. هدف دولت فرانسه از تصویب و اعمال این قانون آن است که مردم به‌جای استفاده از کیسه‌های یکبارمصرف، از سبدهای دائمی یا کیسه‌های تهیه‌شده از مواد قابل بازیافت استفاده کنند. این تصمیم برای همه مغازه‌های کوچک و بزرگ، پمپ‌بنزین‌ها، ‌داروخانه‌ها، ‌بازارهای سرپوشیده و روباز اعمال می‌شود. وزارت محیط‌زیست فرانسه تأکید کرده است: «هدف از این تدبیر، کاهش تأثیرات زیست‌محیطی قابل‌ملاحظه مربوط به تولید و توزیع این کیسه‌های پلاستیکی است». گفتنی است تجزیه کیسه‌های پلاستیکی صدها سال طول می‌کشد. سالانه حدود پنج‌ میلیارد کیسه پلاستیکی یکبارمصرف در فروشگاه‌ها و 12‌ میلیارد کیسه پلاستیکی برای مصارف دیگر خارج از فروشگاه‌ها، به مردم عرضه می‌شود. گفته ‌می‌شود بیش از نیمی از این کیسه‌های زباله در طبیعت رها می‌شود، به همین دلیل مدافعان محیط‌زیست که برای گسترش استفاده از کیسه‌های قابل بازیافت فعالیت می‌کنند، از این ممنوعیت استقبال کرده‌اند. البته گفتنی است عرضه کیسه پلاستیکی، پیش از این در بسیاری از کشورها ممنوع شده بود. حتی در کشور بنگلادش (که کشوری درحال‌توسعه محسوب می‌شود)، فروش کیسه‌های نایلونی از سال 2002 ممنوع شده است. در امارات نیز از سال 2012 تولید، عرضه و مصرف کیسه‌های نایلونی و ظروف پلاستیکی یکبارمصرف ممنوع شد. در سال گذشته میلادی و امسال نیز استفاده از کیسه‌های پلاستیکی در ایتالیا و تورنتوی کانادا ممنوع شد. بسیاری از کشورهای دیگر مانند چین و آمریکا نیز به سمت کاهش استفاده از کیسه‌های پلاستیکی و ظروف یکبارمصرف پلاستیک رفته‌اند. درمقابل هیچ برنامه خاصی در زمینه کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی در کشور ما وجود ندارد و شواهد نشان می‌دهد مصرف این محصول روزبه‌روز بیشتر می‌شود. در سال‌های اخیر، برخی تولیدکنندگان، کیسه‌های قابل‌بازیافت و زیست‌تخریب‌پذیر به بازار عرضه کردند، اما مقدار این محصول در مقابل کیسه‌های نایلونی، بسیار ناچیز است. مسئولان دولتی در ایران تاکنون موضع قاطعی در برابر افزایش روزافزون تولید، مصرف و رهاسازی کیسه‌های پلاستیکی اتخاد نکرده‌اند، اما در سال‌های اخیر، برخی از نهادهای مردم‌نهاد به مقابله با کیسه‌های پلاستیکی پرداختند و حتی روزی را برای کاهش مصرف کیسه‌های نایلونی انتخاب کردند. ستاد محیط‌زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران با همکاری سازمان میادین میوه‌وتره‌بار نیز روز 21 تیر‌ را روز بدون نایلکس نام‌گذاری کردند و عبارت «امروز یک‌ کیسه پلاستیک کمتر» را به‌عنوان شعار خود برگزیدند. فعالان محیط‌زیستی می‌گویند براساس آمارهای اعلام‌شده، سالانه بیش از 177‌هزارتن پلاستیک در ایران تولید می‌شود که برابر با 500 تن در روز است. طبق اعلام کارشناسان محیط‌زیستی، هر خانواده ایرانی روزانه سه کیسه پلاستیکی استفاده می‌کند که با احتساب وجود حدود 20‌ میلیون خانوار در ایران، روزانه 60‌ میلیون، ماهانه یک‌میلیارد و 800‌ میلیون و سالانه بیش از 20‌ میلیارد کیسه پلاستیکی در کشور مصرف می‌شود. این فعالان محیط‌زیست می‌گویند هر خانواده ایرانی، با کاهش مصرف یک کیسه پلاستیکی در هفته، می‌تواند از مصرف حدود 816‌ میلیون کیسه پلاستیکی در سال جلوگیری کند، اما بااین‌همه بر این باورند که برای دستیابی به این هدف، به فرهنگ‌سازی نیاز داریم. به باور آنها، در این مورد خاص، تک‌تک افراد جامعه باید با مشکلات حاصل از استفاده بی‌رویه از مواد مصنوعی پلاستیکی (و از جمله کیسه‌های پلاستیکی)، آثار زیانبار آن بر محیط‌زیست و ضرورت کاهش تولید، مصرف و رهاسازی آن در طبیعت آشنا شوند. با توجه به گسترش روزافزون استفاده از مواد پلاستیکی در کشور و لزوم کاهش استفاده از آن، در ادامه به بررسی انواع پلاستیک‌ها، خواص و کاربردشان، پیامدهای ناخواسته آن و چگونگی مقابله با آن می‌پردازیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.