|

اردیبهشت بی‌کاری

سعید برآبادی: دور میدان‌های شهر، کارگران فصلی نشسته‌اند، همه‌جا، از منیریه تا ونک، از امامت تا شهران. هوا گرم شده و دیگر خبری از نوروز نیست اما آنها پخش شده‌اند در شهر و منتظرند بلکه «دوزار» کاسب شوند. میدان حر، اصلی‌ترین پاتوق کارگران فصلی است. ماشین که نزدیکشان می‌شود، جستی می‌زنند به طرفش: «آقا سوار شم؟»، «آقا ارزونه‌ها»، «وردستام رو هم بیارم؟» حتی نمی‌پرسند قرار است بروند برای چه کاری، فقط می‌دانند که احتمالا یا باید دیواری را خراب کنند یا مصالح ببرند به طبقات ساختمان. روزی 50‌هزارتومان باید درآمد داشته باشند اما «چه کنیم؟ کار که نیست، بگن 30 تومن هم میرم». در بینشان که می‌نشینی، زندگی‌شان درست براساس گذران روزها پیش می‌رود: «امروز رو غروب کنیم، خدا برای فردا بزرگه». وقت اضافه را می‌گذارند برای دیدن عکس‌ها و کلیپ‌هایی که از تلگرام سیو کرده‌اند، قاه‌قاه می‌خندند و گاهی از ترس مأموران سدمعبر شهرداری، جایشان را تغییر می‌دهند؛ گاهی به طرف میدان گمرک و زمانی در حاشیه میدان قزوین. برای کارگران فصلی در بخش‌هایی از شهر، اتاقک‌های انتظار درست شده و اسمش را گذاشته‌اند طرح ساماندهی کارگران فصلی که یک نمونه‌اش در حاشیه میدان قزوین است. اما اگر کارگری بخواهد شب، دست خالی به خانه نرود باید پنج و شش صبح، دور میدان باشد: «اگه صبح بیای کار هست، ماشینا میان از سر گذر کارگر می‌برن برای کارگاه‌ها، مثلا همین دیروز یه کارگاه دمپایی اومد، پنج‌تا کارگر رو برد، کارشون خوب باشه نگهشون میدارن». این را اسماعیل می‌گوید، چهل‌وخرده‌ای سن دارد و این اولین ماه بی‌کاری اوست: «تا عید تو یه کارگاه پلی‌استر کار می‌کردم، اما شب عیدی گفتن دیگه حقوق نداریم، منم اومدم اینجا با چندتا از رفقا، خدا بزرگه». آرزوهایشان فرق می‌کند، می‌دانند که امروز روز کارگر است اما اردیبهشت بی‌کاری، برایشان دل و دماغی نگذاشته تا به خودشان تبریک بگویند و اگر تبریکی هم بشنوند، فقط پوزخندی حواله می‌کنند. سجاد که نشسته در حاشیه ونک، از هشتم عید هرروز صبح می‌آید همین‌جا. می‌گوید از 12 ماه سال قبل، فقط یک ماه، هرروز سر کار بوده: «یک شرکت خدماتی بود و ما را برای تمیزکاری می‌خواست». تا روزی صد‌هزارتومان هم درآمد داشته اما 30 درصدش به شرکت خدماتی می‌رسیده و از بیمه هم خبری نبوده. می‌پرسم که چرا نمی‌روی سر کار ثابت و همان جواب کلیشه‌ای «کو کار؟» را حواله‌ام می‌کند. او و سه کارگر دیگر از هفتم فروردین آمده‌اند اینجا و دنبال کارهای روزمره‌اند: «معمولا برای جابه‌جایی میز و صندلی در اداره‌ها یا شرکت‌ها می‌آیند دنبالمان. یک پولی هم می‌دهند؛ 20، 30 تومن». سجاد 30 سال دارد و سیکلش را به‌زور گرفته و الان یک‌سالی می‌شود که با همین کارهای ریزودرشت در تهران زندگی می‌کند، به امید روزی که یک موتور بخرد و دستش به جیبش برود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.