تمنای سیاسی با چاشنی گردشگری!
وحید معتمدنژاد
وزیر امور خارجه ترکیه در دیدار با وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، خواستار افزایش پروازها از طریق جذب گردشگران ایرانی در جبران کمبودهای بیسابقه خود در این بخش شد. از روزی که بخت سیاه گردشگری در ترکیه با سقوط هواپیمای روسی و انفجارهای تروریستی، بر منابع اقتصادی و گردشگری این کشور سایه انداخت نیمی از درآمدهای این کشور رو به افول نهاد و چارهاندیشی را در افکار دولتمردانش بیدار کرد. اینکه مسئولان دولت ترکیه از کشور ایران تمنای ورود گردشگر را دارند، مصداق «دنده معکوس گردشگری» در این کشور است و به نفسافتادن صنعت گردشگری در ترکیه را به اذهان متبادر میکند. ایران در سالهای گذشته در کنار کشورهای اروپایی و روسیه از جمله کشورهایی بوده که درآمدهای سرشاری را از طریق گردشگر نصیب این کشور کرده و درواقع بخش عمدهای از «گردشگر خاموش» خود را که بنا بر برخی سیاستهای نامناسب داخلی به آن سوی مرزها گسیل شدهاند، به سمت این کشور جذب کرده است. حال که کشور ترکیه از این کانال مهم و سودآور، به طور فزایندهای به دور مانده است در تکاپوی جبران ضرری است که شاید ایران بتواند در شرایط کنونی و با توجه به چشمانداز خوب ایران در پسابرجام، به کشوری که دچار قهر اقتصادی و سیاسی کشورهای اروپایی و روسیه شده است، کمک کند. و اما تکلیف و پاسخ ایران به چنین تقاضایی، سیاستی را میطلبد که از هر دو سوی معادلات اقتصادی و مبادلات سیاسی، کشور را در جایگاه سهمخواهی و امتیازگیری از کشورهای منطقه و جهان آن هم به صورت برابر قرار دهد و این مهم زمانی تحقق مییابد که در داخل ایران نیز سیاستی اتخاذ شود که دو کفه ترازوی «اقتصاد و گردشگری» با شرایط روز دنیا همخوانی داشته باشد. همخوانی از آن جهت که رابطهای منطقی و دور از سیاسیگری بر این دو اصل شاخص و به دور از تمامی راهکارهایی که در سالیان اخیر به صورت کاملا شعارگونه در اهداف دولتی فقط در بیانیهها و بخشنامهها ابلاغ شده، حاکم شود. اقتصاد و گردشگری همیشه بهعنوان دو اصل لازم و ملزوم و با توجه به احترام به سنتها و قوانین پذیرفتهشده جهانی عمل کرده و در یک بسته تعریفی و قابل اجرا - نظیر آنچه در برجام به صورت توافقی تصویب و اجرائی شد - بین جوامع و دولتها ایفای نقش میکنند، اصلی که بین تمام کشورهای توسعهیافته و درحال توسعه حاکم است و سازمان جهانی گردشگری نیز بر آن صحه گذاشته و آنچه در خارج این چارچوب عمل شود، عدول از تعهداتی است که کشورهای عضو به آن پایبند نبوده و حکم «کشورهای در حال گریز» در تعریف اساسنامه آن دارد و طبیعی است که در این صورت این گونه کشورها از هرگونه امتیازگیری محروم میمانند. بر این اساس تا زمانی که اقتصاد و گردشگری در ایران بدون هیچ پیشفرض سیاسی و اجتماعی و تعریف بسته گردشگری مطابق با آنچه در بالا ذکر شد، طی طریق نکند، عواید چندانی از آنها به دست نخواهد آمد. از این نگاه، ایران درحالحاضر فقط به آماری بسنده میکند که به دنبال عملکرد دولتها و بهعنوان شاخص امتیازگیری از بدنه اجتماع است که سهم دولت را از فرهنگ مشخص کند و امتیاز آن را در کارنامه فرهنگی خود به دولت بعدی تحویل داده و دولت جدید هم با کشیدن خط قرمز و بطلان آن به راهکارهای جدید و تکراری روی آورد. اینگونه سیر تسلسل درواقع همان سیاسیگری در گردشگری است که کاملا با اصول اقتصاد و بهرهوری منافات داشته و از آن هیچ نتیجهای که اقتصاد جامعه هدف را دربرگیرد، براي منابع و منافع ملی آن منطقه عاید نمیشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.