آزمايشهاي موشكي ايران نقض برجام نيست
شرق، آرزو فرشيد: محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان، صبح دیروز هفته پرکار خود را با دیدار با فدریکا موگرینی، مسئول هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آغاز کرد. او که پیش از روحانی آنکارا را به مقصد تهران ترك کرده بود، دیروز در تالار آینه وزارت امورخارجه میزبان موگرینی و هیأت عالیرتبه سیاسی و اقتصادی او بود و بعد از امضای یک بیانیه مشترک، به اتفاق او در نشست خبری شرکت کرد. ظریف و موگرینی طی بیانیه اجرای برجام، توسعه همکاریها برای کمک به توسعه اقتصادی و رفاه و آسایش مردم، افزایش صلح و ثبات و امنیت منطقهای و حلوفصل صلحآمیز اختلافات را بهعنوان اهداف مشترک برشمردند. آنها در راستای تسهیل همکاریها و آمادهسازی گشایش نمایندگی اتحادیه اروپا در آینده بر اساس قوانین و مقررات ایران توافق کردند و مقرر شد که در همین رابطه تیم رابط اتحادیه به تهران اعزام شود. این دو مقام بلندپایه در بحث مشورتهای سیاسی نیز بر گفتوگوی سیاسی در سطح وزیر بهطور سالانه و همچنین گفتوگوهای سطحبالای منظم تأکید کردند. همکاریهای اقتصادی از جمله همکاری مالی، بانکی، مشارکت در مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم، جستوجوی راههای ارائه امکانات مالی، همکاری در زمینه جهانگردی، صنعت، ساختوساز، نساجی و...، کمک و حمایت از شرکتهای کوچک و متوسط، تبادل هیأتهای کاری، همکاری توسعه جهت تقویت بخش خصوصی و تقویت حضور در بازارهای دو طرف نیز از دیگر زمینههای مورد گفتوگو بود. دفتر اتحادیه اروپا در تهران هفت کمیسیونر همراه موگرینی به تهران آمدهاند تا در حوزههای انرژی، آب و هوا، تحقیقات، محیطزیست، شرکتها و مؤسسات کارآفرینی، امور انسانی، آموزش و حملونقل با مقامات ایرانی گفتوگو کنند و باب همکاریهای بیشتر را بگشایند، آنها دیروز مسئول سیاست خارجی اروپا را در ملاقات با ظریف همراهی میکردند؛ ملاقاتی که بیش از حد انتظار طول کشید و به گفته ظریف، سرآغاز گفتوگوها و همکاریهای بیشتر با اروپا بود. او در نشستی خبری با بیان اینکه آمادهسازی اقدامات لازم اداری برای بازشدن دفتر اتحادیه اروپا در ایران از موضوعات گفتوگو با موگرینی بوده است، گفت: «گفتوگوها برای بازشدن دفتر اتحادیه اروپا در ایران در حال انجام است». او همچنین با بیان اینکه مهمترین حوزه همکاری ما اطمینان از اجرای کامل برجام است، گفت: «منافع سیاسی و اقتصادی اروپا در همکاری با جمهوری اسلامی ایران در حوزه برجام است. ما و اتحادیه اروپا مشترکا برای برداشتن موانعی که برای اجرای کامل برجام باقی مانده است همکاری خواهیم کرد». کمک به عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی وزیر امورخارجه کشورمان در ادامه این نشست خبری در مورد همکاریهای اقتصادی با اروپا صحبت کرد و گفت: اتحادیه اروپا به عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان تجارت جهانی کمک خواهد کرد. موگرینی نیز ضمن اعلام حمایت اروپا از ایران برای عضویت در سازمان تجارت جهانی، به برخی از موارد گفتوگوهای هیأت ایرانی و اتحادیه اروپا در زمینه مسائلی چون انرژی، همکاریها در زمینه فناوری و علم اشاره کرد و گفت:« ما در جریان این جلسه در مورد موضوع مهاجرت نیز صحبت کردیم و میتوانیم همکاریهای خوبی داشته باشیم». همکاریهای اقتصادی ایران و اروپا در حوزههای دیگری نیز پیگیری خواهد شد. براساس بیانیه مشترک ظریف و موگرینی، در زمینه کشاورزی برای استفاده از روشها و فناوریهای تولید و کمک به دسترسی محصولات ایران به بازار اروپا توافق شد و در حوزه حملونقل نیز همکاری در توسعه و افزایش ایمنی حملونقل، تلاش برای رفع محدودیت پروازهای ایرانایر، صدور مجوز پرواز برای شرکتهای ایرانی و... مورد توافق قرار گرفت. بهبود شرایط سرمایهگذاری و تبادل تکنولوژی، اجرای ابتکارات برای تقویت امنیت عرضه انرژی، همکاری در عرصههای چندجانبه و تسهیل سرمایهگذاری در پروژههای بالادستی و پاییندستی ایران نیز در حوزه انرژی مورد تأکید طرفین بود. گفتنی است که در زمینه همکاری هستهای غیرنظامی نیز طرفین بر اجرای ضمیمه شماره3 برجام و اجرای اولین پروژه ایمنی هستهای، تبادل تجربه در مورد تست فشار تأسیسات، پژوهشهای مشترک در زمینه جوش هستهای و گداخت هستهای مورد تأکید قرار گرفت. آنها در جلسه دیروز درخصوص برگزاری کنفرانس منطقهای ایمنی هستهای، مجمع کسبوکار هستهای و تقویت چارچوبهای مقررات ایران و همسوکردن آن با استانداردهای بینالمللی از طریق الحاق به کنفرانسهای بینالمللی نیز مذاکره کردند. همکاری برای آرامش منطقه آنطور که ظریف در نشست خبری دیروز توضیح داد، موضوع تروریسم، مواد مخدر و حقوق بشر موضوعاتی است که در آینده با اتحادیه اروپا گفتوگوهای اساسی در رابطه با آنها خواهیم داشت. او دیدار دیروز را شروع جدیدی در ارتباطات ایران و اتحادیه اروپا دانست و ابراز امیدواری کرد که همکاری با اتحادیه اروپا به برقراری آرامش در منطقه بحرانی ما کمک کند. او در مورد برنامه موشکی ایران گفت:«ما بارها اعلام کردهایم که فعالیتهای موشکی ایران صرفا برای دفاع است و نقض برجام و قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد نیست. چراکه این موشکها برای حمل کلاهک هستهای طراحی نشدهاند». موگرینی نیز با تأکید بر اینکه آزمایشهای موشکی ایران نقض برجام نیست، در این مورد گفت: «ما نگرانیهای زیادی در این ارتباط نداریم». حفاظت غیرنظامی، تحقیقات، آموزش، فرهنگ، حقوق بشر و محیطزیست از دیگر محورهای گفتوگو و توافقات طرفین بود. ظریف و موگرینی دیروز در پایان در ادامه این نشست خبری خود به پرسش خبرنگاران پاسخ دادند. یکی از این سؤالها که از سوی والاستریتژورنال طرح شد این بود که ایران درحالحاضر در سوریه به دنبال چیست و آیا میخواهد که اسد همچنان در قدرت بماند. ظریف دراینباره گفت: «ایران همواره در حوزه مبارزه با افراطیگری و تروریسم در منطقه فعال بوده است و توقف درگیریها در سوریه و منطقه به معنای توقف مبارزه با گروههای تروریستی ازجمله داعش و جبهه النصره نیست. افراطیگری و تروریسم حدومرزی نمیشناسد و یک روز در بروکسل اقدام به انجام عملیات تروریستی میکند و یک روز در لاهور و دمشق. منطقه خاورمیانه باید از این معضل خارج شود. ایران همواره در راستای مبارزه با تروریسم فعال بوده است». مردم ایران باید نتایج برجام را احساس کنند او همچنین در پاسخ به خبرنگار بیبیسی که درباره در خطربودن برجام و پایبندنبودن برخی طرفها به تعهدات خود سخن میگفت، اظهار کرد: «مردم ایران باید هرچه زودتر نتایج برجام و توافق هستهای را احساس کنند و اگر این احساس به وجود نیاید این سؤال برای آنها پیش میآید که این توافق به چه میزان برای آنها مفید بوده است». او در ادامه به شرایط منطقهای و بینالمللی برجام اشاره کرد و گفت: «تأثیرات اجرای برجام میتواند آینده بهتری برای ایران و منطقه فراهم کند و در این راستا ضرورت دارد که طرفهای مقابل ازجمله آمریکاییها تعهدات خود را اجرا کنند و موانع عملی در این راستا را برطرف کنند». وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به همین خبرنگار و درباره گفتوگوهای ایران و اروپا درزمینه حقوق بشر نیز گفت: «ما آماده گفتوگو دراینزمینه هستیم و خانم موگرینی نیز از این موضوع اطلاع دارند ولی همانطور که گفتیم این نوع گفتوگوها نباید یکطرفه باشد و یکطرفه نیست و ایران مطالب مهمی درباره حقوق بشر دارد و طرف اروپایی نیز باید آماده شنیدن دیدگاهها و نظرات ایران درباره موضوع حقوق بشر باشد و این گفتوگوها باید دوطرفه باشد». مسئول سیاست خارجی اروپا نیز در پاسخ به همین سؤال گفت: «درباره مسائل حقوق بشر مسیر اتحادیه اروپا مشخص است و رویکردهای حقوق بشر اروپا مبتنی بر بالاترین استانداردهای جهانی است. ما اصول مشخصی درباره حقوق بشر داریم و همانطور که گفتم رویکرد اصلی ما دراینزمینه مبتنی بر گفتوگو است». برجام بانکهای آمریکایی را شامل نمیشود او در پاسخ به سؤال ایرنا درباره مشکلات بانکی ایجادشده در روابط بین ایران و اتحادیه اروپا و همچنین اینکه اتحادیه اروپا چه اقدامی انجام خواهد داد که آمریکاییها هرچه زودتر موانع بانکی را برطرف کنند، با بیان اینکه این موضوع و تحقق آن نیازمند روابط بانکی مستحکم است، گفت: «بانکهای اروپایی علاقهمند هستند که این روابط ایجاد شود و این مشارکت اقتصادی تسهیل شود. ما در تلاش هستیم که این همکاریهای بانکی، مالی و اقتصادی بین ایران و اتحادیه اروپا انجام شود و اطلاعات لازم را نیز دراینزمینه ارائه دادهایم؛ برای مثال یک رهنمود در قالب 50 صفحه با عنوان دوران پس از تحریم ارائه کردهایم و شما باید به این موضوع توجه کنید که اتحادیه اروپا نمیتواند دیگران را مجبور به انجام کاری کند و آنها باید خود در این راستا حرکت و عمل کنند». در ادامه، ظریف نیز به نشست چند روز قبل رئیس بانک مرکزی ایران با وزیر خزانهداری آمریکا اشاره و با بیان اینکه هیأت کارشناسی ما با هیأت کارشناسی دفتر مربوط بر نظارت بر تحریمها دیدار کرد تا اطمینان حاصل کنیم که آمریکاییها تعهدات خود را انجام میدهند، گفت: «یکی از اهداف اصلی برجام ایجاد زمینه و تسهیلکردن دسترسی ایران به سیستم مالی بینالمللی است. در این چارچوب کشورهای مرتبط باید موانع را برطرف کنند. ما در این راستا به ایالات متحده آمریکا تذکر دادهایم و فشار خواهیم آورد و اتحادیه اروپا نیز این کار را انجام میدهد. ایالات متحده آمریکا باید زمینه را برای ارتباط بانکهای غیرآمریکایی با ایران فراهم کند و روند این موضوع را تسهیل کند. برجام، بانکهای آمریکایی را شامل نمیشود ولی آنها متعهد هستند که برای همکاری سایر بانکها با ایران مزاحمتی ایجاد نکنند». چهارمین سؤال این نشست خبری درباره این بود که چرا اروپاییها اخیرا تحریمهای تازهای را علیه ایران وضع کردهاند و موگرینی در پاسخ گفت: «اتحادیه اروپا تمامی تحریمهای مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران را در روز اجرای برجام برداشته است و این تحریمها را رفع کرده است. سایر تحریمها که مرتبط با حقوق بشر است پابرجاست». موگرینی که به گفته خودش از سوی 500 میلیون اروپایی صحبت میکرد پیش از پاسخگویی به سؤالات خبرنگاران، برجام را نشاندهنده دیپلماسی موفق دانست و گفت: «برجام این پیام را به ملت ایران داد که دیپلماسی ارزش دارد و در واقع ارزش این فعالیتها و همکاریها را دارد و ما امیدواریم که مردم ایران بتوانند تغییرات را در زندگی خود مشاهده کنند». مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بخش دیگری از صحبتهای خود به مسائل منطقه ازجمله بحران سوریه اشاره کرد و گفت: «ما در جریان این گفتوگوها درباره این همکاریها و مسائل بشردوستانه در سوریه صحبت کردیم و بر توقف مخاصمات تأکید داریم و معتقدیم که باید ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم سوریه تسهیل شود». او با بیان اینکه ما درباره مذاکرات جاری در ژنو (گفتوگوهای سوری- سوری) نیز رایزنی و گفتوگو داشتیم و اینکه ایران و اتحادیه اروپا میتوانند همکاریهای فراوانی در این فرایند با یکدیگر داشته باشند به موضوع یمن نیز اشاره کرد و گفت: «توقف مخاصمات در یمن نیز آغاز شده و امیدواریم از طریق مذاکراتی که در کویت انجام خواهد شد، توقف مخاصمات ادامه داشته باشد». انتقاد شمخانی از حرکت آمریکا در مسیر تحریمها بحرانهای منطقه و نقش ایران در امنیت و ثبات این منطقه موضوعی است که در دیدار موگرینی و علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز به آن پرداخته شد. موگرینی با اشاره به نقش ایران در امنیت و ثبات منطقه گفت: «همكاریهای اتحادیه اروپا و ایران میتواند تسهیلكننده مسیرهای دیپلماسی برای حل بحرانها باشد». شمخانی نیز به نقش ممتاز ایران در مقابله با داعش و گروههای تروریستی در سوریه و عراق و هزینه قابلملاحظهای كه ایران در تأمین امنیت منطقه میپردازد، اشاره كرد و گفت: «حضور بلندمدت عناصر تكفیری موجب توسعه ناامنی و بیثباتی در سطح بینالملل خواهد شد و جلوگیری از تداوم این روند، نیازمند همگرایی بیشتر اتحادیه اروپا با روند مقابله با تروریسم است».او بر ضرورت اتخاذ رویكرد واقعبینانه از سوی اتحادیه اروپا در مسیر تحقق خواست و اراده مردم سوریه تأکید کرد و گفت: «انتخابات پارلمانی اخیر در سوریه نمونهای از تحقق دموكراسی و مشاركت سیاسی گروههای مختلف برای تعیین سرنوشت كشور بوده و باید موردحمایت قرار گیرد». موگرینی در این جلسه بر ضرورت حرکت همه کشورها در مسیر تقویت برجام تأکید کرد. در همین حال شمخانی منتقد رویکرد آمریکا در استمرار مسیر تحریمها بود. او کارشکنی در اجرای تعهدات بر اساس برجام را نامطلوب و غیرسازنده توصیف كرد و گفت: «در صورتی كه این روند ادامه یابد و اقدام مؤثری برای مقابله با آن از سوی اتحادیه اروپا صورت نگیرد، در استمرار مسیر همكاری و اجرای تعهدات متقابل تأثیر منفی خواهد داشت». لازم به ذکر است تحریمهای حقوق بشری در این دیدار نیز موردتوجه قرار گرفت و شمخانی آن را با فضای جدید مناسبات ایران و اتحادیه اروپا نامتناسب دانست و تاكيد كرد: تحریمهای حقوقبشری برخی از مسئولان جمهوری اسلامی ایران به بهانههای واهی، تناسبی با فضای جدید مناسبات ایران با اتحادیه اروپا نداشته و بیاعتمادی را افزایش میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.