|

واکنش تناولی و دبیری به واگذاری موزه

خصوصی‌سازی خطرناک است

سحر آزاد: حالا انگار نوبت به اهوازی‌ها رسیده است. بعد از اعتراض به واگذاری موزه هنرهای معاصر تهران به بنیاد رودکی، اهوازی‌ها هم نسبت به واگذاری موزه هنرهای معاصر شهرشان به بخش خصوصی خواهان پاسخ‌گویی مسئولان هستند. هنوز شش‌سال از بازگشایی موزه‌ هنرهای معاصر اهواز نگذشته است که شهریور سال گذشته عنوان شد این موزه به بخش خصوصی واگذار شده است. همایون قنواتی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، به ایرنا گفت: «صاحبان اصلی این موزه دولت و هنرمندان هستند. این واگذاری در راستای نگهداری از فضای موزه و ارتقای آن است و هرکس و هر جریان علاقه‌مند می‌تواند برای خارج‌کردن رکود ۱۰ساله این موزه و سرمایه‌گذاری در آن اقدام کند». بااین‌همه به‌صورت دقیق و شفاف اعلام نشد که شرایط واگذاری موزه هنرهای معاصر اهواز چگونه بوده و از طریق مزایده صورت گرفته یا روش‌های دیگری برای انتخاب واگذاری موزه انجام شده است؛ البته قنواتی در همان زمان اعلام کرده بود: «برای واگذاری موزه به بخش خصوصی پیش از این آگهی در روزنامه‌ها منتشر شد و همه مسیر به دقت و قانونی سپری شد؛ واگذاری موزه تنها مدیریتی و بدون‌شرط است و تمام بندهای واگذاری برای سپردن موزه به بخش خصوصی را لحاظ کردیم». بااین‌حال در هیچ‌یک از خبرهای دیگر در مورد شرایط واگذاری و جزئیات آن صحبت نشد و مواردی همچون شرایط مدیری که قرار است موزه به او واگذار شود، شرایطی که موزه در زمان واگذاری باید داشته باشد و حتی مدت‌زمان واگذاری و... همچنان نامعلوم است. موضوع دیگری که در همان زمان نگرانی خوزستانی‌ها را نسبت به این واگذاری بیشتر کرده بود، ارجحیت مسائل اقتصادی بر مسائل فرهنگی بود؛ هرچند قنواتی اظهار کرده بود: «بخش خصوصی در این بحث تنها به‌دنبال منفعت نیست» و «شخصی که موزه به او واگذار شد یک انسان فرهنگی است»؛ اما اهوازی‌ها نگرانی خود را از این موضوع پنهان نکردند و رضا عدیلی‌پور، گرافیست و کاریکاتوریست، به ایسنا گفت: «پیش از این نیز از این دست اتفاقات داشته‌ایم اما نکته‌ مهم این واگذاری که موجب ناراحتی اهالی هنر شده به دلیل بی‌خبری و عدم هماهنگی مسئولان با هنرمندان است چون هیچ‌گونه نظرسنجی‌ای از هنرمندان نشده است. یکی از هنرمندان خوزستانی که پیگیر این ماجرا بود، پیشنهاد داد که به‌عنوان بخش خصوصی موزه را بگیرد. با توجه به چنین گزینه‌ای و با توجه به اینکه او خودش از اهالی هنر است و با توجه به اینکه اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان نیز در جریان بوده، چرا باید به چنین شخصی بی‌توجهی و یک شخص غیرهنری انتخاب شود؟» مریم حسینی، هنرمند خوزستانی و مدیر گالری اهواز، از دیگر افرادی بود که نگران وضعیت واگذاری بود: «موزه هم‌اکنون در حال واگذاری به بخش خصوصی است اما شخصی که قرار است موزه را تحویل بگیرد هیچ‌گونه سابقه هنری‌ای ندارد و صرفا پیمانکار است. متأسفانه در این زمینه با هنرمندان رایزنی صورت نگرفت». اعتراض نسبت به‌ خصوصی‌سازی با وجودی که هنرمندان خوزستانی در شهریور سال گذشته نیز انتقاد خود را نسبت به واگذاری موزه هنرهای معاصر اهواز و نحوه مدیریت این مکان ابراز کرده بودند اما با گذشت شش‌ماه از این جریان و یک هفته پس از اعتراض تهرانی‌ها نسبت به واگذاری موزه هنرهای معاصر تهران به بنیاد رودکی، خوزستانی‌ها هم در حمایت از موزه شهرشان قرار گذاشتند تا شنبه، 28 فروردین ساعت 17 روبه‌روی موزه گردهم بیایند. در شبکه‌های مجازی هم پیامی با عنوان «من هم می‌آیم» در حمایت از این اعتراض منتشر شده است. رضا دیلمی، از فعالان حوزه فرهنگ در اهواز، روز گذشته درباره دلیل این اقدام به ایسنا گفت: «ما مخالف حضور بخش خصوصی نیستیم. بخش خصوصی سرمایه‌گذاری کند و سودش را ببرد، اما قرار نیست مدیر یک رستوران، مدیریت موزه هنرهای معاصر اهواز را هم برعهده داشته باشد. ما چند جلسه با کارشناسان و مدیرکل ارشاد داشتیم که در این جلسات قرار شد با حضور انجمن هنرهای تجسمی اهواز، شورایی تشکیل شود تا به‌صورت راهبردی نوع فعالیت‌های موزه توسط این شورا پیش‌بینی شود که متأسفانه این اتفاق نیفتاد و هرچه گذشت، اوضاع بدتر شد. موزه اکنون از حالت و شکل‌وشمایل موزه‌ای خود خارج شده است». البته قنواتی، مدیر ارشاد خوزستان، نظر دیگری در این مورد دارد: «تیمی که اکنون در موزه حضور دارند علاقه‌مند و تحصیل‌کرده در فضای فرهنگی - هنری هستند. مخالفان این بحث تعدادی از هنرمندان هستند که با آنها صحبت هم شده است. مواردی که آنها مطرح کرده‌اند، مواردی نیست که آسیبی به جامعه فرهنگی - هنری بزند. به‌نظر می‌رسد بخشی از اعتراض‌های هنرمندان غیرواقعی است و آنچه مطرح می‌کنند اصلا امکان ندارد. آنچه صورت گرفته براساس تفاهم‌نامه بوده و جنس فعالیت‌های موزه به‌هیچ‌عنوان غیرموزه‌ای نیست، بلکه تمام اتفاقات فرهنگی - هنری با نظارت کامل وزارت ارشاد صورت می‌گیرد. ما علاقه‌مند هستیم بخش خصوصی و نیروهای علاقه‌مند به فعالیت در حوزه فرهنگ و هنر بتوانند در این عرصه حضور پیدا کنند». خصوصی‌سازی موزه‌ها موضوع خصوصی‌سازی موزه‌های هنری یا سپردن آنها به یک نهاد عمومی و غیردولتی مانند بنیاد رودکی، مخالفان و موافقان خود را دارد. پرویز تناولی، مجسمه‌ساز شناخته‌شده ایرانی که موزه‌ها و نمایشگاه‌های زیادی را در کشورهای مختلف دنیا ديده است، در مورد خصوصی‌سازی موزه‌ها در ایران به «شرق» گفت: «این کار باید از پایه درست شود. در بسیاری از کشورهای خارجی موزه‌ها به بخش خصوصی سپرده می‌شوند؛ مثلا در آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی بیشتر موزه‌ها از سوی بخش خصوصی اداره می‌شوند اما در فرانسه موزه‌ها دولتی یا در انگلستان تنها 10 درصد موزه‌ها غیردولتی هستند. قوانین مالیاتی هم طوری تنظیم شده که مردم، تجار و صاحبان صنایع برای حمایت از موزه‌ها تشویق شوند تا بخش خصوصی به فکر منافع خودش نباشد و این کار باعث افت کیفیت هنر نشود و از ارزش موزه نکاهد». او ادامه داد: «در ایران هنوز چنین شرایطی فراهم نشده است. باید قوانین درستی در این زمینه تنظیم شود و تا زمانی که این قوانین و جزئیات مشخص نشود، خصوصی‌سازی موزه‌هایی مانند موزه هنرهای معاصر تهران یا اهواز خطرناک است چون این موزه‌ها گنجینه‌هایی دارند که در صورت خصوصی‌سازی، سرنوشت آنها مشخص نمی‌شود و این گنجینه‌ها متعلق به مردم هستند. در نتیجه من با خصوصی‌سازی این موزه‌ها موافق نیستم». از سوی دیگر بهرام دبیری، نقاش ایرانی، هم با خصوصی‌سازی موزه‌هایی مانند موزه هنرهای معاصر اهواز مخالف است و می‌گوید نتیجه چنین کاری سودجویی بخش خصوصی و افول ارزش مکانی موزه است. او معتقد است دولت باید برای چنین موزه‌هایی هزینه کند و علاوه‌بر بودجه مشخص، درآمد موزه‌ها را به خودشان بدهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.