کارشناس کلینیکخصوصی ترک اعتیاد الکل در گفتوگو با «شرق»:
مصرف الکل به فرهنگ اشرافیگری بدل شده است
شرق: اخیرا دادستان عمومی و انقلاب تهران، با اشارهای به دوهزارو 900 فقره پرونده رانندگی در حالت مستی و شرب خمر در شهر تهران، نسبت به این پدیده نگرانکننده فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی واکنش نشان داده است. دکتر محمدرضا قدیرزاده، کارشناس و پژوهشگر حوزه اعتیاد و مؤسس اولین کلینیک خصوصی ترک اعتیاد الکل در کشور، ضمن پاسخ به سؤالاتی در این زمینه، تجدیدنظر در قوانین حوزه مصرف الکل را از مهمترین گامهای کاهش این آمار میداند:
آیا بهعنوان یک کارشناس در حوزه اعتیاد به الکل، آمار دوهزار و 900 پرونده رانندگی در حالت مستی را پیشبینی میکردید؟ واقعیت این است که به نظر میرسد تعداد پروندههای اعلامشده توسط راهنمایی و رانندگی بسیار کمتر از آمار واقعی شرب خمر در کشور باشد؛ چراکه آمارهای پلیس در این زمینه، بیشتر مربوط به رانندگانی است که رفتارهای پرخطر آنها در جادهها و خیابانها آنقدر به چشم میآید که پلیس از آنها تست الکل تنفسی میگیرد؛ حال آنکه ممکن است بسیاری از رانندگانی که شرب خمر داشتهاند یا توسط دستگاه الکلسنج تنفسی پلیس آزمایش نشدهاند یا در آن شرایط پلیس امکان چنین تستی را نداشته باشد. چنین آمار بالایی در طول یک سال چه پیامی میتواند برای مسئولان داشته باشد؟ حتی توجه به همین آمار دوهزارو 900 پروندهای هم جای نگرانی دارد و به نظر میرسد باید در این زمینه یک برنامهریزی اساسی شود. متأسفانه هنوز در کشور ما قوانین در زمینه مصرف الکل در حین رانندگی، حالت بازدارندگی ندارند. این در حالی است که با وجود آزادبودن مصرف الکل در کشورهای اروپایی و آمریکایی، قوانین در این حوزه، ممکن است رانندگان مست را حتی به زندان روانه کند. اگر به خاطر داشته باشید، سال گذشته دو مورد تصادف سهمگین در تهران رقم خورد؛ تصادف یک دستگاه بیامو و یک دستگاه پورشه که به مرگ پنج سرنشین آنها ختم شد و برخورد یک دستگاه بیامو با پایه پل عابر پیاده در اتوبان نیایش که مرگ راکبان آن خودرو را رقم زد. متأسفانه تست الکل رانندگان این دو تصادف همگی مثبت بود. گفتید که باید فکری اساسی در این زمینه شود، بهترین راهکارها چه میتوانند باشند؟ در بحث الکل باید در قدم اول حقیقت را قبول کنیم که مصرف الکل در کشور ما در حال افزایش است؛ این را نه من که آمار کشفیات نیروی انتظامی، آمار فوتیهای تصادفات، آمار دستگیری افراد مست و... نشان میدهد. قدم بعدی تجدید نظر در قوانین است. باید در حین حفظ احترام به قوانین شرعی که در این خصوص وجود دارد، قوانین ما در حوزه رانندگی در حالت مستی هم حالت بازدارندگی داشته باشد. نگاهی به تجربه استرالیا، آمریکا و... نشان میدهد که این کشورها به حدی در حوزه قوانین سخت برخورد کردهاند که هیچ فرد مستی جرئت نشستن پشت فرمان و رقمزدن مرگ افراد بیگناه را ندارد. مرحله بعدی افزایش کلینیکها و درمانگاههای ترک اعتیاد به الکل است. متأسفانه باید اعتراف کنیم که مسئله مصرف الکل که یک ضدفرهنگ است، در جامعه ما دارد به یک نوع فرهنگ، کلاس و حتی پز اشرافیگری بدل میشود. اینها همه در حالی است که کاهش خودداری از احتیاط، افزایش حس تهاجم، دید ناواضح، اعتماد کاذب در تواناییهای فردی و افزایش خطرپذیری از آثار روانی مصرف الکل هستند که میتوانند هر رانندگی سادهای را به یک حادثه مرگبار بدل کنند. تجربه کشورهای دیگر در زمینه حوادث رانندگی بر اثر مصرف الکل چه بوده؟ در آمریکا، 37 درصد از تصادفات و در آلمان و سوئد به ترتیب 11 و چهار درصد از تصادفات ناشی از مصرف الکل گزارش شده است؛ اما ما نباید موتورسوارانی را که بههردلیل مصرف الکل داشتهاند از یاد ببریم؛ چراکه یک آمارگیری در اروپا نشان میدهد که مصرف الکل باعث میشود موتورسواران کمتر از کلاه ایمنی استفاده کرده و رانندگیشان خسارات جانی و مالی در پی داشته باشد. چه رابطهای میان مصرف الکل و خطرات رانندگی وجود دارد که به تأیید مراجع علمی رسیده باشد؟ براساس آخرین مطالعاتی که در این زمینه انجام شده، خطر تصادف مرگبار باوجود نیمگرم بر لیتر الکل در خون، دو برابر میشود. اگر میزان الکل در خون به هشتدهم برسد، این خطر 10 برابر و اگر به 1.2 گرم بر لیتر برسد، این خطر 35 برابر افزایش پیدا میکند. متأسفانه باید گفت که در ایران، مشروباتی که استفاده میشود، عموما درصد الکل بسیار بالایی دارد و اگر شما این آمارهای ساده را کنار هم قرار بدهید، نگرانکنندهبودن رانندگی در حالت مستی کاملا هویدا خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.