دموکراسی ترکیه در حال نابودی است
صلاحالدین دمیرتاش* ترجمه: نوژن اعتضادالسلطنه
زمانی که «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه، بهتازگی به واشنگتن سفر کرد، او به آمریکاییها شمهای از انواع سیاستهایی را نشان داد که در خانه اعمال میکند. نگهبانان او در مقابل اندیشکدهای که اردوغان در آن سخنرانی داشت، با معترضان درگیر شدند. بسیاری از سیاستگذاران آمریکایی از آنچه تلاش اردوغان برای از بینبردن آزادی بیان در ترکیه است، وحشتزده شدهاند. حتی پرزیدنت «باراک اوباما» نیز اذعان کرد اردوغان بهعنوان رهبر کشوری عضو ناتو، در مسیر درستی گام برنمیدارد. با وجود آنکه افکار عمومی آمریکا حق دارند نگران تلاشهای اردوغان برای سرکوب آزادی بیان و زندانیکردن روزنامهنگاران باشند، من بهعنوان یک کُرد غمگینم كه انتقادها از او فقط در این سطح باقی ماندهاند. متأسفانه در کشورهای غربی هیچ اشارهای به سوءاستفاده دولت ترکیه از موضوع مبارزه با «پکک»، بیرونراندن شهروندان کرد از شهرهایشان، تخریب شهرهای کردنشین و زندانیکردن سیاستمداران کرد در ترکیه نمیشود. هم در اروپا و هم در آمریکا چشمها به روی نقض حقوقبشر در شهرهای کردنشین ترکیه در سال گذشته بسته شده است. اروپاییها سکوت میکنند، چراکه برای مهار پناهجویان سوری با اردوغان به توافق رسیدهاند. واشنگتن به سهم خود احساس میکند حضور ترکیه در مبارزه با «داعش» ضروری است. اما اجازه دهید آنچه در پس این رویکرد عملگرایانه پنهان شده را به شما بگویم: «از زمانی که مذاکرات صلح میان دولت ترکیه و «پکک» در تابستان گذشته شکست خورد، این کشور در حال ویرانشدن بوده است». در ماه آگوست گذشته، گروههایی از جوانان کرد نزدیک به پکک در برخی از مناطق کردنشین شورشی را آغاز کردند. نیروهای دولتی درابتدا با گاز اشکآور و شلیک گلولههای پلاستیکی به آنان پاسخ دادند و پس از آن قانون منع رفتوآمد 24ساعته را برای هفتهها وضع کردند و درنهایت با تانک وارد عمل شدند. عکسهای منتشرشده از برخی از نواحی شهری تحت محاصره، شبیه عکسهای ماههای اولیه جنگ داخلی سوریه هستند و بیش 300 هزار نفر مجبور به ترک شهرهایشان شدهاند. با وجود آنکه دولت و پکک درباره چرایی پایانیافتن مذاکرات صلح با یکدیگر اختلافنظر دارند، تردیدی وجود ندارد اختلاف اصلی بر سر انگیزههای اردوغان از تداوم کارزار نظامی است. او با استفاده از احساسات ملیگرایانه و با نگاه به امکانپذیری برگزاری همهپرسی در تابستان جاری میخواهد قدرت قانونی خود را افزایش دهد. شاید در اینجا لازم باشد پیشینه مختصری را بیان کنم: مردم کرد در ترکیه دهههاست برای کسب آزادیهای بیشتر مبارزه میکنند. چندین نسل از آنان در زندانها و شکنجهگاههای آن کشور جان باختند و کودتاهای نظامی پیدرپی را دیدهاند. در دهههای 70 و 80 میلادی به ما اجازه صحبتکردن به زبان کردی و حتی آوازخواندن به زبان مادریمان را نیز نمیدادند. من وکیل و فعال حقوقبشر شدم، چراکه برادر بزرگترم فقط به دلیل شرکت در یک تظاهرات مسالمتآمیز سیاسی به زندان افتاد و برچسب تروریست به او زده شد. ما راهی طولانی را در مسیر اعتلای حقوق فرهنگی کردها پیمودهایم. اما ترکیه هنوز هم در زمینه آزادی اساسی دموکراتیک در جایگاه پایینی قرار دارد. درست است که مذاکرات صلح با «عبدالله اوجالان»، رهبر زندانی کردها، در طول چند سال گذشته فضای تنفسی بیشتری را برای ما فراهم کرد تا دیدگاههای سیاسیمان را مطرح کنیم و امید ما به آتشبس را افزایش داد، اما از آن زمان به اینسو مذاکرات متوقف شدهاند و دولت ترکیه عقبگرد داشته است. اردوغان حتی پس از آنکه حزب من (دموکراتیک خلقها) از لزوم اعطای حقوق بیشتر به کردها سخن گفت، دیدگاهش درباره روند صلح سرسختانهتر شده است. «حزب من» در ماه ژوئن سال 2015 در انتخابات برای اولین بار موفق به کسب 10 درصد آرا در انتخابات پارلمانی شد. این موضوع عزم اردوغان برای تغییر قانون اساسی با هدف گسترش قدرتش را جزمتر کرده است و سبب شده او با مانعی جدی در این راستا مواجه شود. اردوغان ما را هدف قرار داده دقیقا به آن دلیل که ما سدی در مقابل مسیر او برای برقراری نظمی استبدادی هستیم. حزب دموکراتیک خلقها ائتلافی مترقی متشکل از ترکها، کردها، سوسیالیستها، اسلامگرایان دموکرات، لیبرالها و اقلیتهایی است که به اصلاحات دموکراتیک، برابری جنسیتی و حقوق کردها باور دارند. در فهرست حزبی ما افرادی از گروههای قومیتی ترکیه ازجمله کردها، ترکها، ارمنیها، آسوریها و ایزدیها حضور دارند. از لحاظ جنسیتی نیز تلاش کردهایم زنان حضور فعالی در حزب داشته باشند. همه ما از استبداد و ملیگرایی مردسالارانهای که اردوغان حامل آن است، نفرت داریم. اردوغان در واشنگتن خود را مبارز علیه تروریسم معرفی کرده و از آمریکا گلایه کرد چرا در سرکوب ترکیه علیه کردها، دولت او را همراهی نمیکند کسی باید پیدا شود و به او بگوید شما خود منبع اصلی بیثباتی در خاورمیانه هستید. با پایاندادن به روند صلح با پکک و ایجاد یک دولت امنیتی سرکوبگر و نقض حاکمیت قانون و سرکوب آزادی بیان، دموکراسی ترکیه در حال نابودی است و کشور در ورطه افراطگرایی و درگیریهای داخلی بیشتر فرومیرود. *رهبر حزب «دموکراتیک خلقها»ی ترکیه
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.