فشار دوسویه بر دولت اوباما
ترجمه: شهرام زرندار
دولت اوباما در وضعیت اجبار بین پذیرفتن ورود ایران به جامعه جهانی یا ورود به وضعیت بحران قرار دارد.
همچنانکه دولت اوباما در جستوجوی اجرا، حفظ و تقویت توافق هستهای تاریخی با ایران است... دولت اوباما حتی از سوی سناتورها و نمایندگان مجلس که از این توافق حمایت کردهاند نیز از او انتقاد شد. دولت او برای القای این مسئله که یک توافق موفق و حرکت برای برقراری و شروع دوران جدیدی در روابط ایران و ایالات متحده بخشی از میراث باراک اوباماست؛ خود را در وضعیتی میبیند که تجارت خارجی با ایران را تشویق میکند. تمامی این تلاشها به واسطه اینکه ایالات متحده، ایران را بهدلیل عملکردش در عرصههای غیرهستهای مانند حمایت تهران از گروههای به اصطلاح «تروریستی» و روحیات متخاصم علیه اسرائیل محکوم میکند، پیچیده شده است. براساس توافقنامه هستهای که در ماه ژانویه اجرا شد، ایران در برابر رهاشدن میلیاردها دلار داراییهایش، برنامه هستهایاش را محدود کرده است. در این مدت و تا به امروز ایران به تعهدهای خود در توافقنامه هستهای عمل کرده است، اما ایران میگوید توفیقات اقتصادی حاصل از رفع تحریمها بهدلیل سایر مجازاتهای اقتصادی ایالات متحده علیه ایران در تقابل با سایر رفتارهای ایران کافی نیستند و برخی از مقامات تهدید کردهاند خود را از یکی از اصلیترین دستاوردهای سیاست خارجی اوباما کنار خواهند کشید. دستاورد دیگر اوباما در سیاست خارجی نزدیکشدن به کوباست. دولتها و شرکتهای آسیایی و اروپایی بهویژه و در وهله اول بانکها از داشتن روابط اقتصادی اکنون قانونی با ایران بهدلیل نبود اطمینان درباره تحریمهای باقیمانده طفره میروند. آنها خواهان متن کتبی قانون درباره آنچه قوانین جاری ایالات متحده و مقررات مالی به وضوح تصریح میکنند هستند، قوانین کتبی روشنکننده آنچه آنها میتوانند انجام دهند یا نباید انجام دهند. اساسا آنها خواهان قول ایالات متحده درباره محاکمه نکردن و تنبیهنکردن آنها بهدلیل معامله با ایران هستند. آنچه باعث ناراحتی مضاعف این شرکتها میشود انتخابات ریاستجمهوری سال 2016 در ایالات متحده است، انتخاباتی که در آن کاندیداهای جمهوریخواه از پارهکردن توافق هستهای میگویند. در همین حال اسرائیل، حامیانش و دولتهای عرب به طرزی غیرعادی علیه آزمایشهای مداوم موشکهای بالستیک از سوی ایران و علیه حمایت جاری آن کشور از جنبش حزبالله لبنان، دولت بشار اسد و حوثیهای یمنی فریاد و فغانشان بلند است. آنها [مدعی] هستند ایران خطرناک است. بسیاری از اعضای کنگره با این مسئله موافقند و خواهان تحریمهای جدید علیه ایران هستند. درحالیکه دولت اوباما میگوید بهشدت مخالف آزمایشهای موشکی ایران و فعالیتهایش در خاورمیانه است، اصرار میکند که هزینه عقبنشینی از توافق هستهای حتی بیثباتکنندهتر و تهدیدی سختتر از سوی ایران خواهد بود. بنابراین ایالات متحده درحالحاضر از یک سو در نقش دفاع از ایران به خاطر توافق هستهای و پایبندبودن آن به تعهداتش براساس این توافقنامه قرار گرفته و از سوی دیگر درحالیکه به طور همزمان تجارت با ایران را در چارچوب فضای آزاد ارائهشده به واسطه رفع تحریمها ارتقا میدهد، سایر اعمال ایران را محکوم میکند. اوباما و دستیاران او در کمیته امنیت ملی آمریکا، دادن اجازه دسترسی به نظام مالی ایالات متحده از سوی ایران را رد کردهاند، آنها همچنین دسترسی مستقیم ایران به معاملات دلاری را که هنوز به خاطر قوانین ایالات متحده ممنوع است، مجاز نمیدانند.مقامات رسمی آمریکا مسئله چگونهپاسخدادن به همکاری و انجام تعهدات هستهای از سوی ایران را موردملاحظه قرار دادهاند. آنها همچنین خواستههای اروپاییها و آسیاییها را برای ایجاد وضوح درباره قوانین و مقررات مالی بررسی کردهاند. دیپلماتها میگویند دولت اوباما مقامات وزارت امور خارجه و خزانهداری را برای تشریح و توضیح مقررات مربوطه گسیل کرده اما هنوز سؤالات بسیاری بدون پاسخ مانده است. بعضی از رهبران اروپایی و بهطور مشخص فرانسوا اولاند، رئیسجمهور فرانسه، مسئله را با اوباما مطرح کرده است.جک لو، وزیر خزانهداری آمریکا و جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که توافقنامه هستهای را از سوی ایالات متحده با ایران امضا کردهاند، استدلال میکنند که دولت آمریکا باید متعهد به متن و روح حاکم بر لغو تحریمها باشد. آنها میگویند ایران به تعهداتش عمل کرده؛ حتی اگر تهران به سایر فعالیتهای قابلاعتراضش ادامه دهد، باید از منافع لغو تحریمها به ازای اجرای تعهداتش براساس متن و روح توافقنامه بهرهمند شود.مقامات آمریکایی در را روی لغو تحریمهای بیشتر و بدوا لغو تحریمهایی که مربوط به تجارت شرکتهای خارجی با ایران میشود باز گذاشتهاند. قانونگذاران ایالات متحده که بسیاری از آنها اصولا مخالف توافقنامه هستهای بودهاند، برای اجتناب از آنچه آنها دسترسی بیشازحد دولت اوباما به ایران براساس توافق هستهای مینامند، حرکت کردهاند، پیشنهاد آنها آسانکردن قوانین مربوط به استفاده از دلار در مبادلات ارزی با شرکت و حضور طرف سوم در حمایت از معاملات با ایران است.مقامات دولت میگویند چنین آسانسازیای ضروری نیست زیرا این دسته از معاملات مجازند اما هنوز این پیشنهاد برای تغییر، کنگره را بر لبه تیغ اقدام نگه داشته است. با وجود این فضای نامطمئن، دولت تا اینجا از گفتن اینکه برای روشنسازی و وضوح وضعیت چه کاری خواهد کرد (اگر اساسا کاری انجام دهد) اجتناب کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.