|

دوستان ناخشنود آمریکا

آرون میلر* مترجم: محمدرضا احمدی‌نیا

شاید تلاش جان کری برای جلب اعتماد دولت‌های منطقه خلیج‌ (فارس) و اسرائیل را بتوان این‌طور توضیح داد که او تلاش می‌کند قضاوت خود را به آنها بخوراند اما مهم نیست کری چقدر آرا‌مبخش با خود بیاورد، آرام‌شدن خاطر هم‌پیمانان منطقه‌ای آمریکا پس از انعقاد قرارداد هسته‌ای میان ایران و کشورهای 1+5 دیگر ممکن نیست. اگرچه برجام پایانی بود بر بیش از یک دهه تقابلی که میان دو طرف شکل گرفته بود و موجب شد توافقی حاصل شود اما بی‌بازگشت‌بودن این توافق موجب می‌شود که (رژيم) اسرائیل و کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس آن را برای توقف ایران کافی ندانند. آنها نگران این موضوع هستند که آمریکا انگیزه‌ای برای مقابله با ایران و جلوگیری از پیشرفت این کشور ندارد و درواقع آنها را تسلیم تهران خواهد کرد. این بی‌اعتمادی ریشه در چند محور اصلی دارد.

نخست اینکه وزیر امور خارجه آمریکا در مقام وکیل‌مدافع ایران ظاهر شده و به‌طور مرتب روی این مطلب پافشاری می‌کند که ایران به توافق هسته‌ای پایبند خواهد بود؛ این تأکید در مواردی با اظهارنظرهایی که از داخل ایران به گوش می‌رسد، تناقض دارد و این نگرانی را ایجاد می‌کند که آمریکا منافع خود را به منافع هم‌پیمانانش ترجیح می‌دهد. کری در تمامی این اظهارات خود تأکید دارد ایران بدون بمب هسته‌ای برای منطقه خطری ندارد و توافق هسته‌ای موجب می‌شود مطمئن باشیم این کشور بمبی نخواهد ساخت. اگرچه این اظهارات تا حدودی درست است اما متحدان منطقه‌ای آمریکا و در رأس آنها عربستان سعودی و امارات متحده عربی، از رفتارها و سیاست‌های ایران به‌شدت ناخرسند هستند و از قدرت‌گرفتن تهران واهمه‌ای عمیق دارند تاجایی‌که سفیر امارات متحده عربی در آمریکا اخیرا در گفت‌وگویی رسانه‌ای ضمن تأیید گسترش روابط اقتصادی کشورش با ایران، تأکید کرده است که امارات همچنان از جانب شمال نگرانی‌های شدیدی دارد. ریاض و ابوظبی هر دو معتقدند آمریکا همواره قول مساعد برای مقابله شدیدتر با ایران و وضع تحریم‌های سنگین‌تر می‌دهد اما ظاهرا واشنگتن درک درستی از نگرانی آنها ندارد. از سوی دیگر، آزمایش‌های موشکی اخیر ایران که موشک‌های بردمتوسط بالستیک را به آسمان فرستاد، (به ادعاي غرب) نقض مستقیم قطع‌نامه 2231 سازمان ملل متحد محسوب می‌شود (این قطع‌نامه الزام‌آور یا بخشی از برجام نیست و تنها از ایران درخواست می‌کند فعالیت‌های موشکی‌اش را محدود کند. مترجم) و هم‌زمان ایران در سوریه از بشار اسد، رئیس‌جمهوری این کشور و در یمن از نیروهای حوثی (انصارالله) حمایت می‌کند که هر دو برای سعودی‌ها و دوستان آمریکا دشمن محسوب می‌شوند. چنین مانور قدرت‌هایی موجب شد وزیر امور خارجه بحرین خطاب به کری، هژمونی منطقه‌ای ایران را ادامه‌دار و در مقابل آمریکا رویین‌تن بداند و از واشنگتن بخواهد برای مقابله با آن فکری کند. در پس تمام این تلاش‌ها برای مقابله با ایران، سیاست‌های اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین دیده می‌شود. چهار هم‌پیمان سنتی آمریکا در خاورمیانه که اکنون با یکدیگر در اهداف مختلفی مشترک هستند و همکاری‌هایی نیز دارند. از دید این چهار کشور، آمریکا خسته از جنگ‌های عراق و افغانستان، منطقه را ترک کرده و قصدی برای دخالت در خاورمیانه ندارد. آنها هرچه تلاش کردند، آمریکا برای دخالت در سوریه بی‌میل‌تر شد و به‌نظر نمی‌رسد در دولت فعلی آمریکا به ریاست باراک اوباما، تغییری در این سیاست حاصل شود.درهمین‌حال باید دقت داشت که دوستان آمریکا در خاورمیانه، خود محل ناهنجاری‌های بسیاری بوده‌اند. به‌عنوان نمونه عربستان سعودی سال‌هاست که مبدأ صادرات وهابی‌گری افراطی به جهان است، فرقه‌ای که با شیعه و هر برداشت دیگری از دین اسلام به‌شدت مخالف است و سر جنگ دارد و از سوی دیگر، سایر ادیان را کافر لازم‌القتل می‌داند. تروریست‌هایی که با ایدئولوژی یا پول عربستان پشتیبانی می‌شوند، نفرت از یهودی‌ها و آمریکایی‌ها را در جهان تبلیغ می‌کنند و منشأ جنایت‌های زیادی بوده‌اند، اما هیچ دوستی‌ کامل نیست و آمریکا باید برای ناخشنودی‌های دوستان ناکاملش فکری کند؛ فکری که در سفر ماه آینده اوباما به عربستان بسیار به کار خواهد آمد چراکه رئیس‌جمهوری آمریکا در این سفر قطعا آماج انتقادهای زیادی قرار می‌گیرد. *آرون دیوید میلر، مشاور و معاون رئیس‌جمهوری آمریکا در دولت‌های جمهوری‌خواه و دموکرات و همچنین سال‌ها یکی از مذاکره‌کنندگان ارشد این کشور در امور خاورمیانه بوده است. او اکنون در مرکز ویلسون تدریس می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.