رایزنی برای حل بحران قرهباغ و سوریه
شرق: محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان بعد از نشست سهجانبه با همتایان آذری و ترک خود در رامسر، عصر چهارشنبه راهی باکو شد تا اینبار با وزیران خارجه روسیه و آذربایجان مذاکراتی فشرده داشته باشد. صبحانه روز پنجشنبه را با محمد یاروف و سرگئی لاوروف خورد و پس از آن در اجلاسی سهجانبه با محور تعمیق گفتوگو و تعامل این کشورها درباره مسائل منطقهای و بینالمللی شرکت کرد. آنها در بیانیه پایانی این نشست بر پایبندی به منشور ملل متحد و اصول جهانشمول حقوق بینالملل و اهمیت تشدید مبارزه با تهدیدها و چالشهای نوظهور علیه ثبات و امنیت منطقهای تأکید کردند و برای تعامل نزدیكتر در مبارزه علیه تروریسم، افراطگرایی و جرائم سازمانیافته فراملی و قاچاق مواد مخدر اعلام آمادگی کردند. وزيران خارجه سه كشور در این اجلاس برای گسترش همكاریهای سهجانبه در حوزه اقتصاد، انرژی، حملونقل و زیرساختها، فرهنگ، گردشگری، بازرگانی و همچنین مسائل كنسولی و گمركی توافق كردند و از ضرورت تشویق و توسعه همكاریهای اقتصادی - تجاری بر مبنای اصول برابری و منفعت متقابل و تداوم تلاشهای همهجانبه با هدف حفظ دریای خزر به عنوان دریای صلح، دوستی، امنیت و همكاری و تأكید بر نهاییكردن كنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در اسرع وقت گفتند. ظریف، محمد یارف و لاورف در این نشست بر مسیرهای ایمن و قابل اتكا در حوزه حملونقل در جهت تقویت و ایجاد فرصتهای جدید توسعه منطقه و كمك به پیشرفت شهروندان سه كشور تنوعبخشی به مسیرهای جادهای، راهآهن و دریایی و شیوههای توزیع كالا بر مبنای اصول اقتصاد بازار، رقابت آزاد و منفعت متقابل تأكید كردند. آنها همچنین اهمیت تقویت و حمایت بیشتر از پروژههای مربوط به توسعه كریدور ترانزیتی شمال - جنوب را یادآور شدند. گفتنی است ادامه بحث درباره مسائل یادشده از طریق درگیركردن نهادهای ذیربط داخلی سه كشور و گفتوگو برای تمهید برگزاری نخستین نشست سهجانبه سران سه كشور نیز از دیگر مواد بیانیه مطبوعاتی نشست سهجانبه باكو بود. به گفته وزیر امور خارجه کشورمان آنها در این نشست پیرامون مبازره با تروریسم، افراطیگری، گسترش همکاریهای فرهنگی و تسهیل روادید بین سه کشور و همچنین لزوم مبارزه با قاچاق مواد مخدر گفتوگو کردند و در حال برنامهریزی هستند تا این اجلاس در سطح سران برگزار شود. او ترانزیت و گمرک را مهمترین محور رایزنیها در این اجلاس دانست و با بیان اینکه «با افتتاح فعالیت قطار ریلی آستارا - آستارا و راهآهن قزوین-رشت و آغاز ساخت راهآهن رشت - آستارا این امکان فراهم میشود که بنادر در خلیج فارس با روسیه و آذربایجان در ارتباط باشند و زمینه برای ترانزیت کالا فراهم شود» گفت: این موضوع به رشد اقتصادی سه کشور کمک خوبی خواهد کرد. حمایت از عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای ظریف در این سفر علاوه بر اجلاس مذکور، برنامههای دیگری نیز داشت و از فرصت مهیاشده استفاده کرد تا با سرگئی لاوروف گفتوگو کند؛ دیداری که وزیر خارجه روسیه در آن از حمایت كشورش از عضویت كامل ایران در سازمان همكاری شانگهای خبر داد و گفت: «رئیسجمهوری روسیه دستور رفع تحریمهای بانكی علیه ایران را صادر كرده است». وزیر امور خارجه روسیه نیز در این دیدار ضمن تأكید مجدد بر حمایت كشورش از عضویت كامل ایران در شانگهای، موافقت روسیه با فاینانس نیروگاه بندرعباس و برقیكردن خطآهن «اینچهبرون» - گرمسار را اعلام و تأكید كرد رئیسجمهوري روسیه دستور رفع تحریمهای بانكی علیه ایران را صادر كرده است.ظریف نیز در این دیدار با اشاره به روابط روبهگسترش ایران و روسیه، بر ضرورت افزایش همكاریهای بانكی و كنسولی برای تسهیل همكاریها تأكید كرد و گفت: «در زمینه گسترش همكاریهای اقتصادی و كاهش تعرفهها و تسهیل مقررات گمرگی پیشرفتهایی حاصل شده و توافق دو كشور درباره اجرای كریدور سبز گمركی حائز اهمیت است، اما هنوز حوزههای زیادی برای گسترش همكاریها وجود دارد».آنطور که ظریف بعد از اتمام این دیدار در جمع خبرنگاران گفت، با همتای روس خود درباره بحران سوریه، اجرای برجام و همکاریهای دو کشور در شورای امنیت سازمان ملل رایزنی و گفتوگو کرده بود. خرسندی از آتشبس رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان روز پنجشنبه و قبل از شروع اجلاس سهجانبه برای دیدار با الهام علیاف از هتل محل اقامت خود به ساختمان ریاستجمهوری رفت. درهمینحال همسر او به همراه همسر وزیر ایران در آذربایجان با همسر محمد یاروف که برای دیدار آنها به هتل آمده بود، دیدار کردند. ظریف در جلسه با علیاف از سیاست قطعی جمهوری اسلامی ایران در گسترش روابط با جمهوری آذربایجان و دیگر همسایگان گفت. او ارتباط شمال - جنوب از طریق اتصال راهآهن را یكی از طرحهای اساسی دو كشور دانست و از روابط بانكی و همكاریها در حوزههای توریسم، انرژی، مبارزه با تروریسم و همكاری در سازمانهای منطقهای و بینالمللی از جمله سازمان همكاری اسلامی به عنوان دیگر حوزههای مهم همكاری كه باید گسترش یابد، نام برد. رئیسجمهوری آذربایجان نیز در این دیدار با ابراز خشنودی از روابط عالی ایران و جمهوری آذربایجان، آن را نتیجه اشتراكات متعدد و اراده مشترك رهبران دو كشور دانست. علیاف همچنین همكاریها در سازمانهای بینالمللی و در حوزههای سیاسی و اقتصادی ازجمله در زمینه سرمایهگذاری، توریسم و حملونقل را برای هر دو كشور مهم و مفید دانست و گفت: آینده ما در روابط و همكاریهای منطقهای با كشورهای همسایه است. او اجلاس سهجانبه با ایران و روسیه را مهم خواند و آن را صفحه جدیدی در روابط آذربایجان با دو كشور همسایه خود دانست.یکیدیگر از نکاتی که در دیدار ظریف و علیاف به آن پرداخته شد، موضوع قرهباغ بود. ظریف در حالی از اعلام آتشبس در این منطقه ابراز خرسندی کرد و امیدوار بود مناقشه دو كشور از طریق مسالمتآمیز حلوفصل شود که شب قبل در خیابانهای باکو صدای بوق شنیده میشد و شاهد رفتوآمد اتومبیلهایی بودیم که سرنشینان آن پرچم کشورشان را به دست داشتند و از پسگرفتن درصدی از اراضی اشغالی خود خوشحال بودند.لازم به ذکر است که حسن روحانی، رئیسجمهوری کشورمان نیز چهارشنبه گذشته در گفتوگوی تلفنی با رؤسای جمهوری آذربایجان و ارمنستان، ضمن دعوت طرفین به خویشتنداری تأكید كرد تهران خواهان بازگشت آرامش و ثبات به منطقه است.وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز از طرفین درگیر در بحران قرهباغ خواست به آتشبس اعلامشده، احترام بگذارند و تأكید كرد: «جمهوری اسلامی ایران از كشتهشدن نیروهای نظامی و غیرنظامی دو كشور همسایه و دوست در جریان این درگیریها بسیار متأسف است و آماده است تمامی امكانات خود را برای حل مسالمتآمیز اختلافهای میان دو كشور دوست و همسایه از طریق گفتوگوهای سیاسی بهكار گیرد».گفتنی است وزیران خارجه آذربایجان و روسیه نیز در پایان اجلاس سهجانبه مذکور ضمن اعلام مواضع خود درباره مناقشه آذربایجان و ارمنستان و آتشبس اعلامشده میان دو كشور، مقابله با تروریسم، كریدور ارتباطی شمال- جنوب، توریسم و حملونقل را از حوزههای مهم همكاری سه كشور دانسته و برای گسترش روابط سه كشور در حوزههای مختلف اعلام آمادگی كردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.