|

تداوم واکنش‌ها بر سر واگذاری موزه هنرهای معاصر

یک گنجینه در کشاکش دو نهاد

شرق: تعطیلات نوروز، بحث واگذاری موزه هنرهای معاصر به بنیاد رودکی را از تب‌وتاب نینداخت. هرچند هنوز خبری رسمی در این زمینه منتشر نشده اما نگرانی از نحوه این واگذاری باعث شده است مدیر مرکز هنرهای تجسمی و رئیس انجمن نقاشان بار دیگر به این موضوع واکنش نشان دهند. حدود یک هفته پیش از آغاز تعطیلات نوروز، خبرهای غیررسمی مبنی‌بر واگذاری موزه هنرهای معاصر تهران به بنیاد رودکی منتشر شد. در برخی از این خبرها عنوان شده بود این واگذاری قرار است در تعطیلات عید صورت بگیرد و به‌همین‌دلیل بیم و نگرانی هنرمندان و علاقه‌مندان هنر نسبت به این موزه که از نظر گنجینه‌اش دارای اهمیت زیادی در هنرهای تجسمی کشور است، بیشتر شد. در همان زمان انجمن نقاشان ایران با انتشار بیانیه‌ای نسبت به این موضوع هشدار داد و خبرنگاران به سراغ مجید ملانوروزی، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی و بهرام جمالی، مدیرعامل بنیاد رودکی، رفتند تا صحت این ماجرا را جویا شوند. مسئولان دولتی این موضوع را تأیید نکردند اما با توجه به بحث واگذاری نهادهای مختلف به بخش خصوصی، به‌نظر می‌رسد این موضوع همچنان نتوانسته نگرانی اهالی رسانه و هنر را برطرف کند و حالا با گذشت یک هفته از تعطیلات نوروزی، برخی از خبرگزاری‌ها بار دیگر به این مسئله پرداخته‌اند. ملانوروزی به ایلنا گفت: «این مسئله از سوی معاونت هنری وزارت ارشاد مطرح شده ولی از اینکه در چه زمانی و با چه مکانیسمی انجام شود، اطلاع خاصی ندارم. بنیاد رودکی یکی از مؤسسات وابسته به وزارت ارشاد است و اصلا بحث واگذاری موزه هنرهای معاصر به این بنیاد به معنای واگذاری آن به بخش‌خصوصی نیست بلکه تا الان موزه زیر نظر معاونت هنری وزارت ارشاد بوده و از این پس قرار است توسط یکی از شرکت‌های وابسته به وزارت ارشاد اداره شود». مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی کشور با بیان اینکه ممکن است این واگذاری به‌نفع موزه نیز باشد، گفت: «از آنجا که سالانه مبلغی را دولت به‌عنوان بودجه موزه هنرهای معاصر در نظر می‌گیرد، پس درآمدهایی که موزه کسب می‌کند نیز مستقیما به خزانه دولت واریز می‌شود. موزه هنرهای معاصر همواره برای هزینه‌های جاری خود درگیر نامه‌نگاری‌های فراوانی می‌شود که ما امیدواریم با این واگذاری، مشکلاتمان کمتر شود و بتوانیم از این طریق موزه را بهتر اداره کنیم». ملانوروزی در واکنش به برخی از انتقادها از وضعیت ارکستر سمفونیک پس از واگذاری به بنیاد رودکی و احتمال ادامه‌ انتقادها پس از واگذاری موزه هنرهای معاصر نیز گفت: «از این موضوع هیچ اطلاعی ندارم اما معتقدم این اتفاق می‌تواند به اداره موزه کمک کند و این وظیفه رسانه‌هاست که با کارشناسان مربوطه صحبت و معایب و محاسن این کار را مشخص کنند». بهرام جمالی، مدیرعامل بنیاد رودکی نیز به همین خبرگزاری گفت: «هنوز هیچ خبر رسمی‌ای به بنیاد رودکی اعلام نشده است. این بحث چندین‌سال است که در دولت و به‌دنبال طرح کوچک‌سازی دولت مطرح بوده است». از سوی دیگر معصومه مظفری، رئیس انجمن هنرمندان نقاش، درباره خبر واگذاری موزه هنرهای معاصر تهران به بنیاد رودکی گفت: «بحث اصلی ما این است که اگر قرار است چنین واگذاری‌ای صورت بگیرد باید دلایل آن برای جامعه هنرمندان توضیح داده شود». او در پاسخ به احتمال رفع مشکلات مالی موزه هنرهای معاصر تهران از طریق واگذاری آن به بنیاد رودکی متذکر شد: «مجموعه‌های بسیاری هستند که می‌توانند برای رفع نیازهای مالی این موزه حمایت‌های لازم را ارائه کنند یا با برنامه‌ریزی‌های کارشناسانه و استفاده از نظرات هنرمندان می‌توان انرژی تازه‌ای به موزه تزریق کرد». مظفری تصریح کرد: «هنرمندان و انجمن‌های هنری در جهت حمایت و حفظ این موزه می‌توانند بسیار کمک‌رسان و در جهت رفع مشکلات مالی، اجرائی یا برنامه‌ریزی‌های آن کارساز باشند، اما متأسفانه هیچ‌گاه از انجمن‌های هنری دعوت نشده است که به منظور رفع مسائل و مشکلات موزه گرد هم جمع شوند و چاره‌اندیشی کنند البته غیر از حضور در جشنواره تجسمی فجر که خواسته شد امور اجرائی بخش مربوط به خودشان را در اختیار بگیرند. ما نمی‌خواهیم فقط ایراد بگیریم، بلکه حرف ما این است که ما می‌توانیم کمک کنیم که مشکلات موزه را حل کنیم». مظفری با اشاره به احتمال تصمیم‌گیری درباره واگذاری موزه از سوی مقامات بالاتر در وزارت ارشاد بیان کرد: «به هر صورت اگر از سوی مقامات بالاتر وزارت ارشاد چنین تصمیمی قرار است گرفته شود، باید دلایل آن به هنرمندان اعلام شود، نه‌اینکه پشت درهای بسته این تصمیم‌گیری‌ها در حال انجام باشد». این هنرمند نقاش با بیان اینکه موزه هنرهای معاصر تهران یک گنجینه ملی ارزشمند است، اظهار کرد: «این موزه دارای یک گنجینه بزرگ ملی است و فقط یک ساختمان و یک گالری معمولی با چند اثر هنری نیست که اهمیتی نداشته باشد واگذاری آن به کجا و چه کسی صورت گیرد. این موزه ملی است و همه هنرمندان لازم است درباره آن نظر بدهند. حتی اگر دستور از بالا هم صادر شده باشد، باز هم باید به هنرمندان توضیح داده شود که چرا این اتفاق قرار است صورت بگیرد. این راه بهتری است تا اینکه ناگهان خبری را از یک رسانه در این زمینه مطلع شویم و هیچ‌کس هم توضیحی درباره آن نداشته باشد». او درباره مسائلی که به‌دنبال واگذاری این موزه به بنیاد رودکی بروز خواهد کرد، گفت: «موزه‌ای در این ابعاد و شرایط باید از سوی دولت حمایت و سرپرستی شود و در جهت حفظ و نگهداری آن بکوشد، اما وقتی قرار است چنین موزه‌ای به یک بنیاد خصوصی واگذار شود، دیگر معلوم نیست چه اتفاقی برای آثار ارزشمند آن خواهد افتاد. مشخص نیست که سراغ این آثار را باید از چه کسی گرفت و اینکه آیا همه آثار در بهترین شکل خود حفظ و نگهداری می‌شوند و آیا همه آنها در جای خود باقی خواهند ماند؟» رئیس انجمن هنرمندان نقاش ادامه داد: «دولت باید جایی نسبت به این مسائل پاسخ‌گو باشد. وقتی متولی آن دولت است مشخص است که جایی به نام وزارت ارشاد حامی آن است و قوانینی برای حفظ این گنجینه در ایران و در شرایط مطلوب وجود دارد. ضمن اینکه هر تصمیمی درباره این آثار گرفته شود، به صورت شفاف و مشخص اطلاع‌رسانی می‌شود، همان‌طور که چندین‌سال پیش یکی از تابلوهای گنجینه این موزه با چندین صفحه نگارگری از شاهنامه مبادله شد که همه از این اتفاق باخبر بودند و به شکل رسمی این اتفاق رخ داد اما مشخص نیست که در صورت واگذاری موزه، چگونه از این آثار نگهداری می‌شود و آیا همه این آثار که هیچ‌وقت به صورت دقیق ثبت نشده‌اند، وجود خواهند داشت». مظفری در جمع‌بندی این بخش از سخنانش بیان کرد: «کجای دنیا گنجینه ملی را به بخش خصوصی واگذار می‌کنند. اگر از بخش خصوصی کمکی گرفته می‌شود در جهت حفظ و نگهداری یک گنجینه ملی است ولی مشخص نیست این برنامه درباره موزه هنرهای معاصر به چه دلیل قرار است انجام شود و چه اتفاقی در انتظار این آثار است». هرچند ملانوروزی در بخشی از حرف‌هایش عنوان کرده است که درآمد موزه هنرهای معاصر به خزانه دولت واریز می‌شود و با این واگذاری ممکن است روند اداری این نهاد کمتر درگیر مسائل اداری شود اما دراین‌میان باید به این نکته هم توجه کرد که بنیاد رودکی در بحث درآمدزایی کارنامه شفافی نداشته است و درآمد آن به خزانه دولت واریز نمی‌شود، این درحالی است که از یک‌سو گفته می‌شود بنیاد رودکی یک نهاد مستقل است اما در مواردی همچون اداره ارکسترهای سمفونیک و ملی این بنیاد از دولت بودجه گرفته است و به‌همین‌دلیل مشخص نیست که درآمد حاصل از فعالیت‌های این بنیاد صرف چه اموری می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.