سياستمداران چه نگاهي به زنان دارند؟
زنان و دیکتاتورها
زنان بهعنوان نیمی از جمعیت هر کشوری، هم متأثر از سیاستهای کشور هستند و هم تأثیرگذار بر آن. امروزه یکی از شاخصهای توسعهیافتگی هر کشوری وضعیت زنان آن کشور است. ازهمینروست که سیاستمداران همواره بخشی از سخنرانیهایشان را به حقوق و خواستههای زنان اختصاص میدهند و تلاش دارند آنها را با خود همراه کنند. اگرچه بسیاری از سیاستمداران نیز در این راه موفق نیستند و با سیاستها و رفتارهایشان راه توانمندسازی زنان و توسعه را مسدود میکنند. با وجود این، زندگی و زمانه زنان در حکومتهایی که نابرابری، تبعیض و خشونت علیه زنان را تعمیق میکنند، برای زنان در سایر کشورها همیشه آموزنده بوده است. ازدواج با رهبر داعش یا استاد دانشگاه؟ سال 2015، سال تحکیم قدرت و پیشروی داعش بود. بهطوریکه این گروه تکفیری نهتنها توانستند شهرهای بسیاری را در داخل خاک سوریه و عراق اشغال کنند، بلکه با حملات انتحاری به پاریس موفق شدند هراس و وحشت بیسابقهای را در میان شهروندان سراسر دنیا ایجاد کنند. اما با آغاز سال 2016 گویا ورق برگشته و داعش در حال تضعیف شدن است. حالا خبر میرسد داعش برخی از کلیدیترین مناطق تحت نفوذش در عراق و سوریه را از دست داده است. اما این تنها یک روی سکه است. بزرگترین گروه تروریستی موجود در جهان که سال گذشته شبکههای اجتماعی را به قبضه خود درآورده بود و هر روز خبری از پیوستن زنان و جوانان از دیگر ملتها به خود را منتشر میکرد، حالا دیگر از ایندست پروپاگانداها ندارد. بسیاری از این زنان و جوانان حالا از داعش جدا شدهاند و با مصاحبه با رسانههای بینالمللی، پرده از آنچه درون این گروه تکفیری میگذرد، برداشتهاند. آخرین این افراد «سجی الدلیمی»، همسر سابق ابوبکر البغدادی، است که پس از آزادی از زندان به گفتوگو با یک رسانه سوئدی نشسته و از زندگی مشترک خود با رهبر گروه تروریستی داعش سخن گفته است. دو سال پیش بود که الدلیمی در لبنان و به جرم ارتباط با گروههای تکفیری در این کشور دستگیر شد. درابتدا نسبت به هویت او تردیدهایی وجود داشت و گفته میشد او دختر یکی از تروریستهای فراری عضو القاعده است که اکنون با گروه تروریستی جبههالنصره همکاری دارد. اما پس از مدتی هویت او تأیید و گفته شد او دختر بزرگ «حمید ابراهیمالدلیمی» عراقی یکی از امرای گروه تکفیری داعش در سوریه است. پدرش از بنیانگذاران و تأمینکنندگان مالی این گروه به شمار میرفت که در یک عملیات نظامی ارتش سوریه در «دیر عطیه» در 30 سپتامبر 2014 کشته شده است. اما او در مصاحبه با «سوئد اکسپرسن» بخش دیگری از زندگیاش را به نمایش گذاشته است. به گزارش «سیانان»، همسر 28ساله ابوبکر البغدادی چندی است که از زندان آزاد شده و اکنون در جایی در مرز لبنان و سوریه زندگی میکند و نمیخواهد محل اقامتش فاش شود اما آرزومند زندگی در یک کشور اروپایی و آزاد است. الدلیمی متولد عراق است و در سال 2008 با البغدادی ازدواج کرده و از او یک دختر دارد. البته الدلیمی مدعی است زمانی که با سرکرده داعش ازدواج کرد، او یک تروریست نبود. او در این مصاحبه میگوید: «زمانی که من با البغدادی ازدواج کردم، او یک مرد عادی و استاد دانشگاه بود. او به معنای واقعی یک مرد خانواده بود». اگرچه او تنها همسر البغدادی نبوده است اما از زندگی با او راضی به نظر میرسد. الدلیمی ادامه میدهد: «او هر روز به سر کار میرفت و بعد پیش خانوادهاش برمیگشت. او واقعا مرد فوقالعادهای بود. حتی میتوانم بگویم او از آندست پدرهایی بود که هر دختری دوست دارد فرزند او باشد، چون دقیقا میدانست چطور با بچهها رفتار کند و کنار بیاید. شاید به این دلیل که معلم بود. البته او نهتنها با بچهها که با مادران بچهها هم خیلی خوب رفتار میکرد». «میا بلوم»، نویسنده کتاب «زنان و تروریسم»، در پژوهشی که درباره حضور زنان در گروههای تروریستی داشته، به این نتیجه رسیده است كه معمولا رهبران یا اعضای گروههای تروریستی زندگی دوگانهای دارند و درباره الدلیمی میتوان گفت او از زندگی دوم البغدادی چندان آگاهی نداشته است. البته ازدواج این دو نیز چندان مستحکم نبوده است. الدلیمی در مصاحبه خود میگوید سه ماه پس از ازدواجش با البغدادی باردار میشود و همین مقدمهای میشود برای دوریجستن از سرکرده داعش. همسر سابق البغدادی چرایی این اتفاق را اینگونه توضیح میدهد: «من خوشحال نبودم و البغدادی را دوست نداشتم. دلیل جداشدنم هم همین بود. او چندینبار تلاش کرد من را به زندگی برگرداند ولی من قبلا تصمیمم را گرفته بودم. آخرین باری که با هم درباره این موضوع صحبت کردیم و البغدادی تلاش کرد زندگی را دوباره سرپا کند، سال 2009 بود و او گفت دخترمان را از من خواهد گرفت». الدلیمی بهشدت نگران امنیت دخترش است که در حال حاضر با او زندگی میکند. او میگوید: «من نمیدانستم همسرم رهبر داعش است اما دخترم میداند پدرش کیست و بههمیندلیل حس میکند مسئولیت تمام این فجایع با اوست و رنج میکشد». بههمیندلیل الدلیمی مرتبا تکرار میکند که باید دخترش را برای تحصیل به کشور دیگری ببرد. او میگوید: «من میخواهم در یک کشور اروپایی زندگی کنم، نه در کشوری عربی. دوست دارم دخترم بتواند راحت زندگی کند و درس بخواند. این من بودم که با یک تروریست ازدواج کردم، دخترم چه گناهی دارد؟» بلوم، معتقد است نگرانی الدلیمی نسبت به دخترشان بجاست چون این کودکان در معرض خطرهایی چون دزدیدهشدن توسط تروریستهای مخالف داعش قرار دارند. اگرچه برادر الدلیمی یکی از اعضای جبههالنصره است و گفته میشود همسر فعلی الدلیمی هم ارتباطهایی با گروههای تکفیری دارد، اما الدلیمی از اینکه زمانی همسر ابوبکر البغدادی بوده، ناراحت است و دوست ندارد تا آخر عمرش با عنوان «همسر سابق رهبر گروه تروریستی داعش» شناخته شود. او در این زمینه میگوید: «من برچسب تروریستبودن خوردهام اما واقعیت این است که من از تروریسم فرسنگها فاصله دارم. اروپاییها باید مرا بپذیرند بهعنوان کسی که متحمل رنجی مشابه رنج آنها شدهام. زمانی که من با البغدادی ازدواج کردم، او هنوز رهبر داعش نبود. این موضوع چند سالی است که رسانهای شده است و همه آن را میدانند. من خیلی زود البغدادی را ترک کردم و در طول این مدت هم سختیهای زیادی کشیدهام. بهدلیل این اتفاقات به زندان افتادم و حالا زمانی است که میخواهم از این اتفاقات فاصله بگیرم». او تأکید میکند: «اگر من میخواستم با او زندگی کنم، میتوانستم و اتفاقا زندگی خیلی خوبی هم داشتم. با من مثل یک ملکه رفتار میشد و هرچقدر پول که میخواستم در اختیارم قرار داده میشد. ولی من پول نمیخواستم، من میخواستم آزادانه زندگی کنم و یک زندگی معمولی مثل همه زنان دیگر داشته باشم». استفاده ابزاری ترامپ از زنان هرچه به انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا نزدیکتر میشویم، کاندیداهای دو جریان رقیب بیشازپیش پرده از نظرات و اعتقاداتشان درباره اقشار مختلف جامعه برمیدارند. دونالد ترامپ، نامزد جنجالی حزب جمهوریخواهان، در هفتههای اخیر بهخاطر اظهارات عجیبش درباره زنان مورد انتقادات بسیاری از سوی گروههای مختلف زنان قرار گرفته است. بهطوریکه در آخرین نظرسنجی شبکه خبری «سیانان»، آرای ترامپ در میان زنان آمریکایی ریزش محسوسی داشته است. به گزارش پایگاه اینترنتی این شبکه خبری، حتی پیش از هفته گذشته نیز ترامپ طرفداران زیادی در میان زنان نداشت. در هفته اخیر او گفته بود زنانی که سقط جنین میکنند باید مجازات شوند. این در حالی است که بسیاری از شهروندان آمریکایی با سقط جنین قانونی در صورت بیماری مادر یا فرزند یا بارداری ناشی از تجاوز موافق هستند. بنا بر گزارش سیانان، در تمام ایالتهایی که ترامپ در انتخابات مقدماتی موفق بوده، به شکل محسوسی آرای زنان از مردان کمتر بوده است. علاوه بر این، در آخرین نظرسنجی سیانان که پیش از ماه آوریل انجام شده است، 73 درصد از زنان شرکتکننده در این نظرسنجی گفتهاند نظر مساعدی نسبت به ترامپ ندارند و فقط 26 درصد از زنان شرکتکننده گفتهاند درباره ترامپ مثبت فکر میکنند. این آمار نسبت به نظرسنجی قبلی که در ماه دسامبر انجام شده است، 14 درصد افزایش نشان میدهد. حتی زنان جمهوریخواه نیز از دسامبر گذشته تاکنون بیشازپیش نسبت به ترامپ ابراز بیعلاقگی کردهاند. در دسامبر 29 درصد از زنان جمهوریخواه نسبت به ترامپ نظر منفی داشتند اما این عدد در هفتههای منتهی به ماه آوریل به 39 درصد رسیده است. نکته قابلتوجه اینکه این اعداد در میان مردان تغییر چندانی نداشته است. 50 درصد از مردان شرکتکننده در این نظرسنجی در ماه دسامبر دیدگاه مثبتی نسبت به ترامپ نداشتند. در هفتههای منتهی به ماه آوریل نیز این عدد 52 بوده است. از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز نیز نظرسنجی مشابهی در میان مخاطبان خود انجام داده و به نتایج مشابهی با سیانان رسیده است. در نظرسنجی رویترز بیش از 50 درصد از زنان پاسخگو نسبت به ترامپ ابراز بیعلاقگی کرده بودند. این اتفاق دلایل زیادی دارد که صحبتهای ترامپ درباره سقط جنین را نمیتوان دلیل اصلی آن دانست. به گزارش «رویترز»، توهین رئیس کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ به یک خبرنگار زن و خطاب قراردادن این خبرنگار با الفاظ رکیک، یکی از موقعیتهایی بود که باعث شد نگرشهای منفی درباره ترامپ بیشتر شود. اگرچه خود ترامپ هم در سخنرانیهای خود توهینهای زیادی به زنان کرده است. ازجمله زمانی است که درباره «روزن اودانل»، مدافع حقوق زنان و مجری و کمدین تلویزیونی، صحبت میکرد. ترامپ در سخنرانی خود درباره اودانل گفت او خیلی زشت است و اگر جای گردانندگان شبکه تلویزیونیای بود که اودانل در آن کار میکند، حتما بهخاطر زشتی اودانل او را اخراج میکرد. او سخنان مشابهی نیز درباره «آریانا هافینگتن»، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی و سردبیر روزنامه «هافینگتنپست»، ابراز کرده است. ترامپ درباره این روزنامهنگار گفته بود: «این زن یک عقدهای است و من کاملا میفهمم چرا شوهرش او را طلاق داده. بهنظرم شوهر هافینگتن تصمیم کاملا درستی گرفته است». ترامپ همچنین درباره رقیب دموکرات خود، «هیلاری کلینتون» بارها توهینهایی را بیان کرده است که یکی از معروفترین آنها به ماجرای رسوایی اخلاقی همسر هیلاری، «بیل کلینتون» مربوط است. ترامپ در این زمینه گفته بود: «زنی که نمیتواند شوهرش را جمعوجور کند، چطور میخواهد یک کشور را اداره کند؟» البته این اظهارات نابجا تنها دلیل بیعلاقگی زنان آمریکایی نسبت به ترامپ نیست. در مقایسه با «باراک اوباما»، رئیسجمهور فعلی آمریکا، ترامپ در حوزه برنامهها نیز حرف زیادی برای گفتن به زنان ندارد. اگر اعطای دستمزد برابر با مردان به زنان، ازبینبردن تبعیض جنسیتی در ارائه خدمات درمانی و همچنین ایجاد امکان دسترسی برابر زنان و مردان در حوزه آموزش شعارهای اوباما برای ریاستجمهوری بود، ترامپ وقتی در حوزه زنان و کودکان مورد پرسش قرار میگیرد، به جوابهای سادهلوحانه بسنده میکند؛ جملاتی مانند اینکه «من خیلی به سلامت زنان اهمیت میدهم» یا «زنان واقعا برای من اهمیت دارند، آنها برای من بسیار گرامی هستند» و وقتی پای اعتقادات واقعی میرسد، او جملاتی مانند این بیان میکند: «من واقعا بچهها را دوست دارم ولی واقعیت این است که چیزی از نگهداری بچهها سرم نمیشود. من ترجیح میدهم بیرون از خانه پول دربیاورم و همسرم در خانه بماند و از بچهها نگهداری کند»؛ اگرچه همسر ترامپ، «ملانیا کناوس»، که سابقا مدل بوده است، چندان در خانه نمیماند و پابهپای همسرش در کمپینهای انتخاباتی او شرکت میکند. تا جایی که چندی پیش توسط «تد کروز»، دیگر نامزد جمهوریخواه انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، مورد حمله قرار گرفت. کروز با انتشار عکسهایی از او در زمانی که مدل بوده، خطاب به آمریکاییها گفت: «آیا میخواهید یک مدل، بانوی اول کشورتان باشد؟». کرهشمالی و خریدوفروش زنان پنج سال پیش زمانی که کیم جونگاون، رهبر کرهشمالی، بر سر کار آمد، حضور همسرش در کنار او نظر بسیاری از رسانهها را به خود جلب کرد. ری سلجو، همسر کیم جونگاون، که سابقا خواننده بوده است، با پوشیدن لباسهای مارکدار و حضور در کنار رهبر کرهشمالی، نوید تغییر در سیاست بسته کرهشمالی میداد. برخی رسانهها پیشبینی میکردند حضور ریسلجو به معنی تغییر و تحول در فضای اجتماعی و فرهنگی کرهشمالی و بهویژه ایجاد تغییراتی در وضعیت زنان در این کشور است. اما پس از گذشت چندسال نهفقط در این زمینهها شرایط بهبود پیدا نکرد، بلکه بنا بر گزارش «نیویورکتایمز»، آنطور که سازمانملل متحد اعلام کرده، کرهشمالی در صدر کشورهایی است که حقوق زنان در آن نقض میشود و خشونت جنسیتی، تجاوز و نابرابری در دسترسی به امکانات بهداشتی و آموزشی بین زنان و مردان در این کشور کاملا رایج است. «دیلیتلگراف» نیز در گزارشی که درباره «جی هوآن»، زن 35ساله کرهای که از کرهشمالی فرار کرده است، منتشر کرده، به زندگی زنان در کرهشمالی پرداخته. به گزارش دیلیتلگراف، جی هوآن، زمانی که فقط 17سال داشت در سال 1998 و در حین فرار از کرهشمالی دزدیده شد. او توسط قاچاقچیان انسان و برای فروش به کشور چین دزدیده شده بود. تا سال 2007 که توانست به کرهجنوبی فرار و در آنجا اقامت کند، جی هوآن بارها مورد تجاوز قرار گرفته و مجبور به سقط جنین شده بود. به دلیل شرایط نابسامان اقتصادی در کرهشمالی خرید و فروش دختران و زنان توسط قاچاقچیان رواج دارد. جی هوآن در کتاب «244 مایل در جستوجوی آزادی»، روزهای سخت فرار از کرهشمالی و دزدیدهشدن توسط قاچاقچیان انسان را شرح داده است. پیش از انتشار این کتاب نیز اخبار و شایعات زیادی درباره وضعیت بد زنان در کرهشمالی وجود داشت؛ شایعاتی مانند اینکه زنان در این کشور حتی اجازه پوشیدن شلوار ندارند. در پی رسانهایشدن این اخبار بود که کرهشمالی به برخی از خبرنگاران و روزنامهنگاران اجازه ورود به کشورش و عکاسی از زندگی روزمره مردم و زنان در این کشور را داد. «مالیا نوراک»، عکاس رومانیایی، یکی از این افراد است که در مجموعه «اطلس زیبایی»، عکسهایی را از زنان کرهشمالی منتشر کرده است. به گزارش «نیویورکتایمز»، نوراک در کتابی که در این زمینه منتشر کرده، نوشته است: «زنان در کرهشمالی میل و اشتیاق بسیاری به حضور در مجامع عمومی دارند. آنها با وجود همه محدودیتها خواهان ظاهرشدن با لباسهای زیبا و رنگی در جامعه هستند و در این زمینه تن به دستورات دیکتهشده توسط رهبر کشورشان نمیدهند. حتی اگر مجبور باشند روی لباسهایشان سنجاقهایی نصب کنند که نشان از وفاداریشان به حزب کارگران کره است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.