بهرهبرداری از نخستین زبالهسوز جاذب کربن دیاکسید
یک تیر و دو نشان
محمدرضا گلزار
با افزایش تولید و انتشار گازهای گلخانهای و به صدادرآمدن زنگ خطر گرمایش جهانی، هر کارشناس، نهاد یا کشوری، راه تازهای برای پیشگیری یا مقابله با مشکل ارائه میکند؛ از توصیه برای مصرف کمتر گوشت و رویآوردن به خامخواری تا استفاده از وسایل حملونقل عمومی و درمجموع هر روش دیگری که کربن دیاکسید کمتری تولید میکند. یکی از منابع تولید کربن دیاکسید، سوزندان مواد سوختی است، بههمیندلیل مراکز سوزندان زباله از فناوریهای مختلفی برای جذب و جمعآوری کربن دیاکسید برای پیشگیری از ورود این گاز به اتمسفر استفاده میکنند. هماکنون نیز یک مرکز زبالهسوزی در نروژ در فکر ساخت نخستین دستگاه زبالهسوز جهان با توانایی جذب کربن دیاکسید است. فرایند جذب کربن دیاکسید در مرکز زبالهسوز «کلمتسرود» که زبالههای خانگی و صنعتی میسوزاند، گامی فراتر از اقدامهای قبلی برای جذب و از بینبردن گازهای گلخانهای در نیروگاههای زغالسنگی یا کارخانههایی است که از سوخت فسیلی استفاده میکنند. البته پیش از این هم از فناوریهای دیگری برای جذب و نگهداری کربن استفاده میشد که به دلیل هزینههای زیاد، با مشکل مواجه شدند و از آنها چندان استقبال نکردند. «جانی استون»، مدیر فنی مرکز تولید برق از زباله کلمتسرود، میگوید: «از گرمای تولیدشده در این نیروگاه، برای گرمکردن خانههای شهر استفاده میشود. زبالههایی را در این تأسیسات میسوزانند که قابلیت بازیافت ندارند، چراکه قابل تفکیک نیستند». مرکز تولید برق از زباله کلمتسرود بیش از 300 هزار تن کربن دیاکسید در سال تولید میکند که معادل 0.6 درصد گازهای گلخانهای تولیدشده توسط انسان در نروژ است. این مرکز همچنین زبالههای وارداتی از بریتانیا را نیز میسوزاند. این تأسیسات تا پایان ماه آوریل (دهم اردیبهشت)، دوهزار تن کربن دیاکسید در سال جذب خواهد کرد. «اسپن یورگنسن»، یکی از مدیران این مرکز میگوید: «هماکنون به طور متوسط، دو تا دو و نیم تن کربن دیاکسید در روز جذب میشود. انتظار میرود بیش از 90 درصد کربن دیاکسید تولیدشده در این نیروگاه جذب شود. دستاندرکاران این پروژه میگویند اگر این مرکز آزمایشی موفق عمل کند، تا سال 2020 یک مرکز کامل و مجهز ساخته میشود. در آن زمان، کربن دیاکسید جذبشده را میتوان به دریای شمال منتقل کرد تا برای همیشه در ساختارهای زمینشناسی زیر بستر دریا ذخیره شده یا به درون میدانهای نفتی و گازی تزریق شود تا فشار درون میادین و تولید آنها را افزایش دهد. «استون» میگوید: «هر سال 300 هزار تن زباله به اینجا میآید و میتوان 300 هزار تن کربن دیاکسید از این مقدار زباله جذب کرد. بنابراین تقریبا یک تن کربن دیاکسید به ازای یک تن زباله میتوان جذب کرد». لازم به ذکر است حدود 60 درصد زبالههایی را که در مرکز کلمتسرود میسوزانند، منشأ زیستی دارند که شامل آشغال چوب و غذاست. این به این معنی است که جذب آلایندهها گامی است در راستای جداسازی و جذب کربن در یک چرخه طبیعی که اصطلاحا انتشار منفی نامیده میشود. اگر این آزمایش موفقیتآمیز باشد، احتمال دارد مراکز تولید برق از زباله در سراسر دنیا نیز از این فناوری استفاده کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.