|

واکنش احمدرضا دالوند به ابراهیم حقیقی

سعدی به «ادب مرد» حرمت می‌گذاشت

بخش هنرهای تجسمی سالنامه «شرق» نگاهی مختصر به پدیده کپی که در چند سال گذشته به موضوع داغی در هنرهای تجسمی تبدیل شده، داشت و علاوه‌بر گفت‌وگو با لیلی گلستان، ابراهیم حقیقی و بهرام دبیری یادداشت‌هایی نیز در آن منتشر کرده بود که یکی از آنها نوشته احمدرضا دالوند، طراح گرافیک و منتقد هنر، بود. ابراهیم حقیقی، دیگر طراح گرافیک ایرانی، در یادداشتی موضع خود را درباره مطلب دالوندبیان کرد که روز یکشنبه، 15 فروردین در صفحه 14 منتشر شد. دالوند نیز در پاسخ به این مطلب، یادداشتی در اختیار روزنامه «شرق» قرار داده است که در پی می‌آید. هر پدیده‌ای که نقد آن ناممکن باشد بی‌تردید مشکوک و خطرناک است. این مطلق‌گرایی بیمارگونه که در جریان سیال فکر و خلاقیت، هیچ نقدی را برنمی‌تابد، مربوط است به زمان ماقبل نقد، زمان ماقبل مدرن، به تفکر متعصبانه که همه‌چیز را همان‌گونه می‌خواست که همیشه همانسان بوده. زیستن با چنین افکاری موجب می‌شود، مدنیتی که ما را به صبوری و تحمل آرای دیگری، رهنمون می‌سازد در واکنشی هیستریک نادیده بگیریم(خدا را شاکرم که 30 سال کار در مطبوعات به من تحمل آرای دیگری را آموخته است). برای نمونه آقای حقیقی، به‌جای نام‌آوردن از نویسنده متن (اینجانب)، عبارت «گرافیست شاکی از شرایط امروز» را به کار می‌گیرند. آیا این یک تهمت به کسی که فقط خاطره‌ای را نقل کرده نیست؟ ... این یعنی رفتار واکنشی به قصد حذف طرف مقابل. هرچند که اصلا در متن اینجانب هیچ‌گونه نقد و قضاوتی نسبت به استادم مرتضی ممیز صورت نگرفته بلکه فقط به ذکر یک خاطره بسنده شده است. مخاطبان می‌توانند نقدها و قضاوت‌های من را درباره شادروان مرتضی ممیز در «ویژه‌نامه روزنامه «شرق» پس از درگذشت استاد، درسال 1384»، در کتاب «به یاد مرتضی ممیز» منتشرشده از طرف دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران با نویسندگی: ایرج افشار، آیدین آغداشلو، احمدرضا دالوند و محمدمهدی طباطبایی، به یاد ممیز در نگارخانه تهران دانشگاه، اسفند 84، از حضور اینجانب در فیلم مستند ساخته مصطفی رزاق‌کریمی با نام‌ «مرتضی ممیز زندگی در تصویر» (1392) که ادای دین خود را در آن فیلم به استادم نشان دادم، نگارش خاطره‌ای استثنایی از ماجرای گم‌شدن تابلوی نقاشی پروژه لیسانس مرحوم مرتضی ممیز با راهنمایی مرحوم علی‌محمد حیدریان نشر در روزنامه ایران و روزنامه شهروند، از مشورت و همکاری اینجانب با تعداد زیادی دانشجو که برای تکمیل و نگارش رساله خود از شناخت تخصصی من از گرافیسم خاص ممیز بهره‌ها گرفته‌اند، نشر چندین یادداشت و مقاله در ذکر اهمیت ممیز در دوران ما، در نشریات متعدد که می‌توان دید و خواند و... . شما از اینکه می‌بینید دالوند همواره به نیکی از استادش یاد کرده به نقل از خودتان «هاج‌وواج» مانده‌اید که چرا من این خاطره را نقل کرده‌ام. چطور است در مقابل اینهمه ادای دین به استاد، تنها برای بازگویی یک خاطره، از تیتر «بزرگش نخوانند اهل خرد...» بهره گرفته‌اید؟ به همین سبب، چنانچه شرح یک تقلید آشکار، گیرم توسط استاد رخ داده باشد، پس از 27 سال بازگو شود، آنهم با این روتیتر: «با احترام به مرتضی ممیز (طراح نامدار، که در چاپ حذف کرده بودند دوستان)، که این نوشتار هیچ‌چیز از ارزش‌های او کم نمی‌کند»... نگارنده را باید با تهمت موهوم «گرافیست شاکی از شرایط امروز» نام برد؟ آقای ابراهیم حقیقی از فرط عصبیت آشکارتان در هنگام نگارش این واکنش، اصلا به بار حقوقی و اخلاقی عبارات و جملاتی که نسبت به خاطره‌نویسی اخلاق‌مدارانه این قلم به کار برده‌اید، فکر کرده‌اید؟ نوشته کوتاه من در سالنامه «شرق» (اسفند 94)، شرح یک واقعیت حرفه‌ای را بی‌هیچ قضاوتی و با نثری بی‌شائبه بازگو می‌کند. شرح ماجرای یک سفارش طرح جلد که منجر به کپی‌برداری استاد از یک نشریه آلمانی شد. بیان این واقعیت، آنهم پس از 27 سال، چرا باید با «واکنشی» آلوده به ادبیاتی تکفیری و صدور اتهامات بی‌پایه و اساس شود؟ بر کلمه «واکنش» تأکید می‌ورزم، زیرا آنچه که در کلام ابراهیم حقیقی موج می‌زند هیچ شباهتی به «جوابیه» ندارد. در طی این سال‌ها نمونه‌های متعدد از کپی‌برداری‌های بی‌شرمانه در عرصه گرافیک و نقاشی انجام شده که نگارنده کاملا بر این نمونه‌ها اشراف دارد (در وقت مقتضی و جهت توهم‌زدایی از حضور کاذب برخی، حتما منتشر خواهم کرد). نمونه‌های کپی‌برداری در گرافیک ما، بیش از این حرف‌هاست. آنقدر که هرازچندگاهی دست یکی از مقلدان رو می‌شود. وقاحت به جایی رسیده که طرف آشکارا اثر یک گرافیست اروپایی را می‌دزدد و به یک جشنواره ملی می‌فروشد و هنگامی که از طریق اینترنت دستش رو می‌شود، توجیه «کپی کالچر» را آنچنان به خود اماله می‌کند که پنداری نه آن هنرمند اروپایی و نه این بی‌آبرویی ملی در قبال این طراری رقت‌بار حق هیچ سخن روشنگرانه‌ای ندارند. آقای حقیقی اگر در آن زمان هم اینترنت وجود داشت، نیازی نبود راز سربه‌مهر یک کپی‌برداری، 27سال پنهان بماند. ظاهرا همان‌قدر که اینترنت، محلی از اعراب برای سرقت‌های هنری و ادبی باقی نگذاشته، هم‌زمان ادبیات تکفیری نیز نمی‌خواهد مجالی برای بازگوکردن واقعیت‌ها فراهم سازد. آقای ابراهیم حقیقی، آن چیزی که بوی «افترا و تهمت» می‌دهد نوشته سرتاسر آغشته به هیستری شماست. این‌همه سعدی را مصادره کرده‌اید که بگویید «بزرگم نخوانند اهل خرد...» زیرا نام بزرگان به زشتی برده‌ام؟ ... سعدی به «ادب مرد» هم خیلی حرمت می‌گذاشت، کاش کمی از آن فرزانه ادب می‌آموختید! باری، این تفکر منسوخ و بی‌ادبانه هرگز با ترکیب لایتچسبک سعدی و نتیجه‌گیری شاملو و با اتهام‌زنی هیستریک نمی‌تواند در مقابل جریان کپی‌برداری‌های رقت‌بار، به نفس‌کشیدن ملتمسانه‌اش ادامه دهد. هنوز آب در خوابگه مورچگان نریخته‌ایم، که پیشاپیش واهمه برای آنانی که خواهان سکوت بره‌وار دیگران هستند تا مبادا جایگاه کاذب‌شان مورد پرسش قرار گیرد، مستولی شده است. آقای ابراهیم حقیقی چرا عرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.