آذربایجان در قرهباغ آتشبس یکجانبه اعلام کرد
«نه» به جنگ
نه مسئولیت نقض آتشبس را میپذیرند و نه به برقراری آن رضایت میدهند. این حکایت دو طرف درگیر در آتشافروزیهای اخیر در منطقه جداییطلب ناگورنو- قرهباغ است که پس از قریب به 22 سال، بار دیگر موضوع معوقمانده حاکمیت ارضی بر مناطق تحت منازعه بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان را به عریانترین شکل از نو زنده کرده است. وزارت دفاع جمهوری آذربایجان در حالی با انتشار بیانیهای در ساعات اولیه روز گذشته از برپایی آتشبسی یکجانبه در منطقه ناگورنو- قرهباغ خبر داده که به نظر میرسد شعلههای اکنون احیاشده آتش بین باکو و ایروان که به گفته مقامات آذربایجان جان دستکم 34 سرباز و کودک را در هر دو سوی جبهه گرفته است، برای خاموششدن به چیزی بیش از اقدامات یکجانبه و ابتکارات توخالی نیازمند است. در بیانیه وزارت دفاع آذربایجان آمده است ارتش آن کشور در پاسخ به درخواست سازمانها و جوامع بینالمللی از این پس هرگونه حمله متقابل و واکنشی به تحرکات ارمنستان در مناطق تحت اشغال آن کشور را معلق خواهد کرد. «واقف دیارگاخلی»، سخنگوی وزارت دفاع آذربایجان همچنین در شرایطی اظهار کرده که تمرکز ارتش از این پس بر تقویت مواضع دفاعی مناطق تازه آزادشده بهدست نیروهای آن کشور خواهد بود که همین اظهارات مبهم و البته برخی شواهد میدانی از ادامه درگیریها، مانع از پذیرش پیشنهاد آتشبس توسط جداییطلبان ارمنی شده است. دیوید بابایان، سخنگوی رئیسجمهور جداییطلب قرهباغ یکی از مقامات این جمهوری خودخوانده است که در گفتوگو با آسوشیتدپرس، با ابراز تردید نسبت به وعده آتشبس از سوی آذربایجان، مدعی شده هنوز هیچ نشانی از تعلیق درگیریهای در شمال و جنوب شرقی منطقه مشاهده نشده است؛ ادعایی که در ساعات پایانی روز گذشته به شدت از سوی وزارت دفاع آذربایجان رد شده است. بنا بر آخرین بیانیه وزارت دفاع جمهوری خودخوانده ناگورنو-قرهباغ، نیروهای ارمنی موفق شدهاند روز گذشته و درست ساعاتی پس از آنکه مواضعشان هدف موشکها و خمپارههای آذربایجان قرار گرفته بود، در پاتکی گسترده کنترل برخی مناطق استراتژیک از دسترفته در نزدیکی خطوط مرزی، از جمله روستای تالش را بهدست گیرند. پیشتر این طرف آذربایجانی بود که ضمن متهمکردن نیروهای ارمنی به بمباران مناطق غیرنظامی، مدعی شده بود جداییطلبان قرهباغ با سوءاستفاده از پایبندی باکو به توافق آتشبس اولیه، به منظور بازپسگیری مناطق آزادشده، نیروهای بیشتری به مناطق تحت منازعه اعزام کرده و با شدتبخشی به تحرکات نظامی خود، آنهم در مناطقی غیرنظامی که به گفته طرف آذری تقریبا واجد هیچگونه ارزش نظامی نیست، ارتش آذربایجان را ناگزیر از انجام عملیات تلافیجویانه در شامگاه روز شنبه کرده است؛ عملیاتی که به اذعان وزارت دفاع آذربایجان، منجر به تخریب بیش از 10 نفربر و کشتهشدن نزدیک به 18 سرباز ارمنی شده است. آنطور که پیداست، توافق اولیه آتشبس که از روز شنبه و ساعت 19 به وقت محلی با وساطت روسیه مورد پذیرش آذربایجان قرار گرفته بود، از همان ابتدا مورد تردید جداییطلبان قرهباغ قرار گرفته بود. این در حالی است که اگر جداییطلبان قرهباغ روی خوش چندانی به ابتکار عمل کرملین، این حامی سنتی خود در لزوم از سرگیری آتشبس نشان ندادهاند، ترکیه حتی پس از اعلام آتشبس یکسویه از سوی آذربایجان نیز هنوز از اعلام پشتیبانی سرسختانه خود از باکو عقب ننشسته است. «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه روز گذشته ضمن آرزوی پیروزی با کمترین تلفات برای برادران آذربایجانی خود، وعده داده آنکارا تا انتهای راه از کشور دوست و متحد خود حمایت خواهد کرد. ریشه منازعات دو کشور در قفقاز جنوبی به سال 1988 و زمانی بازمیگردد که قرهباغ سه سال پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به طور رسمی خواستار جدایی از جمهوری سوسیالیستی شورایی آذربایجان شد. در پی جنگ خانمانسوز و متعاقب آن بود که نیروهای مسلح ارمنی در سال 1992 بیش از یکپنجم خاک آذربایجان، از جمله منطقه ناگورنو-قرهباغ و هفت منطقه مجاور آن را به تصرف خود درآوردند. از آن پس، امضای توافق آتشبس در سال 1994 و تلاشهای مستمر روسیه، فرانسه، ایالاتمتحده و شورای امنیت و همکاری اروپایی نیز نتوانسته است آتش نهفته در این منطقه را به کلی خاموش کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.