اصولگرايان انتخابات را چگونه تحليل ميكنند
نگاه راست به ناكامي راست
شرق، مهسا جزيني : تحليلها درباره چرايي ناكامي اصولگرايان در انتخابات تهران، به اسفندماه و روزهاي بعد از انتخابات محدود نماند؛ به سال95 هم كشيده است. آنها همچنان دارند درباره دلايل ناكامي خود ميگويند؛ آن هم درحاليكه در اردوگاه اصولگرايي و برخي حاميان دولت پيشين، برخي زمزمه بازگشت دوباره احمدينژاد را به عنوان ناجي اين جريان سر دادهاند. اصولگرايان از همين حالا به فكر جبران ناكامي تهران، در دور دوم انتخابات مجلس، رياستجمهوري و شوراي شهر سال آيندهاند. همان روزهاي بعد از انتخابات، برخي تحليلگران سياسي اصولگرا بر عواملي مانند سبك زندگي در شهرهاي بزرگ، دستكمگرفتن رقيب، ميلكردن فهرست تهران به سمت تندروها و حتي تكراريبودن شعارهاي اصولگرايان، بهويژه كليشه تمركز بر حل مشكل اقتصادي، انگشت گذاشتند، آن هم درحاليكه تجربه سه مجلس و دو دولت اصولگرا، نتوانسته گرهي از مشكلات اقتصادي مردم باز كند. نكتهاي كه غلامرضا مصباحيمقدم، نماينده فعلي مجلس و عضو كميسيون اقتصادي هم بهخوبي روي آن انگشت گذاشته است. او وضعیت اقتصادی خانوادههای کمدرآمد را عامل کاهش مشارکت حامیان اصولگرایان دانسته و گفته است در اين دوره قدري از حاميان ما كاهش يافت؛ «بیشتر حامیان ما از طبقات کمدرآمد هستند و آنها هم حاکمیت را یکپارچه میبینند و بین مجلس و دولت تفکیک نمیکنند بنابراین نوعی سرخوردگی موجب شد تعداد آرای حوزه اصولگرایی کاهش یابد». مصباحيمقدم به ليستهاي تركيبي اصولگرا اشاره كرده و آن را مصداق «خودزني» دانسته است و از تأثيرگذاري رهبر جريان اصلاحات در فضاي مجازي و عدم همراهي لاريجاني به عنوان ديگر گزينههاي شكست نام برده است. اعتراف به بيسري و خواستنينبودن اصولگرايان بيسر شدهاند و اين بيسري در انتخابات سالهاي اخير بهخوبي خود را نشان داده است. با درگذشت آيتاله مهدويكني، اين بحران در ميانشان تشديد هم شده است.كاظم جلالی نماينده اصولگراي مجلس كه در انتخابات اسفند ماه در فهرست اصلاحطلبان قرار گرفت، در توضيح چرايي اين بحران به سالنامه هفتهنامه مثلث گفته است: «اگر آقای مهدویکنی زنده بودند، چنین ائتلافی شکل نمیگرفت». مقصود او همان ائتلافي است كه خيليها نسبت به آن اما و اگر داشتند و حتي نسبت به آن موضع گرفتند. كاظم جلالي گفته است: «فکر میکنید اگر ایشان در قید حیات بودند، چنین ائتلافی شکل میگرفت؟ من میگویم که اصلا شکل نمیگرفت. چون من آیتالله مهدویکنی و گلایههایش را به یاد دارم. در جلسات خصوصی خدمتشان بودم. چرا دوستان در دوره قبل حرمت آیتالله مهدویکنی را حفظ نکردند، در آن وحدت شرکت نکردند و لیست جداگانه دادند؟ ما که این کار را نکردیم و حرمت آیتالله موحدیکرمانی را حفظ کردیم». جلالي در ادامه با انتقاد از دستاندركاران تهيه فهرست تهران گفته است: «قبل از اینکه این جلسات شکل بگیرد، خدمت آیتالله موحدیکرمانی رسیدم و گفتم شما اولین کاری که میتوانید انجام دهید این است؛ «کسانی که دور میز مینشینند تا برای اصولگرایی لیست تهران تصمیم بگیرند، هیچ کدامشان کاندیدا نباشند». وقتی ما یک عده آدم را دور میز جمع میکنیم، اولین کاری که میکنند این است که اسم خود را مینویسند. ما از قبل از این ماجرا اطلاع داشتیم».با ردصلاحيتشدن برخي چهرههاي شاخص اصلاحطلب، بهويژه در تهران، اصولگرايان از برد خود كاملا مطمئن شده بودند. نقويحسيني نماينده اصولگراي فعلي مجلس هم معتقد است كه آنها رقيب خود را کوچک حساب کرده بودند: «اصولگرایان در تهران به طور جدی روی کار نیامدند و حتی نهادها و پایگاههای اجتماعی اصولگرایی رقیب را جدی تلقی نکردند». او به نكته جالب ديگري هم اشاره كرده و آن اينكه: «رأی مردم در تهران سلبی بود تا لیست مقابل رأی نیاورد... به آن معنا که کسانی پای صندوق آمدند که با رأی به لیست اصلاحطلبان، لیست مقابل رأی نیاورد». اين جمله نقويحسيني درون خود يك معناي مستتر هم دارد و آن «خواستني»نبودن اصولگرايان - حداقل در تهران- و برخي شهرهاي بزرگ است. اذعان به رأي سلبي دادن مردم، يعني حداكثر حضور براي رأينياوردن اصولگرايان. تحزب يا احمدينژاد اما بعد از بررسي و تحليلهاي ناكامي تهران، اصولگرايان خود را با چه بايد كردهاي متفاوتي روبهرو ميبينند؟ محمدرضا باهنر دبيركل جبهه پيروان خط امام و رهبري كه از شركت در انتخابات مجلس دهم خودداري كرد، در آخرين نشست خبري خود بعد از انتخابات در سال 94 به نكتهاي جالب اما نه چندان جديد اشاره كرده بود؛ تحزب به جاي ائتلاف. او اگرچه در ظاهر از علاقهمندي خود سخن ميگفت اما در واقع داشت به استراتژي آينده اصولگرايي اشاره ميكرد. باهنر البته اين ايده را بعد از شكست انتخابات رياستجمهوري 92 هم مطرح كرده بود. ايدهاي كه تاكنون كاركردش به همان گفتاردرماني بعد از شكست محدود مانده است. او اين بار هم گفته بود: «بنده علاقهمند هستم که پس از مجلس، کار سیاسی کرده و تشکیلات سیاسی را پیش ببرم. کشور مبتنی بر نظام مردمسالاری دینی بدون چند حزب قدرتمند یک حلقه گمشده دارد و من به اصلاحطلبان نیز توصیه میکنم که خود را در یک حزب جمع کنند؛ بنابراین ما نیز تلاش داریم خود را در یک حزب جمع کنیم». احمدينژاد 250هزارتوماني! در اين ميان برخي هم از بازگشت احمدينژاد به عنوان يك فرد يا يك جريان سخن گفتهاند. اشارات حميدرضا نقاشيان، قائممقام وزير سپاه در دوران دفاع مقدس، در مقايسه سفر نوروزي هاشمي و احمدينژاد را شايد بتوان در همين راستا تفسير كرد. او در يادداشتي نوشته بود: «در خبرها آمده بود احمدینژاد به جای کیش به مناطق عملیاتی راهیان نور رفته است و تعطیلات را در این فرصت میگذراند و نوعی مقایسه کرده بود که تفاوتی بسیار است در اندیشه ایشان با آنان که با بیش از صد نفر میهمان برای خوشگذرانی به کیش رفتهاند». در روزهای آغازین سال 95 هم خبري درباره بازگشت احمدینژاد به سیاست آن هم با شعار پرداخت «یارانه 250هزارتومانی» مطرح شد. كانال تلگرامي عبدالرضا داوري، مرد رسانهاي احمدينژاد كه با اظهارات و تحليلهاي عجيب و غريب شناخته ميشود، در واكنش به اين خبر در پستی تحت عنوان «یارانه 250هزارتومانی؛ چرا و چگونه؟!» این طرح را یکی از طرحهای قدیمی احمدینژاد عنوان کرده و سازوکارهای تأمین منابع پرداخت یارانه 250هزارتومانی را برشمرده بود. او گفته بود: «موضوع یارانه 250هزارتومانی اساسا ارتباطی با دوره دوازدهم انتخابات ریاستجمهوری ندارد و اینکه برخی رسانهها این مسئله را مطرح کردهاند، چیزی جز سوژهسازی در هفتههای اخیر نبوده و نیست». اين در حالي است كه ناصر ایمانی، تحلیلگر اصولگرا اخيرا برعكس، در گفتوگو با «انتخاب»، یکی از دلایل شکست ائتلاف اصولگرایان در انتخابات اخیر را انتساب آنها به احمدینژاد دانست و افزود: «برخلاف تبلیغات تیم احمدینژاد، در ليست اصولگرايان تعداد زیادی از نزدیکان احمدینژاد هم حضور داشتند. بخشی از این افراد از مديران و نزدیکان احمدینژاد بودند. برخی از آنها در جبهه پايداري نیز حضور دارند. وزن آنها در لیست آنقدر زیاد بود که برخی به اصولگرايان نقد میکردند که چرا آنقدر به نزدیکان احمدینژاد سهم دادهاند. باید این واقعیت را در نظر بگیریم که احمدينژاد در شهری مثل تهران پايگاه اجتماعي بسيار کمی دارد. حتی به نسبت دیگر شهرهای ايران رأی احمدینژاد در تهران کم است. اگر بخواهیم به آخرین انتخاباتی که احمدینژاد در آن حضور داشت استناد کنیم، میبینیم در سال 88 او نتوانست رأی خوبی در شهر تهران کسب کند. درحالیکه احمدینژاد در دیگر شهرها رأی داشت اما در تهران بهنسبت رأی پایینی گرفت». این تحلیلگر اصولگرا معتقد است كه استدلال احمدينژاديها اين است که در صورت حضور ما همه چيز در صحنه مهياست اما اين نگاه درستي نخواهد بود و یک خودمحوري کاملا سياسي به حساب میآید: «در مجموع طيف احمدينژاد در سراسر کشور مقبوليت پاييني پيدا کرده و حتي در اين راستا اصولگرايان نيز خواهان بازگشت او نيستند». ایمانی نسخه بازگشت به احمدينژاد را یک اشتباه خوانده و گفته است: «تا جایی که من خبر دارم ایندست اخبار و اطلاعات کاملا غلط است و بین اصولگرايان اصلا و ابدا بازگشت به سمت احمدينژاد مطرح نيست».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.