خود شکن آیینهشکستن خطاست!
سیروس برزو
چندیپیش خبرگزاری میراث فرهنگی در مورد حضور فعال تورگردانان روس در نهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران و امضای اقدام مشترک گردشگری ایران و روسیه، روی سایت خود خبری را درج کرد با عنوان «یک هیچ به نفع روسیه!» که در بخشی از متن خبر آمده بود: در این راستا حضور تورگردانان روس در نهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران، اولین گامی بود که برای عملیاتیکردن توسعه گردشگری ایران و روسیه برداشته شد. اما آنچه حائزاهمیت است، حضور روسها برای جذب گردشگران ایرانی است. در واقع میتوان گفت اولین گام توسعه گردشگری ایران و روس یک هیچ به نفع روسها رقم خورد. غرفهای وسیع با لیدرها و کانترهای (منظور همان راهنما و فضاهای) متعدد اعم از ایرانی و روس نهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران در نخستین نگاه، نظر مخاطبان را جلب میکند، چنانکه آژانس ایرانی تأکید دارد تنها قصدش برگزاری تورهای روسیه است و برنامهای برای آوردن گردشگران روس به ایران ندارد. حال این سؤال پیش میآید که مسئولیت عدم تحرک و فعالیت برای جذب گردشگران روس برای سفر به ایران بر عهده چه ارگانی است؟ جز سازمان میراث فرهنگی؟ اگر سازمان میراث فرهنگی در معرفی ایران و جاذبههای آن و جذب چندصدهزار گردشگر روس به ایران کوتاهی کرده است، چه کسی باید پاسخگو باشد؟ توقع دارید آژانس ایرانی طرف قرارداد با سازمان گردشگری روسیه، این کوتاهی را جبران کند؟ در این «یک بر هیچ روسها»، آنها مقصرند که «راهنما اعم از ایرانی و روس» و «فضاهای متعدد» گرفتهاند یا سازمان میراث فرهنگی که اقدام مشابهی در سالهای گذشته در روسیه نداشته است؟ آمار و ارقام گردشگران ایرانی به روسیه نشان میدهد طرف روس اصولا نیاز چندانی به تبلیغ و تحریک مردم برای سفر به روسیه نداشته و در فصول گردشگری، هجوم ایرانیها برای سفر به روسیه قابلتوجه است. اما از این سو چطور؟ آیا تاکنون سازمان گردشگری توانسته است اقدامی درخور و شایسته برای جذب گردشگران روس داشته باشد؟ تجربه من در سالها اقامت در روسیه و ارتباط با بسیاری از اقشار مختلف جامعه روسیه نشان میدهد اهمال و کمکاری از سوی سازمان میراث فرهنگی بوده است. گرچه نهادهایی مثل سفارت ایران یا رایزنی فرهنگی ما در روسیه و حتی خود بنده، در سالهای گذشته در حد وسع کوشیدهایم برای معرفی ایران گام برداریم و با برگزاری نمایشگاه یا اعزام افراد و گروههای مختلف، چهره ایران را برای مردم روسیه روشنتر کنیم، اما در این سالها سازمان میراث فرهنگی حمایت اندکی هم از این تلاشها نکرده است در صورتی که صدها نفر از قشرهای مختلف مردم روسیه از دانشمندان گرفته تا تجار روس، بعد از سفر به ایران، بسیار علاقهمند بودند که باز هم به سرزمین ما سفر کنند و اعتقاد دارند با یک سفر کوتاه یک یا دوهفتهای نتوانستهاند خود را اغنا کنند. هرکدام از فضانوردانی که به ایران فرستادهام، با اشتیاق و عشق از ایران صحبت میکنند اما در مقابل، بسیارند کسانی که به دلیل نبود اطلاعرسانی مناسب درباره ایران، نگاه درستی به کشورمان ندارند. من مستقیما سازمان گردشگری ایران را در این قضیه مقصر میدانم و در حقیقت باید بگویم اگر با روسها یک بر هیچ شدهایم، سازمان گردشگری میراث فرهنگی مقصر اصلی است. بیش از ربعقرن از فروپاشی دیوار آهنین شوروی میگذرد، از بازار تشنه گردشگری روسیه، حتی برخی کشورهای آفریقایی هم بهره خوبی گرفتند اما ما حتی نتوانستیم بازار گردشگری را در سطح آنان بگشاییم. بهانههای مختلفی را شنیدهام که نمیخواهم آنها را تکتک باز کنم و پاسخگو باشم. همینقدر بگویم که ایران کاملا پتانسیل گردشگریهای فرهنگی مختلفی دارد که کاملا در چارچوب قوانین ما میگنجند. همسر فضانورد لازوتکین که همین ماه قبل به ایران سفر کرده بود، از امنیت و آسودگیاش در بازار شلوغی مثل بازار سنتی میدان تجریش برای من سخن گفت و اینکه در سفر به کشوری اسلامی نهچندان دور از ما، چگونه به او اخطار داده بودند که در بازار مواظب همدیگر باشند و زورگیری و دزدیدن بچهها امری عادی است. او و همسرش چند هزار کیلومتر به صورت زمینی، در شب و روز به شهرهای مختلف سفر کردند بدون آنکه کوچکترین خطر و حتی مشکلی برایشان پیش بیاید. در چند هتل در تهران و اصفهان ساکن شدند و نهایت رضایت را از هتلها داشتند. از جادههای بینشهری تعریف کردند. البته فضانورد دیگری را که من از اصفهان به شیراز بردم تا از تختجمشید دیدن کند، گلایه داشت که چرا در جاده بین اصفهان و شیراز هیچ نشانهای برای علاقهمندان به بازدید از تخت جمشید نیست و گردشگر نمیتواند بفهمد که چقدر به تخت جمشید یا پاسارگاد نزدیک شده است! نمیدانم سازمان میراث فرهنگی با نوشتن تیتر «یک هیچ به نفع روسیه» خواسته توپ را به میدان چه کسی بیندازد، در حالی که مقصر اصلی، خود این تشکیلات است.
هرکدام از فضانوردانی که به ایران فرستادهام، با اشتیاق و عشق از ایران صحبت میکنند اما در مقابل، بسیارند کسانی که به دلیل نبود اطلاعرسانی مناسب درباره ایران، نگاه درستی به کشورمان ندارند.
من مستقیما سازمان گردشگری ایران را در این قضیه مقصر میدانم و در حقیقت باید بگویم اگر با روسها یک بر هیچ شدهایم، سازمان گردشگری میراث فرهنگی مقصر اصلی است. بیش از ربعقرن از فروپاشی دیوار آهنین شوروی میگذرد، از بازار تشنه گردشگری روسیه، حتی برخی کشورهای آفریقایی هم بهره خوبی گرفتند اما ما حتی نتوانستیم بازار گردشگری را در سطح آنان بگشاییم. بهانههای مختلفی را شنیدهام که نمیخواهم آنها را تکتک باز کنم و پاسخگو باشم. همینقدر بگویم که ایران کاملا پتانسیل گردشگریهای فرهنگی مختلفی دارد که کاملا در چارچوب قوانین ما میگنجند. همسر فضانورد لازوتکین که همین ماه قبل به ایران سفر کرده بود، از امنیت و آسودگیاش در بازار شلوغی مثل بازار سنتی میدان تجریش برای من سخن گفت و اینکه در سفر به کشوری اسلامی نهچندان دور از ما، چگونه به او اخطار داده بودند که در بازار مواظب همدیگر باشند و زورگیری و دزدیدن بچهها امری عادی است. او و همسرش چند هزار کیلومتر به صورت زمینی، در شب و روز به شهرهای مختلف سفر کردند بدون آنکه کوچکترین خطر و حتی مشکلی برایشان پیش بیاید. در چند هتل در تهران و اصفهان ساکن شدند و نهایت رضایت را از هتلها داشتند. از جادههای بینشهری تعریف کردند. البته فضانورد دیگری را که من از اصفهان به شیراز بردم تا از تختجمشید دیدن کند، گلایه داشت که چرا در جاده بین اصفهان و شیراز هیچ نشانهای برای علاقهمندان به بازدید از تخت جمشید نیست و گردشگر نمیتواند بفهمد که چقدر به تخت جمشید یا پاسارگاد نزدیک شده است! نمیدانم سازمان میراث فرهنگی با نوشتن تیتر «یک هیچ به نفع روسیه» خواسته توپ را به میدان چه کسی بیندازد، در حالی که مقصر اصلی، خود این تشکیلات است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.