|

به بهانه برگزاری «انتخابات مجمع کانون فیلم‌نامه‌نویسان»

اعتراض! ...

عبدالرضا منجزی

ترس داشتم تا مبادا در دام کلیشه کسالت‌بار و ملال‌آور بگومگوهای صنفی بلغزم. نمی‌خواستم تا یکی از بیانیه‌نویس‌های گله‌مند فلان تشکل صنفی یا بازیگر انشعاب‌های مضحک این چند‌ساله باشم. نه در پی کسب منفعتی هستم و نه خود را طلبکار می‌دانم؛ اما نمی‌توانم اجحاف، توهین و مناسبات ارباب-رعیتی تن در بدهم. به‌عنوان نویسنده‌ای مستقل نمی‌توانم به سیاه‌لشکر خاموش و نظاره‌گری خنثی تبدیل شوم. نه با منتخبان عداوت و خصمی هست و نه با آنها که برگزیده نشدند انس و الفتی. این نوشته بیشتر روی شیوه‌های نوآزموده مدنی، دموکراتیک و مردم‌نهاد، به سهل‌گیری‌های بی‌دلیل و غیرموجه در مسئولیت‌های اجتماعی تأکید دارد. به آسیب‌شناسی رفتار جمعی ما. به سکوت و خاموشی‌های کوچک و خُردی که به مرور تبدیل به خوره می‌شود و در هنگامه‌ای حساس، به یک‌باره پیکره تاریخی و فرهنگی یک نسل و تمدن را بر باد می‌دهد. اگر بیاموزیم که نقد آسیب‌شناسانه را از همین حلقه‌های کوچک و محفل‌های خودمانی تمرین کنیم، بی‌گمان در موقعیت‌های مهم تاریخی، تبدیل به پذیرندگان خاموش هر بازی نخواهیم شد. ادبیات معاصر سه‌ گونه شخصیت ماندگار خلق کرده. کاراکتر «بیگانه» کامو، «مسخ» کافکا و بعد هم «کرگدن» اوژن یونسکو... وقتی نمی‌خواهی از قبیله آدم‌های «مسخ و بیگانه» باشی، ناگزیر تبدیل به کرگدنی می‌شوی که قاعده بازی را بر هم می‌زند... --- انتخابات کانون فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران با همه نام غلط‌انداز و معتبری که دارد، نمایش اوج فرومایگی و نادیده‌گرفتن ارزش‌های اخلاقی و حرفه‌ای بود. آنچه در طول این چند دوره تجربه می‌شود، یک نمایش روحوضی سخیف، تردستی خوف‌انگیز و شتاب‌زده اقلیتی کم‌نفر، اما ماهر و حرفه‌ای‌ است که با اتکا به نبوغ و خلاقیتی حیرت‌انگیز، معرکه‌ای لوس و کلیشه‌ای را- از مرحله ایده و طرح تا اجرا- به زیباترین شکل ممکن به نمایش می‌گذارند. دوستانی که با ادعای آزاداندیشی، منتقد روش‌های منسوخ و مدیریت قبل هستند و در بزنگاهی دیگر، با تکیه و استناد به همان شیوه و ادبیات یکه‌تازی می‌کنند. بنای ستون کانون، با روش‌های دموکراتیک و با برداشتی عقلانی-منطقی از حقوق مدنی پا گرفته است. هرگونه تخطی از این اصول با روح آزاداندیشی، مدنیت، دموکراسی و حقوق صنفی در تضاد است. بی‌شک، کوتاهی و قصور در برخورد با این ناهنجاری، موجودیت و اصالت صنف را به چالش می‌کشد؛ همچنین، لابی‌گری‌های پشت‌ پرده، تقسیم حوزه‌های کار پیش از فرایند رأی‌گیری و مهندسی‌کردن انتخابات به مدد روش‌های غیرمدنی در عرصه فعالیت‌های صنفی نیز جایز نیست. از متن بگومگوهای سیاسی و دعواهای دو جناح بر سر تصاحب نهادهای صنفی، مرتبه و منزلت کانون از نهادی مؤثر به تشکلی خنثی و تماشاچی تنزل یافت. امروزه کانون هیچ نقش خلاقی در متن رویدادهای سینمایی ایفا نمی‌کند؛ حتی در میدان فعالیت‌های صنفی نیز نقش یار ذخیره و مرید باوفا را برعهده گرفته. مدیریت کانون، این خود‌کم‌انگاری را به بدنه صنف تسری داده است. اعضای فعال کانون، در توزیع فرصت‌ها و امکانات، در حوزه تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری هیچ سهمی نداشته و حتی در دایره حلقه‌های مشورتی به بازی گرفته نمی‌شوند. کانون به نهادی تبدیل شده که بی‌کم‌وکاست مجری سیاست‌های مدیریت بالادستی است. مرید بی‌آزاری که به وقت نیاز با یک فراخوان اعضایش باید به صف بشوند. --- اینکه در هنگام انتخابات کانون، نمایندگان خانه سینما، با ذوق و شور در مجمع حاضر می‌شوند، به‌واسطه اهمیت صنف نیست؛ بلکه از آن روست تا شورایی همسو و همراه شکل بگیرد. فعال‌ترین مردان حوزه خدمات صنفی که منشأ کارهای بزرگی بوده‌اند، به خنثی‌ترین افراد تبدیل شده‌اند. فعال صنفی تعریف مشخصی دارد و نویسنده خوب تعریفی دیگر. یک نویسنده خوب الزاما فعال صنفی و نیروی کارآمدی به حساب نمی‌آید. آن دسته از افرادی که در مهندسی‌کردن اوضاع نقش دارند، عموما کسانی را برمی‌گزینند که نسبتی با معیارها و شاخص‌های مدنظرشان داشته باشند. میزان کارآمدی و کنشگری اجتماعی و صنفی ملاک نیست. نسبت اعضا با میزان وفاداری، نزدیکی و فرمان‌پذیری‌شان از مدیریت بالادستی تعریف می‌شود. انتخابات اخیر کانون فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران نمایش شتاب‌زدگی و چنبره‌زدن جمعی برای در‌دست‌گرفتن مدیریت مطلق یک کانون صنفی است. کانونی با صد‌و‌پنجاه عضو فعال که اساسنامه‌اش با امضای فقط هجده نفر به تصویب رسیده است.!!! و بدتر از آن انتخاباتش با حضور چهل نفر از اعضای صنف برگزار می‌شود؛ انتخاباتی که سرنوشتش را غایبان رقم می‌زنند، نه حاضران، انتخاباتی که کاندیداهایش با اطمینان خاطر سکوت اختیار می‌کنند و هیچ انگیزه‌ای برای معرفی و سخن‌گفتن ندارند؛ چراکه بیست‌واندی رأی از پیش نوشته‌شده غایبان را در کیسه ذخیره کرده‌اند. حضور حداقلی هجده نفر، به‌اضافه آرای گروهی غایب، برای تسلط به مدیریت کانون کفایت می‌کند! این یعنی سلطه بی‌چون‌و‌چرای غایبان بر حاضران!! این اهانت آشکار به تمام کسانی ست که موضوع انتخابات درون‌صنفی را جدی گرفته و با جدیت و حساسیت دست به انتخاب می‌زنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.