|

راهي كه پشت‌سر گذاشتيم

هراس‌ها و حسرت‌ها

گیسو فغفوری

بهمن 91 بود؛ برای سالنامه عید در روزنامه‌ای دیگر میزگردی دسته‌جمعی برگزار کردیم با آدم‌های امیدوار مانند سیدمحمد بهشتی و مهندس کاظمی. امیدواری‌شان آن‌قدر بود که هم حال خودمان خوب شد و هم حال محمد یعقوبی و کیومرث پوراحمد. معتقد بودند: «نوری در انتها پیداست». چند ماه بعد‌تر هاشمی‌رفسنجانی برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 92 تأیید صلاحیت نشد. دکتر عارف و حسن روحانی رقبای یکدیگر بودند و اگر یک تدبیر کاملِ سیاسی و اصلاح‌طلبانه اتفاق نمی‌افتاد، شاید فرد دیگری بر مسند ریاست‌جمهوری می‌نشست. آن شبی که تا صبح طول کشید و فقط 800 هزار رأی شمرده شد، شبی بود که مسيری طولانی را پشتِ سر گذاشته بودیم به امید همان نور. وقتی نام حسن روحانی به عنوان رئیس‌جمهور اعلام شد، می‌دانستیم که رئیس‌جمهور منتخب، لاجرم بیشتر به مسائل اقتصادی و سیاست خارجی خواهد پرداخت تا مسائل فرهنگی و حتی سیاسی. با‌وجود‌این امیدوار شدیم که شعار «امید و تدبیر» سرلوحه کارها باشد و با «کلید» قفل‌هایی نظیر امور سیاسی و فرهنگی و کمک به باز‌شدن فعالیت صنفی را هم باز کند. شهریور 92 که آمد، دولت جدید با امید به‌ثمر‌رساندن توافق هسته‌ای فعالیت می‌کرد. در همان روزها برای پیداکردن یک داروی ساده باید مسیرهای سختی را پشتِ سر می‌گذاشتیم. آلودگی هوا، تعداد افراد جان باخته از سرطان را افزایش داد. با تحلیل جامعه‌شناسان، طبقه متوسط برای بازگشت به حالت قبل، به زمان زیادی نیاز داشت. طبقه جدیدی پا به عرصه گذاشته بود و جواناني هم از ایران رفته بودند. خبرهای مربوط به فساد که از دولت پاک‌دستان مطرح می‌شد، شگفت‌آور بود. نهادهای مدنی به کمک دولت آمده بودند. زمستان 92 در همین ‌روزنامه در سالنامه از مردم و نهادهاي مدنی نوشتیم و نظرخواهی کردیم که چرا به کمک دولت آمده بودند. مردمی که با امید و همت فراوان پا به میدان گذاشته بودند. سال که گذشت. هنوز توافق هسته‌ای به نتیجه نرسیده بود. مردم در تردید بودند. نه دلار ارزان شده بود و نه تغییری جدی احساس می‌شد؛ اما کارشناسان و سیاست‌مداران و ما روزنامه‌نگارها از امید می‌گفتیم و گاه با دست‌های خالی از بدتر‌نشدن اوضاع. می‌گفتیم و تکرار می‌شد که دولت و مسئولان تمام تلاش خود را می‌کنند. سال دیگری هم گذشت و سال 93 همچنان از امید نوشتیم و اينکه مردم چه حسی نسبت به آن دارند و می‌خواهند چه چیز را به دست بیاورند. فرجامِ برجام سرانجام اتفاق افتاد. شبی که مذاکرات به سرانجام رسید. شبی که در اینستاگرام مقام معظم رهبری، عکسِ دستی که امضا می‌کند منتشر شد و شبی که مردم در خیابان‌ها جشن گرفتند. یک‌ بار حسن روحانی برای نشان‌دادن وخامت اوضاع از این گفته بود که حتی آب‌خوردن ما هم به مذاکرات و توافق هسته‌ای وابسته است. وقتی اتفاق افتاد، دوستان و همکاران سیاسی و اقتصادی، تحلیل‌ها را پوشش می‌دادند. همکارمان زینب اسماعیلی روزهای زیادی را از پشتِ درِ هتل مشهور، مطالب را گزارش داد. ما در گروه «‌روزنامه فردا» واکنش مردم و افراد غیر‌سیاسی را منعکس می‌کردیم. ما انتظارات هنرمندان و جامعه‌شناسان را منعکس می‌کردیم. بارها سعی می‌کردیم این جمله را گزارش کنیم که حداقل سه ماه برای برداشتن تحریم زمان لازم است. می‌دانستیم برای همه اینها زمان لازم است و برای درست‌کردن برخی پل‌های خراب‌شده، نیاز به زمان بیشتری وجود دارد؛ اما انگار همه‌چیز خیلی طولانی‌تر و کش‌دار شده بود. انگار خواسته‌های حداقلی هم جایی برای برآورده‌شدن نداشت. ایده سعید برآبادی بود که پیشنهاد داد برای ویژه‌نامه نوروزی 95، از منظری دیگر به ماجرا بپردازیم. او گفت درباره «حسرت‌ها و انتظارهایی» که منتظر بودیم امسال به نتیجه برسد و نرسید، بنویسیم. آرزوها و خواسته‌هایی که فکر می‌کردیم و کارشناسان هم قول داده بودند بعد از برجام به نتیجه برسد؛ ولی انگار آنها هم با اینکه در کارشان خبره بودند، از برخی موانع اطلاع نداشتند. آرزوها و خواسته‌هایی که در تمام مدت قبل و در طول مذاکرات و پس از به‌نتیجه‌رسیدن برجام، سعی کرده بودیم به طور درست درباره‌اش مطلب تهیه کنیم و درباره‌اش بنویسیم. خواسته‌های مردمی که شاید چندان بزرگ به نظر نرسد؛ اما روی آن حساب باز کرده بودند. ما فارغ از روزنامه‌نگاربودن‌مان آدم‌هایی عادی بودیم که ناگزیر بودیم ساعت‌ها در صف بایستیم تا دارویی را برای پدر یا مادر بیمارمان تهیه کنیم. ما هم مثل بسیاری از مردم منتظر بودیم شاید بتوانیم برای خرید خانه‌ای قدم پیش بگذاریم یا چند آرزوی کوچک و بزرگ دیگر را در روزهای پسابرجام محقق کنیم. اجرا حالا این پرونده در پیش چشم شما قرار دارد که هرکدام از اعضای گروه «روزنامه فردا» سعی کرده‌اند از منظری به آن بپردازند: از منظر اجتماعی، ورزشی، اقتصادی و فرهنگي. خواسته‌ایم درباره کلمه «حسرت» نظرات خود را بیان کنند و آنچه پیشِ‌روی شماست، مجموعه‌ای است از اظهارنظرها که اتفاقا به پنجره زیباتری رسیده است: «امید» و شاید هم اندکی «ایمان».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.