|

«صنعا» آوردگاه 2 دوست، 2 دشمن

رفته‌رفته به زمان نبرد برای تصرف «صنعا»، پایتخت یمن، نزدیک می‌شویم. نیروهای وابسته به ائتلاف عربستان سعودی به حدود 90 کیلومتری شرق این شهر رسیده‌اند. آنها توانستند یک پادگان نظامی در اطراف صنعا را به تصرف خود درآورند. تعیین «علی محسن الاحمر» به مقام معاون فرمانده کل نیروهای مسلح یمن، موازنه جنگ در این کشور را تغییر داد. درهمین‌حال، یک هیأت از حوثی‌ها روانه عربستان شدند تا برای آتش‌بس مذاکره کنند. تعیین الاحمر فشار زیادی را بر جبهه مقابل آورده است. همچنان که عربستان سعودی نیز به دلیل شرایط بد امنیتی به‌ویژه در استان‌های جنوبی و گسترش نفوذ گروه «القاعده»، به‌شدت تحت فشارهای بین‌المللی است. برای حوثی‌ها، صنعا ممکن است چندان مهم نباشد؛ برای آنها بیشتر «صعده» مقر اصلی‌شان، اهمیت دارد. اما صنعا برای «علی عبدالله صالح»، رئیس‌جمهوری سابق این کشور، مهم است. او هم‌اکنون در حال تدارک آخرین نبرد خود در این شهر است. برای صالح این نبردی سرنوشت‌ساز است زیرا او جز صنعا چیزی برای از دست‌دادن ندارد. درعین‌حال، نبرد صنعا برای دشمن کنونی‌اش یعنی علی محسن‌الاحمر نیز نبردی سرنوشت‌ساز است. علی صالح و علی محسن هر دو کسانی هستند که برای چند دهه با هم متحد بودند یعنی درست تا زمانی که رؤیای به‌قدرت‌رساندن «احمدبن‌علی عبدالله صالح»، پسر رئیس‌جمهوری سابق یمن، این اتحاد را درهم شکست. بعد از آن بود که آن دو به دشمنی روی آوردند و علی محسن الاحمر در سال 2011 به جریان‌های انقلابی پیوست. جالب اینکه این دو از یک قبیله و یک روستا آمده‌اند و حتی شایع است که برادر ناتنی هم هستند. پس از به قدرت‌رسیدن صالح در سال 1978 به کمک علی محسن، بین آن دو عهدی بسته شد که بزرگان قبیله «سنحان» شاهد آن بودند؛ طبق این عهد باید در هنگام مرگ، محسن وارث صالح می‌شد. علی صالح درواقع ویترین سیاسی این اتحاد بود و علی محسن در پشت صحنه فعالیت می‌کرد. سال 2010 علی محسن پی برد صالح در پی جانشین‌کردن فرزندش است. جنگ صعده در آن زمان درواقع تله‌ای برای علی محسن بود. آنها هر دو دارای تجارب نظامی و سیاسی وسیعی هستند و پیوندهای قبایلی گسترده‌ای نیز دارند. آخرین نبرد آن دو هنوز هم پیوندهای قبایلی‌شان را با مناطق شمال صنعا ازجمله منطقه «زیدیه» حفظ کرده‌اند. از همین‌جا بود که پیوندهای بین صالح و حوثی‌ها قوت گرفت. در مراحل نخست جنگ یمن، صنعا شاهد نبردی تعیین‌کننده بود؛ جنگی که در اصل بین علی عبدالله صالح و علی محسن الاحمر است. اولی سال 2012 گفت از قدرت بیزار شده و آن را ترک می‌کند، اما نکرد. دیگری نیز در سال 2011 گفت به‌مجرد خروج صالح، او هم قدرت را ترک خواهد کرد اما او هم چنین نکرد. آن دو فراموش کردند هر قدرتی به ارتباطاتش بستگی دارد. هر دو پیوندهایشان را زیر پا گذاشتند و قدرت‌شان هم از دست رفت. حال نبرد صنعا آخرین فصل از نبرد بین کسی است که قدرتش را از دست داده و دیگری که فرصتی برای یک انتقام تاریخی پیدا کرده است. شاید نبرد صنعا، آخرین نبرد علی عبدالله صالح باشد. درحال‌حاضر هیچ‌کس نیست که بپذیرد علی عبدالله صالح دوباره به قدرت بازگردد. همچنین شاید این آخرین نبرد علی محسن الاحمر هم باشد. به او مأموریتی داده شده که غیرقابل تکرار است؛ مأموریتی که او به آن نیاز داشت تا بتواند خودش را اثبات کند و اعتباری را که از دست داده بود دوباره به دست آورد. بنابراین هر دو آخرین نبردشان را پیش‌ِرو دارند. شاید با این نبرد برای همیشه از صحنه خارج شوند، هرچند تأثیرگذاری‌شان همچنان باقی خواهد ماند؛ نه به خاطر ماندگاری‌شان در قدرت، بلکه به خاطر حمایتی که از این یا آن گروه سیاسی می‌کنند. روند تحولات یمن شتاب تازه‌ای به خود گرفته است. شکست حوثی‌ها در جبهه غربی «تعز» می‌تواند گام دیگری برای تصرف صنعا باشد. دراین‌میان فقط گفت‌وگوهای دوجانبه است که می‌تواند صنعا را از وقوع یک نبرد حتمی برهاند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.