پوتین دستور خروج نیروهای روسیه از سوریه را صادر کرد
ترفند تزار روس
اندکی پیش از پنجسالهشدن جنگ سوریه و کوتاهزمانی پس از شش ماههشدن مداخله نظامی روسیه در سوریه، «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، در اقدامی تعجببرانگیز دستور خروج جنگندههای روسی از خاک سوریه را صادر کرد؛ اقدامی که در بحبوحه مذاکرات صلح ژنو صورت گرفت و به باور بسیاری از جمله «استفان دیمیستورا»، نماینده سازمان ملل در امور سوریه، تأثیری مثبت بر آن خواهد گذاشت. ولادیمیر پوتین دوشنبهشب بهطور ناگهانی با اعلام خبر خروج اکثر نیروهای روسی از سوریه گفت: مداخله نظامی ششماهه روسیه تا حدود زیادی به اهداف خود رسیده است. روسیه هدف خود از ورود نظامی به سوریه را مبارزه با تروریسم عنوان کرده بود و هرچند اکنون به نظر نمیرسد قدرت داعش که بزرگترین گروه تروریستی حاضر در سوریه است کم شده باشد اما دستکم موازنه قوا تا حدود زیادی تغییر کرده و دولت «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، با حمایت جنگندههای روسی پیشرویهای چشمگیری در مناطق تحت کنترل مخالفان داشته است. «ویتالی چورکین»، نماینده روسیه در سازمان ملل متحد، نیز اعلام کرد که حجم انبوهی از نیروهای کشورش در حال خارجشدن از سوریه هستند و تلاش میشود که جنگ پنجساله سوریه به پایان برسد اما جنگ با تروریستها ادامه خواهد یافت. با اعلام خبر خروج جنگندههای روسی از سوریه گمانهها درباره اختلاف دمشق و مسکو بالا گرفت اما دفتر بشار اسد بلافاصله با صدور بیانیهای این اختلافات را رد و اعلام کرد که این موضوع با هماهنگی کامل میان طرف سوری و روسی صورت گرفته و اقدامی است که با توجه و دقت زیادی پس از تحولات میدانی اخیر بهویژه اعلام آتشبس صورت گرفته: «ما تأکید میکنیم که سوریه و روسیه مثل قبل همچنان به همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم در هرجای سوریه که باشد میپردازند». به گزارش رسانههای سوری، پیش از صدور این بیانیه از سوی ریاستجمهوری سوریه، بشار اسد و ولادیمیر پوتین در گفتوگوی تلفنی با کاهش تعداد نیروهای روسیه در سوریه توافق کردند. در پاسخ به برخی ادعاها درباره اهداف مسکو از خروج از سوریه، «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که تصمیم خروج نیروهای روسیه با هدف تلاش برای اعمال فشار بر بشار اسد نیست. به گفته این مقام روس، مأموریت اصلی روسیه در مرحله کنونی حمایت از روند مسالمتآمیز در سوریه است. بهدنبال اعلام روسیه برای خارجکردن نیروهای خود از سوریه، برلین اعلام کرد که این اقدام فشارها بر اسد را بیشتر میکند. «عمران الزعبی»، وزیر اطلاعرسانی سوریه، هم در گفتوگوی تلفنی با تلویزیون این کشور در واکنش به کاهش نیروهای روسی در سوریه، دلایل خروج روسیه را اینطور تشریح کرد: دوستان روس ما به ادامه مبارزه با تروریسم پایبند هستند و در نتیجه پیشروی نیروهای مسلح ما در مناطق مختلف سوریه و توقف درگیریها و آغاز آشتیهای محلی، روسیه این تصمیم را با هماهنگی و توافق کامل میان رهبران سوریه و روسیه گرفت. حرکت غیرمنتظره پوتین بسیاری از دیپلماتهای غربی را نیز ماتومبهوت کرد. درهمینحال کرملین از تماس تلفنی پوتین و «باراک اوباما»، رئیسجمهوری آمریکا، خبر داد و اعلام کرد که دو طرف خواستار تقویت روند حلوفصل سیاسی درگیریهای سوریه شدند. کاخ سفید هم در بیانیهای اعلام کرد که اوباما در این تماس تلفنی از کاهش خشونتها در سوریه استقبال اما درعینحال تأکید کرد که ادامه عملیاتها از سوی نیروهای دولتی سوریه تلاشها برای کاهش خشونت را ناکام میگذارد. اوباما همچنین به پیشرفت حاصلشده در زمینه رساندن کمکهای بشردوستانه به سوریه اشاره و تأکید کرد که دمشق باید اجازه ورود کمکهای انسانی را بدهد. فعالان سوری و گروههای حقوقبشری بارها روسیه را به حملات بیامان به غیرنظامیان متهم کردهاند؛ اتهامی که مقامات روسی موکدا آن را رد کردهاند. به باور منتقدان اگرچه مسکو با هدف مبارزه با داعش وارد کارزار سوریه شد اما بیشتر گروههای مخالف را مورد هدف قرار داد. مخالفان سوری هم با استقبال از تصمیم روسیه برای خروج بخشی از نیروهایش از خاک سوریه تأکید کردند که از روسیه انتظار عمل دارند نه فقط حرف. در همین راستا سخنگوی هیأت عالی مذاکرات سوریه تأکید کرد اگر جدیتی در اجرای عقبنشینی نیروهای روسی وجود داشته باشد، این اقدام انرژی مثبتی به مذاکرات خواهد بخشید. بسیاری از ناظران از خروج جنگندههای روسیه از خاک سوریه استقبال کردهاند و حتی رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد هم گفته، تمام 15 عضو این نهاد معتقدند که اعلام خروج بخش اعظم نیروهای روسیه از سوریه «اقدامی مثبت» است. بااینهمه همزمان با مذاکرات صلح ژنو، استفان دیمیستورا گفت که مشکلات اساسی پیشروی توافق وجود دارد و ازهمینرو به باور کارشناسان مذاکرات به احتمال زیاد به خاطر عدم توافق بر سر آینده بشار اسد و روند انتخابات ریاستجمهوری به بنبست میخورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.