|

مرور

عقل و احساس «رئالیست‌ها در غرقاب عشق» عنوان کتاب دیگری از مجموعه «نامه‌های نامداران» است که به‌تازگی توسط انتشارات کتاب‌سرای نیک منتشر شده است. در این کتاب نامه‌هایی از بالزاک، استاندال، فلوبر، دیکنز، برنارد شاو، هاثورن، تواین و تولستوی توسط امیرحسین میرزائیان ترجمه شده و کاوه میرعباسی هم گردآوری و سرپرستی مجموعه را به‌عهده داشته است. همان‌طور که از عنوان کتاب هم برمی‌آید، در این مجموعه تعدادی از نامه‌های نویسندگان مشهوری ترجمه شده که غالبا نامه‌هایی عاشقانه‌اند. تمامی این نویسندگان چهره‌های مشهور و شناخته‌‌شده‌ای‌اند که در عرصه ادبیات جهانی جایگاهی ماندگار دارند و به‌واسطه این نامه‌ها می‌توان برخی از وجوه شخصیتی و فردی آن‌ها را مشاهده کرد. از میان این نویسندگان، نامه‌های فلوبر به نامزدش شهرتی جهانی دارند و پیش از این نیز تعدادی از آن‌ها به فارسی منتشر شده‌ بودند. اما نامه‌‌های نویسندگان دیگر حکایتی خواندنی دارند. برای مثال، بالزاک که از مشهورترین و مهم‌ترین نویسندگان کلاسیک ادبیات فرانسه است؛ در فوریه سال 1832 نامه‌ای بدون آدرس از شهر ادسای اوکراین دریافت می‌کند که با نام «بیگانه» امضا شده بود و در آن، از اندوه بدبینی و الحاد و دید منفی نسبت به زنان در رمان «چرم ساغری» بالزاک انتقاد شده بود. بالزاک تحت‌تاثیر این نامه بی‌نام قرار می‌گیرد و برای پیداکردن نویسنده آن، پیام‌های بسیاری را در مجله «گزت فرانسه» منتشر می‌کند و بدین‌ترتیب دوستی مکاتبه‌ای و عشق افلاطونی پانزده‌ساله‌ای میان او با کنتس اِولین هانسکا آغاز می‌شود. این زن اولین اشراف‌زاده لهستانی و صاحب املاک وسیعی در کی‌یف بود. بالزاک اما پیش از آن‌که اِولین را ببیند شیدای او می‌شود و او را به صورت زنی آرمانی در نظر می‌گیرد. بالزاک و کنتس اِولین، بالاخره در سال 1843 همدیگر را در سن‌پترزبورگ می‌بینند و زن نیز دل به بالزاک می‌بندد و سرانجام در مارس 1850 با هم ازدواج می‌کنند. البته ازدواج آنها چندان طولی نمی‌کشد چون بالزاک فقط پنج ماه بعد از ازدواجشان زنده می‌ماند. یکی از نامه‌های خواندنی بالزاک که در این کتاب ترجمه شده، نامه‌ای است که او درباره موفقیت زودیابش در جذب زنان نوشته و در آن از جایگاه هنرمند در مواجهه با عشق گفته است: «به او گفتم آقای محترم، من در سال گذشته دوازده داستان و ده نمایشنامه نوشته‌ام و سیصد شب از 365 شب سال را نخوابیده‌ام. و این سال تنها مشتی از خروار ده سال گذشته بوده است. انکار نمی‌کنم که زنان بسیاری عاشق بالزاک خودساخته و پرداخته خودشان شده‌اند، اما حقیقت آن است که تصاویر ذهنی آن‌ها ابدا به این جنگجوی چاقی که اکنون افتخار همصحبتی با شما را دارد شباهتی نداشته است. زنان از هر طبقه اجتماع آرزوی تملک همیشگی معشوقشان را دارند. آن‌ها نمی‌توانند بیشتر از ده روز در برابر مردی که ذهنش مجذوب والاترین چیزهاست مقاومت کنند، و به همین دلیل است که آن‌ها ابلهانی به مانند مرا دوست می‌دارند. یک ابله زندگی خود را به تمامی وقف معشوقش می‌کند و به او ثابت می‌کند که تنها او در دلش جای دارد. مرد فرزانه قلب و جان و مال خود را به پای معشوق می‌ریزد، اما زمانش را برای خود نگاه می‌دارد و به همین دلیل معشوق او هرگز احساس دوست داشته شدن نمی‌کند». رئالیست‌ها در غرقاب عشق/ ترجمه امیرحسین میرزائیان/ نشر نیک

هدیه‌ای برای نورا «نامه‌های جویس به نورا» از جمله کتاب‌هایی است که در مجموعه نامه‌های نامداران به چاپ رسیده و شامل نامه‌هایی است که جیمز جویس، نویسنده ایرلندی، به همسرش، نورا برنکل، نوشته است. کتاب با پیشگفتاری از لوئیس تونیس همراه است. در بخشی از این پیشگفتار می‌خوانیم: «اما نامه چیست؟ برخلاف ادبیات که معیار همه‌گیر بودنش بسیاری دفعات چهره «همگان» را به آن می‌بخشد که صدالبته، همانا جز سیمای «هیچ‌کس» نیست و مواجهه با خواننده‌ای منحصر را مفروض می‌دارد - که برای اثر او، به گفته خود جویس، باید لااقل صدسال منتظرش بماند، نامه گونه‌ای است کدگذاری شده که مخاطب را به شکل‌های مختلف سوگندنامه ارجاع می‌دهد. فیلسوفان زبان از پیش از شکل‌گیری سخن می‌گویند که در آن پیمان و تحقق آن عملا یکی هستند. برای آن کس که می‌نویسد مکان ناتوانی یا قدرت است به تمامی اشکال، زیرا آن کس که دریافتش می‌کند می‌تواند ازش بگذرد و بگذاردش. جویس به واسطه نامه‌ها با محبوبش میثاق می‌بندد، واژه‌های مناسب را هم برایش پیدا می‌کند - چاره می‌اندیشد برای گنگی دلهره‌آور که متفاوت است با سکوت - و پیمان را به‌گونه‌ای بیان می‌کند که بر تحققش نیز دلالت داشته باشد». نامه‌هایی که در کتاب «نامه‌های جویس به نورا» گردآوری شده از 15 جون 1904 تا 3 جون 1920 را دربر می‌گیرند. آن‌چه در پی می‌آید نامه‌ای است که در تاریخ 3 سپتامبر 1909 نوشته شده است: «عشق باوفای من، مشغول نوشتنم و هدیه‌ات حاضر و آماده جلویم روی میز است. الان برایت توصیفش می‌کنم. یک جعبه‌ی مسطح چهارگوش از پوست قهوه‌ای است، با دو حاشیه‌ی باریک طلایی. با فشار یک فنر باز می‌شود و داخلش یک بالشتک ابریشمی نرم به رنگ نارنجی است. درون جعبه یک کارت مربعی است که با جوهر طلایی رویش نام نورا نوشته شده و زیر آن تاریخ 1904- 1909. زیر کارت همان زیوری است که گفتم. پنج مکعب کوچک هستند، شبیه تاس که از عاج زرد ساخته شده که بیش از صدسال قدمت دارند. مکعب‌ها سوراخ‌اند و با یک زنجیر طلای باریکی به هم پیوسته‌اند که حلقه‌های آن مثل سنجاق‌قفلی‌های کوچک است و همه با هم شکل گردن‌بندی است با قلابی در پشت، چسبیده به مکعب میانی. وسط زنجیر، به شکل بخشی از خود آن، لوح کوچکی است، آن هم از عاج زرد، به اندازه‌ی یک قطعه‌ی کوچک دومینو، با یک سوراخ که مثل تاس‌ها از میان آن عبور می‌کند. در هر دو سوی این لوح متنی حک شده. خط حروف آن از کتابی کهن انتخاب شده و مربوط به قرن چهارده است، بسیار زیبا و زینتی است. روی لوح سه کلمه حک شده است، دوتا بالا و دوتا پایین. متن آخرین خط یکی از اولین ترانه‌های کتاب شعرم است، یکی که روی آن موزیک هم گذاشته شده است: و در نتیجه سه کلمه از این خط رو هستند و چهار تای دیگر پشت. روی آن نوشته: «عشق ناشاد است» و پشتش: «آنگه که عشق در سفر است». پنج تاس به معنای پنج سال سختی و اختلاف نظر است و لوحی که زنجیر را به هم پیوند داده نشانه‌ی غم عجیبی است که حس می‌کنیم و رنجی است که از جدایی می‌کشیم. نورا! هدیه‌ی من این است. مدتی طولانی به آن فکر کردم و نگاه کردم تا هر قسمتش مطابق میلم درست شود. عشق با‌وفای من نجاتم بده! از بدی‌های این دنیا و از دل خودم نجاتم بده!» نامه‌های جویس به نورا، ترجمه سائنا حبیب، گردآوری و سرپرستی کاوه میرعباسی، نشر نیک

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.