آغاز مذاکرات صلح بین عربستان سعودی و حوثیهای یمن
طلوع آرامش بر مرزها
حدود یک سال پیش بود که عربستان سعودی و ائتلافی از متحدان عرب سنی آن، کارزار هوایی خود علیه حوثیهای یمن را آغاز کردند؛ کارزاری که سر آن داشت تا با تغییر مسیر جنگ داخلی در آن کشور، نهتنها آنان را از مسند قدرت به پایین بکشد، بلکه «عبدربه منصور هادی» رئیسجمهور درتبعید را نیز به جایگاه پیشین خود بازگرداند. نزدیک یک سال از آن روز میگذرد و پادرمیانیهای متعدد سازمان ملل نیز هیچکدام یارای متوقفکردن حمام خون آن کشور را نداشته است. با تمام این اوصاف، گزارشها حاکی از آن است که نمایندگان دو طرف که حتی در جریان مذاکرات ماه ژوئن گذشته به وساطت سازمان ملل نیز بر سر میز مشترک ننشسته بودند، گفتوگوهایی مستقیم را برای پایاندادن به یک سال جنگ و خونریزی آغاز کردهاند. این دستکم مدعای «محمد الشرعی» سخنگوی نیروهای حوثی است که از آغاز گفتوگوهایی فراگیر و مستقیم بین عربستان سعودی و یمن در منطقه مرزی دو کشور از روز دوشنبه گذشته خبر داده است؛ مذاکراتی که به گفته این مقام سخنگو، متمرکز بر یافتن راهحلی برای پایاندهی به جنگ و برقراری فوری آتشبس است. محمد الشرعی همچنین در حالی گفته است شماری از اسیران جنگی سعودی در جریان مذاکرات چند روز گذشته آزاد شدهاند که فرماندهی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان در بیانیهای اعلام کرده تاکنون تنها یکی از اسرای جنگی آن کشور در ازای هفت اسیر یمنی که پیشتر در جریان عملیات خود در جنوب عربستان به اسارت گرفته شده بودند، آزاد شده است. به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، این تبادل اسرا بخشی از برنامه توافقشده آتشبس مرزی است که به گفته ستاد فرماندهی نیروهای ائتلاف، چندروزی است با وساطت قبایل یمنی و برخی چهرههای محلی، آرامش را به باریکه مرزی دو کشور بازگردانده است؛ آتشبسی که اولین نمونه از نوع خود از زمان آغاز کارزار نظامی ریاض علیه نیروهای حوثی در ماه مارس سال گذشته میلادی است. آمار و ارقام نشان میدهد منازعات خونین در باریکه مرزی دو کشور در 12 ماه گذشته جان بسیاری از نظامیان و غیرنظامیان دو طرف را گرفته است. گفته میشود جدای از 6 هزار یمنی کشتهشده در جریان کارزار هوایی عربستان، بیش از 90 شهروند سعودی نیز در جریان تبادل آتش مرزی دو طرف، جان خود را از دست دادهاند. بااینحال در بیانیه ستاد فرماندهی نیروهای ائتلاف آمده است هیأت اعزامی یمنی هدف از برپایی آتشبس در مناطق مرزی را فراهمکردن امکان ورود کمکهای پزشکی و انساندوستانه به آن دست از شهرها و روستاهایی اعلام کرده که بیشترین صدمه را از منازعات جاری متحمل شدهاند؛ درخواستی که بنا بر بیانیه منتشره، پاسخ مثبت نیروهای ائتلاف را در پی داشته است. گذرگاه مرزی «علب» در جنوب عربستان اکنون در شرایطی به کانال انتقال مواد غذایی و دارویی به آسیبدیدگان یمنی بدل شده که ستاد فرماندهی نیروهای ائتلاف در بیانیه خود مدعی شده از استمرار ثبات و آرامش در مناطق مرزی استقبال کرده و امیدوار است ادامه این روند در چارچوب طرح «احیای امید»، موجب دستیابی طرفهای درگیر به یک راهکار سیاسی تحت نظر سازمان ملل و در راستای قطعنامه شماره 2216 شورای امنیت شود. این در حالی است که تمامی تلاشهای پیشین سازمان ملل برای کشاندن دو طرف به میز مذاکره همواره تحتالشعاع مخالفتها بر سر موضوع آتشبس، به بنبست رسیده است. اگر از مذاکرات غیرمستقیم ماه ژوئن گذشته بگذریم، گفتوگوهای ماه دسامبر دو طرف در سوئیس نیز به دلیل ادامه منازعات میدانی مختل شد و ناتمام ماند. مذاکرات پیشبینیشده ماه ژانویه نیز که بنا بود مکمل مأموریت ناتمام مذاکرهکنندگان دو طرف باشد، تا زمانی نامعلوم به تعویق انداخته شد. با تمام این اوصاف و در شرایطی که مقامات سازمان ملل، ازجمله «اسماعیل ولد الشیخ احمد» فرستاده آن سازمان در امور یمن تاکنون واکنشی نسبت به مذاکرات مستقیم دو طرف نداشتهاند، ترکیب هیأت اعزامی حوثیها به عربستان سعودی نشان از آن دارد که دو طرف برای برداشتن گام منطقی بعدی در مسیر رفع منازعات، احتمالا باری دیگر به پادرمیانی سازمان ملل امید دارند. گفته میشود در رأس هیأت اعزامی به عربستان سعودی، «محمد عبدالسلام» سخنگوی اصلی حوثیها قرار دارد که به عنوان یکی از مشاوران ارشد «عبدالمالک الحوثی» رهبر این گروه، پیشتر هدایت مذاکرات عمان را نیز که خود مقدمهای بر مذاکرات سوئیس با میانجیگری سازمان ملل بوده، بر عهده داشته است. این در حالی است که «لوچیانو زاکارا» استاد مطالعات خلیج فارس در دانشگاه قطر در مصاحبه با شکبه خبری «الجزیره»، خبر اعزام هیأت مذاکرهکنندگان حوثی به عربستان را بسیار تعجبآور دانسته و مدعی شده این اقدام حوثیها در صورت صحت، نشان از پیچیدگی اوضاع در میدان جنگ و فشارهای وارده بر آنان دارد؛ چراکه به گفته این استاد دانشگاه، نیروهای سعودی همواره تأکید داشتهاند هرگونه مذاکرهای باید به فردای پس از بازپسگیری صنعا، پایتخت یمن توسط نیروهای دولتی آن کشور موکول شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.