اردوی منسجم دموکراتها در مقابل گسست جمهوریخواهان
اردشیر زارعیقنواتی: درحالیکه رقابتهای درونحزبی انتخابات ریاستجمهوری آمریکا به مراحل حساس و سرنوشتساز خود نزدیک میشود، با توجه به نتایج نزدیک کاندیداهای باقیمانده در دور مقدماتی به نظر میرسد که در هر دو حزب تمایل نخبگان حزبی با بدنه رأیدهندگان چندان همسو نبوده است. در شرایطی که نتایج بهدستآمده در روز اول مارس موسوم به «سهشنبه بزرگ» تا حدودی پیشتازی «دونالد ترامپ» از حزب جمهوریخواه و «هیلاری کلینتون» از حزب دموکرات را رقم زد و تا حدودی به نظر میرسید که چهره کاندیدای اصلی دو حزب مشخص شده است، اما نتایج رقابتها در روز شنبه پنجم مارس نشان داد که هنوز «تد کروز» در حزب جمهوریخواه و «برنی سندرز» از حزب دموکرات را نباید دستکم گرفت. در این روز رقابت شانه به شانه، «تد کروز» (پیروز در ایالت کانزاس و ایالت مین) و دونالد ترامپ (پیروز در ایالت لوئیزیانا و ایالت کنتاکی) موجب امیدواری محافظهکاران حزبی شد که در روزهای اخیر همگی به صورت فعال علیه میلیاردر نیویورکی وارد عرصه مبارزات انتخاباتی شده بودند. از طرف دیگر، در اردوی آرام دموکراتها که بعد از سهشنبه بزرگ توازن قدرت تا حدود زیادی به نفع هیلاری به هم خورده بود، در این روز سندرز توانست در دو ایالت «نبراسکا» و «کانزاس» گوی سبقت را از رقیب موردحمایت نمایندگان ارشد حزبی خود که تنها در ایالت لوئیزیانا توانست موفق شود، ربوده و نشان دهد زمانی که دامنه رقابت به ایالتهای مرکزی و شمالی برسد، او دست بالاتر از رقیب خود خواهد داشت. به همین دلیل با توجه به شکافهای موجود بین تمایل رأس و قاعده در هر دو حزب، نارضایتی بدنه حزبی از تصلب قدرت توسط سیاستمداران سنتی و ارشد، چندقطبیشدن جامعه آمریکایی، تفاوت تمایل انتخاب در جغرافیای سیاسی-اجتماعی و گسترش شکافهای طبقاتی که موجب سرخوردگی بخشهایی از جامعه نسبت به سیاستهای کلان و رسمی دو حزب قدرتمند کشور بوده است، در این انتخابات میتوان شاهد یک شورش گسترده در سطح ملی علیه ساختار مسلط بود که امروز در جناح راست پوپولیست، دونالد ترامپ نماینده آن است و در طیف چپ سوسیالدموکرات نیز برنی سندرز آن را نمایندگی میکند. ظهور این دو چهره فراحزبی در تقابل با نمایندگان موردتأیید نخبگان حزبی در اردوگاه جمهوریخواهان و دموکراتها بهخوبی نشان میدهد که انتخابات ریاستجمهوری این دوره متفاوت با گذشته است. اردوگاه دموکراتها: رقابت بین خانم کلینتون بهعنوان نماد اشرافیت حزبی با سناتور سندرز در هیبت نماد «تغییر» که بعد از سهشنبه بزرگ به نظر میرسید پتانسیل رقیب جناح چپ مغلوب و به حاشیه رانده شده است با نتایجی که در پنجم مارس به دست آمد بار دیگر امیدواری برای رقابت تنگاتنگ را بین حامیان سندرز تقویت کرده و از این پس باید هر دو رقیب سختتر از گذشته به راه خود ادامه دهند و هنوز برای گمانهزنی درخصوص پیروز نهایی و کاندیدای اصلی دموکرات برای انتخابات ریاستجمهوری 2016 خیلی زود خواهد بود. بر عکس اردوگاه رقیب در بین دموکراتها یک رقابت نسبتا سالم و به دور از تنش دنبال میشود و هر دو رقیب نهایت سعی خود را مبذول میکنند تا در ادامه راه به وحدت حزبی و عدم تخریب یکدیگر وفادار باشند. به همین دلیل حتی شورشگری سندرز علیه اشرافیت حزبی و اتکای او به بدنه اجتماعی دموکراتها و رأیدهندگان مستقل نهتنها موجب شکنندگی و تخریب حزبی نمیشود که در ادامه کارزار میتواند بخش بزرگی از جمعیت رأیدهندگان مستقل را در کنار دموکراتها به صف کند. از طرف دیگر، این گفته سندرز کاملا درست است وقتی که میگوید کمپین انتخاباتی او در چارچوب یک «انقلاب اجتماعی» است؛ چراکه تا همین جای کار نیز او موفق شده است رقیب دموکرات خود را وادار به تعدیل سیاستهای نئولیبرالی کند و تا حدود زیادی توجه به طبقات کارگری و زیرین اجتماعی به محور تبلیغات هر دو رقیب تبدیل شده است. در چنین شرایطی سندرز، چه موفق شود که در پایان این ماراتن انتخابات مقدماتی پیروز شود یا کلینتون در نهایت بهعنوان کاندیدای حزب دموکرات برای انتخابات ریاستجمهوری برگزیده شود، پیرمرد موردعلاقه جوانان توانسته است مانع از فروغلتیدن سیاستهای آتی حزب دموکرات در شاهراه راستروانه شود. به همین دلیل حزب دموکرات به خاطر نوع رقابت نسبتا سازندهای که هماکنون بین هیلاری و برنی وجود دارد و بخشهای خاکستری و جوانانی که معمولا در انتخابات آمریکا میزان مشارکت پایینتری دارند، در کارزار نهایی با جمهوریخواهان برگهای برنده این حزب به حساب خواهند آمد. اردوگاه جمهوریخواهان: شاید در تاریخ این حزب، وحشت و ازهمگسیختگی درونحزبی هیچگاه چون امروز سابقه نداشته باشد، چنانچه حتی در مناظرات انتخاباتی رقبای جمهوریخواه امروز تنها چیزی که وجود ندارد استراتژی حزبی و منطق سیاسی بوده است. از همان ابتدای کارزار انتخابات درونحزبی کاندیداهای جمهوریخواه، تمام تلاش آنان حول تخریب شخصیت یکدیگر و فروپاشی اخلاقی- سیاسی در سطح ملی دور خورده و هرچه به جلو گام برمیدارند دامنه این تخریبگری گستردهتر میشود. هرچند که تا امروز این کمپ بزرگ 16نفره در هر گام آب رفته و هماینک با کنارهگیری «بن کارسون» تعداد آنان به چهار نفر رسیده اما نهتنها منجر به سروسامانبخشیدن به کارزار انتخاباتی جمهوري خواهان نشده که به نظر میرسد این حزب در شرایط یک فروپاشی سیاسی قرار دارد. با توجه به نتایج مقدماتی پنجم ماه مارس احتمالا فشار رهبران حزب جمهوریخواه برای کنارهگیری «مارکو روبیو» بهترین گزینه آنان برای شکست دموکراتها و «جان کاسیچ» برای یکدستکردن رأی محافظهکاران حول تد کروز در روزهای آینده قوت بیشتری به خود گرفته و تمرکز حزبی حول حمایت از او برای مهار شورشگری ترامپ به مرحله سرنوشتسازی نزدیک میشود. جمعکردن حزب جمهوریخواه و ایجاد وحدت حزبی به نظر میرسد که دیگر خیلی دیر باشد و ترامپ چون بهمنی که از کوه سرازیر شده است، در ادامه این حزب را زیر آوارهای خود مدفون خواهد کرد. حتی این گزینه که با تجدیدنظر در سیستم انتخابات مقدماتی در پایان در صورت موفقیت ترامپ، حزب به حمایت از گزینه دیگر مبادرت کند، هم چندان مشکلی را از آنان حل نمیکند، چراکه ترامپ از قبل اعلام کرده است در این صورت بهطور مستقل در انتخابات ریاستجمهوری شرکت میکند. با توجه به اینکه کمپین انتخاباتی ترامپ معطوف و متکی به ثروت شخصی او بوده و در این کارزار موفق شده است در بین بخش بزرگی از بدنه شورشی حزب جمهوریخواه و جنبشهای راست پوپولیست محبوبیت زیادی کسب کند، این گزینه نیز میتواند به انشقاق بیشتر در بین صفوف جمهوریخواهان منجر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.