رؤیای دستنیافتنی تشکیل کشوری مستقل
سیفالرضا شهابی
«مسعود بارزانی»، رئیس اقلیم کردستان عراق از پارلمان این منطقه خواست تاریخی را برای برگزاری همهپرسی به منظور استقلال تعیین کند. به این درخواست به علت آمادهنبودن فضای بینالمللی و مخالفت کشورهای همسایه و خصوصا دولت عراق توجه نشد، اما بارزانی با وجود مخالفتها، چندین بار درخواستش را تکرار کرد. درحالحاضر در چهار کشور همجوار و همسایه عراق، ترکیه، سوریه و ایران، کردها سکونت دارند؛ در عراق، کردها قدرت بیشتری دارند؛ آنان در این کشور دولت اقلیم کردستان عراق را تشکیل دادند و تا مرز تأسیس کشور احتمالی فاصله چندانی ندارند. اگر تحرکاتی از خارج یا شتابزدگی از داخل صورت بگیرد، امکان دارد گردانندگان دولت اقلیم کردستان بعد از طرح در پارلمان اقلیم و تأیید احتمالی نمایندگان پارلمان، اعلام استقلال بکنند؟! اگرچه به دلیل مخالفت قدرتهای بزرگ با پیشنهاد مسعود بارزانی، تاکنون عملا تاریخی تعیین نشده و همهپرسی انجام نگرفته است، اما اقدام بارزانی نشان از مکنونات قلبی و دیدگاههای سیاسی گردانندگان دولت اقلیم کردستان عراق دارد. اما دولتمردان اقلیم کردستان عراق باید به این واقعیت واقف باشند که در منطقهای خاص و استراتژیک قرار دارند که چهار دولت مخالف استقلال، آنها را احاطه کردند و هرگونه تحرکی از سوی اقلیم کردستان عراق در راستای اعلام استقلال با مخالفت شدید این چهار کشور روبهرو خواهد شد و اینکه منطقه با ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان و.. تفاوت ماهوی دارد. در آن مناطق اتحاد جماهیر شوروی وجود داشت که پس از فروپاشی، اقوام مختلف فرصت پیدا کردند اعلام استقلال کنند، اما در اینجا چهار کشور با توانمندیهای سیاسی- نظامی و اقتصادی متفاوت وجود دارند. شواهد حکایت از آن دارد که دولتمردان اقلیم کردستان عراق در انتظار نشستهاند تا دولتهای این منطقه تضعیف شوند و شرایط برای اعلام استقلال فراهم شود، چنانچه با سقوط «صدام»، دیکتاتور عراق، یک گام پیش رفتند و دولت اقلیم کردستان را اعلام کردند. اکنون نیز با وضعیتی که در سوریه پیش آمده و دمشق تا حدی تضعیف شده، امید آنها برای استقلال افزایش پیدا کرده است. اما دلیل دیگری نیز وجود دارد و آن تأسیس دولتی مشابه رژیم اسرائیل است. از سال 1948 که اسرائیل اعلام موجودیت کرد، آژانس یهود همکاری با کردها را شروع کرد و درحالحاضر 150 هزار کرد در اسرائیل زندگی میکنند و تئوریسینهای اسرائیلی برای جذب کردها به رابطه ژنتیکی متوسل شدند؛ بهطوریکه روزنامه «هاآرتص» در مقالهای مدعی شد کردها و یهودیها از نظر ژنتیکی بیشترین شباهت را باهم دارند و به این دلیل درحالحاضر یکی از مدافعان و شاید تنها رژیم مدافع تأسیس دولت کردستان، اسرائیل است.در نیمه اول دهه 1970 میلادی در جنگ «ملامصطفی بارزانی» با صدام، اسرائیل از ملامصطفی حمایت همهجانبه کرد و در سال 2014 اقلیم کردستان به اسرائیل نفت فروخت. بدون شک اگر دولت کردستان تشکیل شود، اولین دولتی که آن را به رسمیت خواهد شناخت و رابطه دیپلماتیک برقرار خواهد کرد، اسرائیل است.اما باید گفت دستاندرکاران دولت اقلیم کردستان عراق باید اهمیت موضوع برای کشورهای عراق، ترکیه، سوریه و ایران را دریابند و دست به کاری نزنند که اوضاع منطقه را بحرانیتر کند؛ بهویژه اینکه گروه تروریستی «داعش» در پشت مرزهای منطقه کردستان عراق کمین کرده است. همچنین دولتهای منطقه باید اختلافات را کنار بگذارند و موضعی واحد در مقابل پیشنهاد برگزاری همهپرسی بارزانی بگیرند و به دولتمردان کردستان عراق گوشزد کنند، اگر آتشی روشن شود، دامن خودشان را نیز میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.