|

قطعات

گزیده اشعار «زمزم عشق» نوشته قاسم نخجوانی (شاهد) به تازگی در انتشارات نگیما منتشر شده است. مجموعه‌‌ای از اشعار که در قالب‌های غزل و دیگر قالب‌های سنتی ادبیات ما سروده شده است. «زمزم عشق»، «مدایح جانان»، «شهریار عشق»، «در بارگاه خدایان سخن»، «یاران رفته»، «مادرانه»، «قطعات»، «رباعیات و دوبیتی‌ها» و «تک‌بیت‌ها» فصل‌های مختلف این مجموعه شعرند. کتاب مقدمه‌ای چندصفحه‌ای نیز دارد که به «شاعر» و «وظیفه شعر» پرداخته است و اندکی هم از احوال شاعر می‌گوید. نخجوانی می‌نویسد «شعر مکنونات قلبی شاعر است که بنا به موقعیت و یافتن سوژه و با رعایت وظایف اولیه شاعر سروده می‌شود، زیرا شاعر ترجمان احساسات مردم و محیط خویش است و از سوی دیگر شاعر باید به آنچه می‌سراید ایمان داشته باشد.» در نظر او شاعر گذشته از شناخت ادبیات و تاریخ باید با آگاهی از احساسات و مسائل مردم که عبارتند از شناخت آفریننده و آفرینش و غیره به سرودن مکنونات قلبی خود بپردازد. این اولین مجموعه شعر این شاعر است که از نوجوانی با دیوان حافظ و بعدها اشعار شهریار به شعر علاقه‌مند شد. مجموعه پنج‌جلدی استاد شهریار الگوی این شاعر بوده است و خود معتقد است تحت‌تاثیر او غزل‌هایش را سروده است. بعد زندگینامه‌ای مختصر از خود به دست می‌دهد، اینکه روستازاده‌ای است که در سال 1311 در روستایی به نام کردامیر به دنیا آمد. روستایی که خود سرگذشتی خواندنی دارد. خاندان نخجوانی بعد از انعقاد قرارداد ننگین ترکمانچای در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه قاجار زیر بیرق اجنبی نمی‌ماند و محل سکونت خود را ترک کرده و رهسپار شهریار می‌شود. بخش اول این مجموعه با عنوان «زمزم عشق» با شعری با عنوان مرغ دل آغاز می‌شود و با این بیت تمام می‌شود: «چند می‌پرسی ز (شاهد) حد عشق و دوستی را/ من تو را ای نازنین چون جان شیرین دوست دارم.» شعرهای «شب و شاهد»، «شیر و شکر»، «نسیم صبا» و «نقاشی شاعرانه» از دیگر شعرهای این بخش‌اند که نگاه شاعر را به مضمون عشق و دوستی نمایندگی می‌کنند. در آخرین شعر این بخش با عنوان «خزان عمر» آمده است که «گرچه از باد خزانی خانه ویرانم چو برگ / سایه گستر بر سر مرغ خوش‌الحان چو برگ». بخش «یاران رفته» همان‌طور که از عنوان آن برمی‌آید یادی است از ادیبان و اهالی ازدست‌‌رفته فرهنگ: تقی اعتمادی شاعر شیرین‌سخن، پرویز متین‌خو باستان‌شناس و عارف گمنام که شعری با عنوان «بی‌نام‌ونشان» به او تقدیم شده است. بخش «مادرانه» نیز آن‌طور که از نامش برمی‌آید شامل شعرهایی است در مقام مادر. در شعر «خنجر جهل» که یکی از شعرهای بخش قطعات است می‌خوانیم: «رخش بی رستمی به میدانی/ شیهه‌ها می‌زد از پریشانی/ چون نه سهراب بود و نه رستم/ نه به میدان یَل رجزخوانی». رباعیات و دوبیتی‌ها نیز با این شعر آغاز می‌شود: «در بزم ادب اگر فرا خوانندت / در جایگهی رفیع بنشانندت». تک‌بیت‌ها نیز در دو صفحه پایان این مجموعه را رقم می‌زند: «بُوَد در این جهان سست‌بنیاد/ بقای هرچه بیش از آدمیزاد / به رویداد بُود حکمتی که می‌گویند/ به فال نیک بگیرید آنچه پیش آید/ آفتاب لب بامیم و نداریم خبر/ ماه اگر رُخ بنماید اثری نیست ز ما».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.