سيد محمدبهشتی: مقایسه تهران و کوفه، سوداگرانه و مغرضانه است
تهران یک ایران کوچک است
سعید برآبادی: اتهامزنی به شهروندان تهرانی، پس از اعلام نتایج انتخابات هفتم اسفند، گستردهتر شده تا جایی که برخی، اهالی این شهر را بهخاطر رأیندادن به یک فهرست خاص انتخاباتی، به اهالی کوفه تشبیه کردهاند. سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، از بُعد تاریخی و فرهنگی وجامعهشناسانه، اين موضوع را بررسي ميكند. اخیرا تهران شاهد حملات سیاسی تازهای از سوی برخی شده است، شما وضعیت تهران را بهعنوان پایتخت ایران چطور ارزیابی میکنید؟ وضعیت امروز تهران، سرنوشتی است که بهنوعی همه پایتختها به آن دچار شدهاند؛ از دوره قاجار تا امروز، خردهفرهنگهای گوشهگوشه ایران در این شهر مجموع شدهاند و آنچه که امروز میبینیم؛ تهران، یک ایران کوچک است. به عبارت دیگر، نمایندگی تنوع فرهنگی فوقالعادهای که در ایران داشتهایم و داریم، امروز با تهران است و شاید بههمینخاطر است که دیگر نمیتوان فرقی میان تهرانی اصیل و غیراصیل قائل شد. چطور؟ چون نسل حالحاضر تهران، نسل چهارم مهاجرانی است که پس از اصلاحات ارضی بهسوی این شهر حرکت کردهاند و سلیقه و فرهنگشان بهنوعی از سلیقه و فرهنگ کل کشور نمایندگی میکند. ویژگی فرهنگی تهران کنونی بهگونهای است که تحولات اجتماعی و فرهنگی از این شهر آرامآرام به کل کشور تسری پیدا میکند و بنابراین افرادی که در انتخابات اخیر، تهرانیها را به خاطر رأیی که دادهاند متهم میکنند، یا تهران را نمیشناسند یا به خاطر عدم توانایی در تغییر متن فرهنگی و اجتماعی پایتخت دست به چنین اقدامهایی زدهاند. حال آنکه اگر بناست، جامعهای را مدیریت کنیم باید متن و واقعیتهای آن را بشناسیم، همچنانکه حضرت امیرالمؤمنین(ع) فرمودهاند فرزند زمان خویشتن باش. به نام مبارک آن حضرت اشاره کردید، میخواستم بپرسم آیا میشود آنطور که این گروه میگویند، تهران را کوفهای معاصر به حساب آورد؟ متأسفانه این مقایسه از جنبههای مختلف مغرضانه صورت گرفته است؛ از یکسو، نمیتوان با چنین قطعیتی گفت که تمام وقایع تاریخی تکرارشدنی است و بههمیندلیل این مقایسه غلط است و از سوی دیگر، کوفه تنها شهری است که به خونخواهی سیدالشهدا(ع) قیام میکند و آنچنان که همه میدانیم، تلاش حقجویانه مختار از چنین شهری آغاز میشود. بنابراین شهری با چنین پیشینه فرهنگی که از قضا پایتخت حضرت امیرالمؤمنین(ع) هم بوده نباید دستمایه چنین اتهام مغرضانهای شود. متأسفانه چنین مقایسهای کاملا سوداگرانه اتفاق افتاده اما اگر جامعه کوچکی چنین نظری میداشت، میتوانستیم آن را اشتباه تلقی کنیم ولی از آنجایی که برخي که دارای مسئولیت هستند، بعد از انتخابات به این مسئله پرداختهاند، باید متوجه ابعاد مسئولانه سخن خود باشند. میتوان چنین مسئلهای را در ادامه حرکتهایی در تاریخ معاصر دانست که قصد رویارویی اقوام و ساکنان شهرهای مختلف با یکدیگر را داشتهاند؟ البته چنین قصهای شباهتی به جوکهایی که در مورد قومیتها در دوره رضاخان ساخته شد ندارد بلکه کاملا سیاسی اما سطحی است و بههمینخاطر صورت نازیبایی به خود گرفته است. در شرایطی که جامعه ایران رفتار مدنی از خود نشان داده و نظراتش را در قالب صلحآمیزترین و بهنجارترین شیوه به گوش مسئولان نظام رسانده، برخی بهجای شنیدن پیام این انتخابات، در حال اتهامزنی به شهروندان شهری هستند که نماینده کل ایران است. این را هم بگویم که جامعه تهران، ترجیح داده که چنین رفتار ناپسندی را از سوی جناح سیاسی موردنظر نبیند و بهجای واکنش، شرایط موجود را تحمل کند، اما واقعیت این است که وقتی مسئله تحمل نظر مخالف باشد، افرادی که داعیه نگاه سیاسی دارند باید در این زمینه پیشقدم باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.