انتخابات مقدماتی ریاستجمهوری آمریکا سهشنبه بزرگ را نیز پشت سر گذاشت
چهره مبهم دیگری
اگر انتظار داشتید نتایج انتخابات مقدماتی سهشنبه بزرگ تا حدود زیادی پرده از آرایش رقابتهای ماه نوامبر برای تصاحب کرسی ریاستجمهوری و متعاقب آن، چشمانداز سیاسی و بینالمللی ایالات متحده در دستکم پنج سال آینده بردارد، اکنون باید بدانید در نیمی از انتظارات خود بر خطا بودهاید. درست است؛ نتایج اولیه شمارش آرای سهشنبه بزرگ باری دیگر چهره پیشتازان هر دو اردوی دموکرات و جمهوریخواه را بهعنوان نامزد احتمالی این دو حزب در انتخابات نهایی ماه نوامبر پررنگتر از پیش کرد؛ پیشتازانی که شاید لازم باشد تنها دو هفته دیگر صبر کنند تا بلکه با تکرار پیروزی خود در 11 ایالت برای دموکراتها و 13 ایالت برای جمهوریخواهان، از حضور در دور نهایی انتخابات ریاستجمهوری آمریکا اطمینان یابند. اما درست همین رقابت دونفره است که آینده سیاسی ایالات متحده را در ابهامی بیسابقه فرو میبرد. از یک سو، «دونالد ترامپ» نامزد پیشتاز جمهوریخواهان را داریم که از «بنیتو موسولینی» دیکتاتور فاشیست ایتالیایی نقلقول میآورد، در پذیرش یا رد حمایت رهبران کوکلاکس کلان، این جنبش نژادپرستی افراطی مردد است، سیاست خارجه را به برافراشتن دیوارهای مرزی تقلیل میدهد و تقریبا از هیچ ترفندی برای نابودی رقبا و مخالفان خود، چه در استودیوهای تلویزیونی و در جایگاه نامزد ریاستجمهوری نشسته باشند یا چه آمده باشند تا در خیابانها او را به هماوردی بجویند، فروگذار نمیکند. از سوی دیگر نیز با «هیلاری کلینتون» نامزد پیشتاز دموکراتها روبهروییم که میراث فروخورده سیاسی و کارنامه پرآسیب اجرائیاش احتمالا چنان به مذاق رأیدهندگان آمریکایی ناخوش خواهد آمد که میتواند سناریوی ریاستجمهوری ترامپ، این شومن تلویزیونی را از مضحکهای خیالی به واقعیتی هولناک بدل کند. باوجود تمامی این اما و اگرها، آنچه مسلم است، نگاهی به نظرسنجیهای عمومی درباره میزان محبوبیت نامزدهای پیشتاز انتخابات مقدماتی که هر دو از نرخ 40درصدی بالاتر نمیآیند، بیش از هرچیز بر وضعیت کنونی رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری در ایالات متحده دلالت دارند: نامزدهای احتمالی ماه نوامبر، چه با علم دموکرات خود درصدد یکپارچگی و جذب نیروهای تحولخواه در صفوف سیاست جریان رسمی باشند و چه با تیغ جمهوریخواهی خود، افتراق در صفوف حزبی را به موتور محرکه کارزار نارضایتی و اعتراض، البته از نوع والاستریتی آن بدل کرده باشند، منفورترین چهرههای سیاسی در انتخابات جاری خواهند بود. در جبهه دموکراتها بانوی اسبق و وزیر خارجه سابق ایالات متحده موفق شد سهشنبه گذشته با پیروزی در انتخابات هفت ایالت از مجموع 11 انتخابات ایالتی برگزارشده و البته کسب اکثریت آرا در منطقه ساموآی آمریکایی، نزدیک به نیمی از راه پیشروی خود برای کسب نامزدی نهایی حزب متبوعش را بپیماید؛ توفیقی که به اذعان بسیاری از کارشناسان، نتیجه تغییر راهبرد او در جلوگیری از ایجاد دوقطبی پیشبینیشده با «برنی سندرز» رقیب سوسیالیستش در رقابتهای مقدماتی امسال بوده است. شاهد این مدعا نیز سخنان پیروزی او در جمع هوادارانش در ایالت فلوریداست که به طرز طعنهآمیزی در راستای گفتمان عدالتمحور و سیاستهای حمایتی پیشین او در قبال طبقه متوسط آمریکایی، باری دیگر کشور را متعلق به تمامی شهروندان آمریکایی و نه صرفا اصحاب قدرت دانست و وعده داد از ظهور نیروهایی که درصدد همگونسازی نژادی، قومی و عقیدتی هستند، جلوگیری کند. در نتیجه دیگر جای تعجب نیست اگر در شرایطی که رقیب سوسیالیست او، اکنون بیش از هر زمان دیگری آرای جوانان و سفیدپوستان دموکرات را به خود اختصاص داده، این نمایندهای از طبقه نخبگان سیاسی باشد که با اتکا به آرای اقلیتهای لاتین و سیاهپوست، دستکم هیچ نگرانیای نسبت به پیروزی در ایالتهای جنوبی نداشته باشد؛ وضعیتی تناقضآمیز که نتایج انتخابات سهشنبه بزرگ نیز سندی دیگر بر آن بود. با تمام این اوصاف البته سندرز که جدای از آرای اقلیتها، باید بر وزنه پرزور ابرنمایندگان دموکرات نیز فائق آید، هنوز از ادامه مبارزه صحبت میکند. او در سخنرانی پیروزی خود در ورمونت، یعنی همان ایالتی که حرفه سیاسی خود را از آنجا آغاز کرد، ضمن اشاره به 35 ایالت باقیمانده، تأکید کرد که پیام مبارزه خود برای عدالت اقتصادی، عدالت اجتماعی، امنیت زیستمحیطی و صلح جهانی را به تمامی رأیدهندگان آن ایالتها منتقل خواهد کرد؛ این همان پیامی است که حالا اگر از جانب سخنگویش، یک انقلاب سیاسی نیز خوانده شود، اما در نبود برنامههای عینی و از همه مهمتر، شانس پیروزی، میتواند منشأ تهدیدات فراوانی از جانب جوانان غیرسیاسی آمریکایی باشد؛ جوانانی که شاید از خواب سیاسی بیدار شده باشند، اما به گفته برخی کارشناسان، در صورت حذف سندرز، چهبسا برای تخلیه خشم و نارضایتی خود به دامان بیلیونر نیویورکی جمهوریخواهان بغلتند. در جبهه جمهوریخواهان اوضاع در اردوی جمهوریخواهان پیچیدهتر از همتایان دموکراتشان است. ترامپ شاید با پیروزی در هفت ایالت، فاصله خود را با نزدیکترین رقیب خود بهشدت زیاد کرده باشد، اما آرای او در ایالتهای پیروز گاه تا 35درصد نیز نزول پیدا کرده است؛ امری که امید دیگر جمهوریخواهان برای توقف این تانک انتخاباتی را هنوز زنده نگه داشته است. اما این درست همان جایی است که تمامی دردسرها آغاز میشود. در شرایطی که رهبران جمهوریخواه بر سر حمایت از «مارکو روبیو» سناتور فلوریدا، به توافقی حداکثری دست یافتهاند، رشد او در جداول انتخاباتی نیازمند کنارهگیری «تد کروز» نفر دوم اردوی جمهوریخواهان است که با پیروزی در سه انتخابات ایالتی سهشنبه بزرگ، اکنون دیگر هیچ دلیلی برای کنارهگیری نمیبیند. در حقیقت این سناتور تگزاسی است که اکنون خود را تنها نسخه موجود برای مداوای آلام محافظهکاران سنتی و آزردگان غیرافراطی جمهوریخواه دانسته و خاطرنشان کرده است افتراق جاری در عرصه جمهوریخواهی تنها یک برنده دارد: ترامپ. حال باید دید در شرایطی که اکنون صداهای بیشتری در حمایت از تد کروز و کنارهگیری دیگر رقبا به نفع او بلند شده است، آیا رقابت پنجطرفه جمهوریخواهان نیز به سرنوشت نمونه دموکرات آن بدل خواهد شد یا خیر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.