اهمیت بهرهبرداری از تجربه «فیروز نادری»
بايد همه دانشمندان را جذب کنیم
مهدی زارع*
در خبرها آمده بود که دکتر «فیروز نادری»، دانشمند برجسته ایرانی و از مدیران ارشد برنامه مریخ در سازمان فضایی ایالات متحده (ناسا)، آخر فوریه 2016 (11 اسفند 1394) از ناسا بازنشسته میشوند.
برای دکتر «نادری» که تقریبا تمامی دوران خدمت خود را در خارج از ایران گذرانده است (و البته بر اساس جستوجوی نگارنده، همواره انسانی علاقهمند به کشور زادگاهش، ایران و شهر زادگاهش شیراز بوده است)، اکنون فرصت فراغت بیشتری فراهم میشود تا در آستانه 70سالگی به فعالیت در زمینههای موردعلاقهاش بپردازد. چه بهتر که از وقت و سرمایه انسان بزرگی مانند دکتر «نادری» بهعنوان مشاور ارشد در برنامههای علمی (بهویژه فضایی) کشور (اگر خود ایشان مایل باشند)، بهره بگیریم. دکتر «نادری» همواره در سالهای اخیر ارتباط خود را با داخل کشور حفظ کرده و بهاینترتیب در حد توان خود، به توسعه علم و آموزش و ترویج علم در کشور زادگاهش کمک کرده است. اصولا مهمترین سرمایههای ملی هر کشور به باور نگارنده، دانشمندان آن کشورند. بهرهگیری درست از توان علمی و تخصصی دانشمندانی که در خارج از کشور زادگاهشان فعالیت میکنند و اکنون از شغل رسمی خود بازنشسته شدهاند، بخشی از دیپلماسی علمی است. مشارکت در فرایند جذب دانشمندان از هر ملیتی و تقویت بخش علمی بومی و ملی با استفاده از توان این مهاجران (چه در جهت تقویت مهاجرت هر دانشمند علاقهمندی به داخل کشور ما و چه در جهت برقراری ارتباط با دانشمندان ایرانی مهاجری که عمده زندگی خود را در خارج از کشور زادگاه میگذرانند)، بخشهای مهم دیگری از دیپلماسی علمی هستند. سرمایه انسانیاي مانند دکتر «نادری» بهراحتی قابلتکرار و قابلدسترس نیست. میتوانیم روی جذب دانشمندی مانند ایشان، در جهت تقویت و تشویق علوم و فناوری فضایی در داخل کشور، سرمایهگذاری کنیم. این موضوع را میتوانیم بهعنوان بخشی از برنامه جامع اقدام مشترک علمی (برجام علمی!) و در چارچوب برنامههای دیپلماسی علمی کشور در نظر بگیریم. گشودن دریچهها روی دانشمندان با هر ملیت و نژادی که میتوانند به توسعه علم در ایران کمک کنند، بهویژه روی ایرانیان مقیم خارج، جهتگیری حرکت مثبت در تراز استانداردهای جهانی علم و در نهایت ارتقای سطح علم در داخل کشور است. * استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی عضو وابسته فرهنگستان علوم، جمهوریاسلامی ایران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.