شرکتهای تولیدی بهدنبال مواد اولیه زیستی
تایرهایی از جنس کاه
ترجمه: عبدالله مصطفایی
بهتازگی اعلام شده است که شرکت «میشلن» با دیگر تولیدکنندگان تایر برای یافتن ترکیبهای زیستی جایگزین برای بوتادین وارد رقابت شده است. به نظر شما آیا امکان دارد که بتوان تایر خودرو را از چغندر، کاه یا حتی چوب تولید کرد؟
میبینیم که در نگاه اول این موضوع عجیب به نظر میرسد، ولی شرکت «میشلن» که دومین شرکت تولیدکننده تایر در رتبهبندی فروش جهانی بهشمار میرود، نوامبر 2013 اعلام کرد که برنامه پژوهشی بزرگی را برای بررسی چنین جایگزینهایی در دست انجام دارد. البته باید توجه داشت که شرکت یادشده این کار را بهدلیل دغدغههای محیطزیستی انجام نمیدهد بلکه در جهان، زمینه بوتادین حاصل از مواد نفتی کم شده است. در این پروژه که اسم رمز آن «Bio Butterfly» است، قرار است یک پایلوت نیز ساخته شود. این کار با همکاری یک مؤسسه پژوهشی (IFP Energies nouvelles) و شرکت زیرمجموعه آن یعنی Axens انجام میشود. اداره محیطزیست و مدیریت انرژی فرانسه نیز با اختصاص بودجه به مبلغ 14.7میلیونیورو از پول پروژههای خلاقانه، به این طرح کمک خواهد کرد. طی هشتسال آینده، بودجه این پروژه تحقیقاتی به مبلغ 52 میلیونیورو بالغ خواهد شد. این موضوع برای «میشلن» حیاتی است چون درحالحاضر برای تولید تایر، از مخلوطی از کائوچوهای طبیعی یا مصنوعی استفاده میشود و بوتادین که یک ترکیب اصلی در ساخت تایر است، از مواد نفتی حاصل میشود و تولید آن رو به کاهش نهاده است. آقای «فریرو»، مسئول تهیه مواد اولیه این شرکت در سطح جهان است. او میگوید: «ما انتظار داریم که کمبود بوتادین تا سال 2020 بر بازار سایه بیفکند». طی سالیان اخیر، استفاده از گاز حاصل از ماسههای نفتی (shale gas) بهشدت افزایش یافته و باعث کاهش قیمت گاز طبیعی شده است. این موضوع به نحو عجیبی بر تولید بوتادین تأثیر گذاشته است. در همین ارتباط، شیمیدانها نیز نفت را به کناری نهادهاند و بهدنبال منابع جدید انرژی میگردند. همه اینها باعث شده است که همزمان با رشد چهاردرصدی تقاضای جهانی برای بوتادین در هر سال، تولید آن کاهش یابد و طی سالهای 2012-2011، نخستین نشانههای کمبود این ماده ظاهر و باعث دوبرابرشدن قیمت آن شد که برای تولیدکنندگان تایر، یک شوک بود. البته بعدا به دلیل کاهش رشد اقتصادی چین، قیمت آن کاهش یافت. آقای «فریرو» در این زمینه میگوید: «اما فشار برای افزایش قیمتها، دوباره آغاز خواهد شد و ما نمیتوانیم بنشینیم و فقط نظارهگر باشیم». ازاینرو آنها به فکر یافتن مواد جایگزین هستند. در این برنامه قرار است نخست به سراغ آن دسته از مواد آلیای بروند که به صورت زائدات است و میتوان آنها را تصفیه کرد و فرایند را به نحوی جلو برد که اصطلاحا «بوتادین زیستی» تولید شود. آقای «ژان پییر»، یکی از کارشناسان شرکت IFP، میگوید: «بعدا باید دید که کدام فرایند امکانپذیر و اقتصادی و رقابتیتر است». در این طرح، این مفروضات مورد توجه قرار خواهد گرفت. البته وضعیت شرکتهای بریجستون، انی و TPC نیز به همین صورت است و آنها هم بهدنبال منابع جایگزین برای تولید بوتادین هستند. شاید هر یک از آنها در یک مرحله خاص از این رقابت قرار دارند، ولی همه آنها میخواهند که برنده شوند، پس میتوان نشست و نتیجه را دید. بهعلاوه، همانگونه که انتظار میرود این رقابت در دیگر نقاط جهان نیز ادامه دارد. در خبر دیگری آمده بود که شرکت Technologies Cobalt از آمریکا، قراردادی را با دو شرکت آسیایی به امضا رسانده است تا بتواند بوتادین تولید کند. تخصص این شرکتها، تولید الکل بیوبوتانول از مواد زیستی است. هرچند میتوان از بیوبوتانول بهعنوان سوخت نیز استفاده کرد، ولی این شرکت با این قرارداد میخواهد بر ارزش محصولات خود بیفزاید و ازاینرو در نظر دارد با کمک دیگر شرکتها، به هر نحو ممکن به فرایند تولید بوتادین دست پیدا کند. گفته میشود که بازار جهانی بوتادین بالغ بر 40 میلیارددلار است که همه را شیفته خود میکند. با این اوصاف به نظر میرسد که آنها قادر باشند طی چند سال آینده اولین واحد بزرگ خود را در یک نقطه از جهان برپا کنند. www.guardian.co.uk
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.