|

پیش‌نویس قطع‌نامه پیشنهادی ایالات متحده و روسیه تصویب شد

آرامش شکننده صلح

شهروندان سوری روز گذشته را با امیدی نیمه‌جان آغاز کردند. آنان در حالی صبح روز گذشته و شاید زودتر از همیشه، از خواب بیدار شدند که سایه امنیت موعود بر مناطق غیرنظامی، بیش از هر زمان دیگری آنان را به ترک خانه‌های ویران خود و قدم‌گذاشتن بر خیابان‌های ویران‌تر شهرهایشان فرامی‌خواند. تصویب پیش‌نویس قطع‌نامه پیشنهادی ایالات متحده و روسیه در شورای امنیت سازمان ملل و متعاقبا، برپایی آتش‌بس سراسری در سوریه که البته شامل گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره نمی‌شود، به شهروندان سوری این اطمینان را داده بود تا صدای آتش‌افروزی‌ها و منازعات خونین شورشیان، نیروهای دولتی و حامیان آنان، از بامداد روز گذشته و دست‌کم برای مدتی محدود، دایره زندگی روزمره آنان را ترک کند؛ حتی اگر هنوز بیش از 90درصد از خاک سوریه، زیر سایه حضور تروریست‌ها، مفری از جنگ و خون‌ریزی نداشته باشد. دراین‌میان، تأکید وزارت دفاع روسیه مبنی‌بر احترام به آتش‌بس توافق‌شده که البته بنا بر اذعان یکی از مقامات این وزارتخانه، تاکنون کرملین را تنها به تعلیق موقت و یک‌روزه عملیات جنگنده‌های هوایی خود در مناطق توافق‌شده مجاب کرده نیز امیدی دیگر برای شهروندان سوری بود تا شاهد تحقق عملیات کمک‌رسانی گسترده به شهرهای تحت‌محاصره و غیرنظامیان گرفتارشده در این مناطق باشند. با تمام این اوصاف و در شرایطی که به گفته دیده‌بان حقوق‌بشر سوری، آتش‌بس کنونی با نظر به حضور گسترده تروریست‌های داعش و جبهه النصره، تنها به بخش اعظمی از حومه دمشق، استان درعا، حومه شمالی حمص، حومه شمالی حما، حلب و برخی از مناطق حومه غربی آن محدود می‌شود، به نظر می‌رسد موتورهای خاموش جنگنده‌های روس در فرودگاه نظامی «حمیمیم» به‌تنهایی تضمینی بر تداوم آتش‌بس نیستند. شاهد این مدعا نیز ادعای برخی از گروه‌های شورشی سوری مبنی‌بر هدف قرارگرفتن مواضعشان ساعاتی پس از برقراری رسمی آتش‌بس است. در شرایطی که تمامی 97 گروه سوری حاضر در مذاکرات پیش‌تر از پذیرش آتش‌بس توافق‌شده بین آمریکا و روسیه خبر داده بودند، لشکر دوم ساحلی ارتش آزاد سوریه مدعی شده نیروهای تحت‌امرش ساعاتی پس از برقراری آتش‌بس، در شمال استان لاذقیه و در نزدیکی مرز ترکیه هدف حملات قرار گرفته‌اند. فرماندهان این گروه در حالی مدعی شده‌اند سه‌نفر از جنگجویانشان در ساعت چهار بامداد روز گذشته به دست نیروهای دولتی کشته شده‌اند که گروه جیش‌الاسلام نیز اعلام کرده مواضع تحت‌کنترل آنان در غوطه شرقی دمشق چندین‌بار هدف حملات هوایی جنگنده‌ها قرار گرفته است. «اسلام علوش»، سخنگوی جیش‌الاسلام، در گفت‌وگو با رویترز همچنین مدعی شده شورشیان در یک مورد با استفاده از تیربار مانع از پیشروی نیروها شده‌اند. این در حالی است که فرمانده شورشیان «فرسان‌الحق»، شاخه‌ای از ارتش آزاد سوریه، نیز هشدار داده ادامه چنین تحرکاتی می‌تواند به شکست توافق آتش‌بس بینجامد. «فارس بیعوش» به خبرگزاری رویترز گفته است اگرچه بمباران بسیاری از مناطق تحت منازعه به حالت تعلیق درآمده، اما برخی نیروها همچنان دست از بمباران توپخانه‌ای برخی مناطق تحت‌کنترل مخالفان از جمله کفر زیتا و مورک در استان حما برنداشته‌اند. فرمانده فرسان‌الحق همچنین در شرایطی ضمن تأکید بر تعهد ارتش آزاد سوریه به قوانین آتش‌بس، اظهار امیدواری کرده تا طرف مقابل از تکرار چنین حوادثی که در ابتدای برپایی هر آتش‌بس طبیعی است، ممانعت به عمل آورد که «ژرژ صبرا»، معاون هیأت مخالفان در مذاکرات صلح بین‌سوری، خاطرنشان کرده اکنون بسیار زود است تا درباره موفقیت یا شکست طرح آتش‌بس اظهارنظری داشته باشیم. او ضمن اشاره به اینکه موارد گزارش‌شده نقض آتش‌بس در استان درعا و حومه دمشق متعلق به ساعات اولیه برپایی آن بوده است، اذعان کرد وضعیت اکنون در تمامی کشور آرام‌تر شده و گزارش جدیدی درباره نقض آتش‌بس از سوی هر دو طرف دریافت نشده است. بدون «ی‌پ‌گ»، هرگز میدان جنگ سوریه اما شاید هیچ گروهی را همچون یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) چنین بی‌محابا بلاتکلیف نگذاشته است. مبارزان کُرد سوری که روزگاری موتور محرکه پیشروی نیروهای ائتلاف و عقب‌راندن تروریست‌های داعش از مناطق شمالی سوریه بودند، با ورود روسیه به میدان جنگ عرصه را از همه‌سو تنگ‌تر یافته‌اند. دراین‌میان، چرخش مواضع کاخ سفید در حمایت از مبارزان کُرد می‌توانست ضربه‌ای کاری بر پیکر آنان باشد؛ ادعایی که اگرچه از سوی مقامات ترکیه مطرح شده بود، اما به‌سرعت از سوی وزارت خارجه آمریکا رد شده است. «مارک تونر»، معاون سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده، در حالی روز جمعه و طی کنفرانسی خبری، اعلام کرده دولت تاکنون حتی لحظه‌ای به این فکر نیفتاده تا یگان‌های مدافع خلق را هم‌ارز حزب کارگران کردستان به‌عنوان گروهی تروریستی شناسایی کند که «ابراهیم کالین»، سخنگوی رئیس‌جمهوری ترکیه، تنها ساعاتی پیش‌تر مدعی شده بود آمریکا به‌تدریج در حال اتخاذ مواضعی محتاطانه‌تر در قبال این گروه از مبارزان کُرد سوری است. تونر با اشاره به نقش مؤثر مبارزان کرد در بازپس‌گیری مناطق تحت‌تصرف داعش، خاطرنشان کرد یگان‌های مدافع خلق باوجود برخی اقدامات غیرسازنده در حلب که البته ماحصل ارتباطات غیرسازمانی برخی شاخه‌های منتسب به «ی‌پ‌گ» است، همچنان همکاری مورد اطمینان برای نیروهای ائتلاف بوده و این همکاری تا مادامی که مبارزان کرد قصد تصرف مناطق آزادشده را نداشته و مانع از بازگشت آوارگان نشوند، همچنان ادامه خواهد داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.