|

احتمال ازسرگیری مذاکرات سوریه در هفتم ماه مارس

صبح تاریک آرامش

پنج‌ سال طول کشید تا موسم آتش‌بس فرا رسد، اما هنوز حتی کوچک‌ترین نشانی از چشم‌انداز یک صلح پایدار در سوریه یافت نمی‌شود. آتش توپخانه‌های دولت، مخالفان و متحدان رنگارنگ آن شاید از نیمه‌شب گذشته و دست‌کم برای دو هفته، یکدیگر را هدف قرار ندهند، اما شکاف‌های موجود بین طرف‌های منازعه چنان عمیق است که کمتر امیدی است تا ویرانه‌ای به نام سوریه، در آینده از این ویران‌تر نشود. در این میان، اعلام زمان احتمالی برگزاری جدیدترین دور مذاکرات بین سوری در ژنو نیز بیش از آنکه گامی در راستای پیشبرد طرح صلح به مراحل بعدی آن باشد، احتمالا فقط دستاویزی برای نجات آتش‌بس ناپایدار کنونی است؛ آتش‌بسی که شاید حتی تا هفتم مارس آینده نیز دوام نیاورد. رؤیای دور مذاکره قرار بود زودتر از اینها به نتیجه برسند. آغاز مذاکرات 29 ژانویه در ژنو بین نمایندگان دولت و مخالفان سوری، آخرین فرصت صلح خوانده می‌شد؛ این دست‌کم مدعای «استفان دی‌میستورا»، فرستاده ویژه سازمان‌ملل در امور سوریه، بود که هنوز پنج روز از مذاکرات نگذشته، از توقف آن به دلیل اختلافات و شروط طرفین خبر داد. 25 فوریه و اول مارس تاریخ‌های بعدی ازسرگیری مذاکرات بودند که اعلام هر یک از آنان پس از مدتی از سوی فرستاده ویژه سازمان‌ملل، اقدامی شتاب‌زده و غیرعقلانی خوانده شد؛ سرنوشتی که احتمالا دامنگیر هفتم مارس، یعنی تاریخ جدید اعلام‌شده برای ازسرگیری مذاکرات نیز خواهد شد. منابع نزدیک به دمشق، وزارت خارجه روسیه و هیأت مخالفان سوری در حالی روز گذشته به‌اتفاق از برگزاری مذاکرات صلح ژنو با میانجیگری سازمان‌ملل در تاریخ هفتم مارس آینده خبر داده‌اند که بنا بود 15 عضو شورای امنیت آن سازمان، شب گذشته و در آستانه برپایی آتش‌بس سراسری، جلسه‌ای تشکیل دهند تا قطع‌نامه تازه پیشنهادی از سوی آمریکا و روسیه را به رأی بگذارند. به گزارش خبرگزاری فرانسه که به نسخه‌ای از پیش‌نویس قطع‌نامه دست یافته، ترک مخاصمه از نیمه‌شب و درخواست‌ها برای کمک‌رسانی به غیرنظامیان از مفاد تأکیدشده در این قطع‌نامه است. در قطع‌نامه‌ای که به رأی گذاشته می‌شود، ابراز امیدواری شده آتش‌بس پیش‌ِرو گامی به سوی آتش‌بسی پایدار بوده و از همه کشورها، به‌ویژه کشورهایی که در روند صلح سوریه و مذاکرات مربوط به آن شرکت دارند، خواسته شده از نفوذ خود بر طرف‌های درگیر برای تضمین اجرای تعهدات استفاده کنند. تشدید درگیری‌ها در آستانه آتش‌بس با تمام این اوصاف، وزارت دفاع روسیه مدعی است با توافق با برخی گروه‌های مخالف سوری و دادن فهرست مناطق مورد توافق مسکو برای آغاز آتش‌بس، فرایند اجرای آتش‌بس‌ در سوریه عملا از روز پنجشنبه آغاز شده بود. «ایگور کوناشنکف»، سخنگوی وزارت دفاع روسیه، در بیانیه‌ای اعلام کرده مسکو ضمن مذاکره و امضای توافق آتش‌بس با برخی گروه‌های مخالف در استان‌های حماه، حمص، لاذقیه، دمشق و درعا و همچنین ارائه فهرست مناطق آتش‌بس مدنظر کرملین به وابسته نظامی سفارت آمریکا در روسیه، تا حدود زیادی از حملات هوایی خود به‌ویژه در دو هفته گذشته کاسته است و آماده می‌شود تا توافق آتش‌بس به طور کامل در سوریه به اجرا درآید. این در حالی است که جنگنده‌های روسی تنها چند ساعت پیش از آغاز آتش‌بس در سوریه، حملات شدیدی را علیه پایگاه‌های مخالفان انجام داده‌اند. «رامی عبدالرحمان»، دبیر دیده‌بان حقوق بشر سوری، اعلام کرده جنگنده‌های روس حملاتی بسیار شدیدتر از پیش را از عصر روز پنجشنبه در شرق دمشق، حومه شمالی حمص و حومه غربی حلب آغاز کرده‌اند که تا صبح روز گذشته و تنها ساعاتی پیش از آغاز آتش‌بس ادامه داشته است. البته اینها افزون بر ادامه پیشروی ارتش سوریه در حومه حلب است که موفق شده در دو روز گذشته، کنترل مناطقی در جنوب این استان و مسیر حلب-خناصر را به‌دست گیرد. اوباما: توهمی درباره صلح سوریه نداریم در میان همه این اماواگرها، به نظر می‌رسد رهبران مسکو و واشنگتن هر دو بر سر یک موضوع توافق نظر دارند و آن را راه سنگلاخ پیش‌ِرو برای اجرای آتش‌بس و تداوم آن می‌دانند. «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه، در حالی روز گذشته ضمن اشاره به پیچیدگی و چه‌بسا تناقض‌آمیزبودن فرایند صلح در میدان خون سوریه، اذعان کردهیچ بدیلی برای طرح آتش‌بس کنونی متصور نیست که همتای آمریکایی او نیز خاطرنشان کرد نیروهای ائتلاف و مخالفان دمشق هیچ توهمی در قبال کارآمدی طرح آتش‌بس نداشته و نخواهند داشت. باراک اوباما روز پنجشنبه و در سخنانی در کاخ‌سفید، آتش‌بس موقت در سوریه را قدمی بالقوه برای پایان‌دادن به بحران دانسته و البته تأکید کرد ایالات متحده واقع‌بینانه به همه موانع و کاستی‌های پیش‌ِرو آگاه است. او ضمن تأکید بر این واقعیت که برپایی احتمالی آتش‌بس حتی در بهترین حالت نیز موجب توقف سریع خشونت و کشتار در آن کشور نخواهد شد، بر نقش جدی دمشق و مسکو دراین‌باره اشاره کرد و هشدار داد جهان عملکرد همگی را نظاره کرده و تاریخ درباره آن قضاوت می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.