|

وقتی کوه امن‌تر از بیمارستان است

جیسون کان . مدیر اجرائی پزشکان بدون‌مرز

هرروز که از جنگ در یمن می‌گذرد، بیمارستان‌ها و نیروی انسانی درمانی، بیش از پیش آسیب می‌بینند. بیمارستان‌ها و کلینیک‌ها تبدیل به خرابه می‌شوند اما نهادهای بین‌المللی و اعضای شورای امنیت سازمان‌ملل مثل آمریکا، انگلستان، فرانسه و دیگران کاملا نسبت به این موضوع سکوت کرده‌اند و با بی‌اعتنایی از کنار آن رد می‌شوند. از مارس گذشته تاکنون، پزشکان بدون‌مرز از همه‌جای دنیا و همچنین خود من که مدیر اجرائی این سازمان در آمریکا هستم، بیش از 20 هزارنفر از مردم مجروح و بیمار یمن را در این کشور درمان کرده‌ایم. اما در سه‌ماه گذشته بیشترین حملات به کلینیک‌ها و مراکز وابسته به پزشکان بدون‌مرز در این کشور اتفاق افتاده است، به‌طوری‌که 21 ژانویه، یکی از رانندگان آمبولانس وابسته به این سازمان حین تلاش برای کمک به مجروحان جنگ، کشته شد. اگر این نقض آشکار قوانین جنگی و به‌ویژه آن دسته از قوانین که پزشکان و مراکز درمانی را در دوران جنگ محافظت می‌کند، نیست، پس چیست؟ 10 ژانویه نیز یکی دیگر از بیمارستان‌های وابسته به سازمان پزشکان بدون‌مرز در شمال یمن مورد اصابت موشک قرار گرفت که در جریان این اتفاق شش‌نفر کشته و هفت‌نفر مجروح شدند. با وجود تلاش سازمان پزشکان بدون‌مرز برای بازسازی این بیمارستان اما بسیاری از بیماران آن هیچ‌وقت به بیمارستان برنگشتند زیرا مطمئن بودند این اتفاق دوباره می‌افتد. جالب‌تر اینکه زنان بارداری که قرار بود در این بیمارستان وضع‌حمل کنند، ترجیح دادند این کار را در مناطق کوهستانی یمن و جاهایی که هم دور از حملات هوایی و هم دور از امکانات بهداشتی است، انجام دهند. یک‌ماه قبل از این اتفاق، اتفاق مشابهی در جنوب یمن در تاریخ دوم دسامبر 2015 روی داد که در جریان آن 9 نفر ازجمله دونفر از کارکنان پزشکان بدون‌مرز در نتیجه بمباران جنگنده‌های نیروهای ائتلاف سعودی مجروح شدند. نیروهای ائتلاف در 26 اکتبر سال گذشته نیز به بمباران بیمارستان وابسته به وزارت بهداشت یمن در جنوب این کشور پرداختند؛ جایی که پزشکان بدون‌مرز مشغول رسیدگی به مجروحان جنگی، زنان باردار و کودکان بودند. پس از اولین بمباران، کارکنان بیمارستان مجبور شدند تنها مرکز مراقبت‌های درمانی در منطقه را که توانایی کمک‌رسانی به 200هزارنفر را داشت، ترک کنند. در نتیجه این حملات، سازمان پزشکان بدون‌مرز تلاش کرد با نیروهای ائتلاف و حوثی‌ها صحبت و آنها را متقاعد کند که از سیستم‌های مکان‌یابی برای حملاتشان استفاده کنند تا بیش از این به مراکز درمانی آسیب نرسانند. اما تنها بین مارس تا نوامبر سال گذشته حمله به مراکز درمانی یا نزدیک آنها نزدیک به صدبار بوده است. این ماهیت این جنگ خونین است. نیروهای ائتلاف مراکز درمانی را جزئی از اهداف مشروع خود قلمداد می‌کنند. برای آنها همه‌جا، منطقه جنگی است و جنگنده‌هایشان به‌راحتی، خانه‌ها، مدارس، جاده‌ها، پل‌ها، مغازه‌ها، پمپ‌های بنزین، آمبولانس‌ها و... را هدف قرار می‌دهند. به‌همین‌دلیل آمار سازمان ملل از کشته‌شدن دوهزارو 800 شهروند غیرنظامی در یمن اصلا دور از انتظار نیست. از سوی دیگر نیروهای حوثی هم در بسیاری از موارد مانع از رسیدن وسایل مورد نیاز پزشکان به بیمارستان‌ها می‌شوند. بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل، سال گذشته اعلام کرد، نقض قوانین جنگی درباره بیمارستان‌ها یکی از نتایج غیرقابل‌اجتناب جنگ‌هاست. اما شورای امنیت سازمان ملل با زبان دیپلماتیک فکرکردن و حرف‌زدن درباره این موضوع در یمن را قدغن کرد. با تصویب قطع‌نامه 2216 که خواستار پایان خشونت‌ها در یمن از طریق اعمال محدودیت برای فروش تسلیحات و سفر در مورد نیروهای حوثی بود، عملا جایی برای اعتراض به خرابکاری‌های نیروهای ائتلاف باقی نمانده است. آنهایی که درگیر جنگ هستند توجهی به کنوانسیون‌های بین‌المللی نمی‌کنند و طرفدارانشان هم ماجرا را با سکوت برگزار می‌کنند. این در حالی است که آمریکا، انگلستان و فرانسه از طرفداران جدی نیروهای ائتلاف هستند. به‌همین‌دلیل است که فیلیپ هاموند، وزیر امور خارجه بریتانیا، به‌راحتی اعلام می‌کند که هیچ‌گونه شواهدی مبنی‌بر نقض عمدی قوانین بشردوستانه در یمن وجود ندارد. چگونه می‌توان نقض عمدی را از غیرعمدی تشخیص داد؟ حملات به مراکز بیمارستانی در 10 ژانویه تازه آغاز ماجراست. ما به انجام وظیفه‌مان در یمن ادامه می‌دهیم. اما اگر در نتیجه گسترش این حملات دیگر بیمارستان و تجهیزات پزشکی باقی نماند، چگونه خواهیم توانست این وظیفه را انجام دهیم؟!

منبع:‌تایم

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.