اردوغان و بحران چندوجهی آنکارا
تا همین چهار سال پیش به نظر میرسید ترکیه در حال تبدیلشدن به یکی از بزرگترین برندگان بهار عربی است و در آن زمان غرب، ترکیه را به عنوان یک قدرت در حال تقویت، تحسین کرده و آن را الگویی برای منطقهای که مردمش خواهان شکل جدیدی از دولت بودند، میدانست. با این حال با شکست قیامهای عربی، تغییرات در دورنمای ژئوپلیتیک منطقه و تحولات جنگ در سوریه این وضعیت از بین رفت. روسیه بهعنوان قدیمیترین و نزدیکترین رقیب ترکیه در حال گسترش حضور خود در اطراف مرزهای این کشور از جمله سوریه در جنوب، اوکراین در شمال و ارمنستان در شرق ترکیه است. فروپاشی فرایند صلح ترکیه با کُردها نیز سبب شده مناطق جنوب شرقی این کشور به صحنه جنگ میان شبهنظامیان کُرد و ارتش ترکیه تبدیل شود و کردهای سوریه نیز اقدام به تشکیل دولت اولیه خود در اراضی مجاور مرز با ترکیه کردهاند. اقتصاد ترکیه هم دچار بحران شده و نگرانی از بابت بیثباتی در این کشور و تحریمهای مسکو علیه اجناس و منابع درآمد ترکیه از جمله علیه صنعت گردشگری و مواد غذایی این کشور که به تلافی سرنگونکردن جنگنده روسیه در ماه نوامبر اجرا شد، به این بحران دامن زده است. «گوکهان باجیک»، استاد روابط بینالملل در دانشگاه «ایپک»، آنکارا میگوید: «ترکیه با یک فاجعه چندوجهی روبهروست. این کشور در گذشته نیز اغلب مشکلاتی داشته، اما ابعاد اتفاقات کنونی بسیار فراتر از ظرفیت هضم ترکیه است. مناقشه اخیر ترکیه با آمریکا، نزدیکترین و حیاتیترین همپیمانش، بر سر وضعیت شبهنظامیان کرد سوری موسوم به «یگانهای مدافع خلق»، آسیبپذیری ترکیه را عیانتر کرده است». در همین حال، ترکیه از تحولات سریع و در حال تغییر در نزدیکی مرز جنوبیاش با سوریه بهشدت ناخرسند است؛ روسیه همچنان این مناطق را بمباران میکند، کردها به پیشرویهایشان ادامه میدهند و شورشیان مورد حمایت ترکیه در جنگ با «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه نیز شکست میخورند. با وجود آنکه ترکیه بهتازگی سوریه را به اعزام سربازانش تهدید کرده، میداند فرستادن سربازانش به داخل سوریه با ریسک رویارویی با روسیه همراه است و مطمئنا در این رویارویی، ترکیه شکست میخورد. اما اگر ترکیه در سوریه مداخله نکند، به معنای تسلیمشدن در مقابل مسائلی مانند تشکیل مناطق کردنشین خودمختار در شمال سوریه در نزدیکی مرز مناطق کردنشین ناآرام ترکیه است. ترکیه همچنین با این کار شکست شورشیانی که امیدوار بود بتوانند بشار اسد را شکست دهند و با این کار نفوذ ترکیه در جهان عرب را تقویت کنند، پذیرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.