|

سبک زندگی و تلفن همراه هوشمند

تلفن همراه پدیده چندان تازه‌ای نیست اما نسل سوم این فناوری که در دوره اینترنت بی‌سیم به بازار آمد، کاربران را قادر کرد که فقط با استفاده از تلفن هوشمند خود، بدون استفاده از رایانه به اینترنت متصل شوند و فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهند. گسترش سریع، فراگیر و همه‌جانبه تلفن هوشمند و نیز قدرت همه‌زمانی و همه‌مکانی این فناوری، موجب پیدایش سبک زندگی نوینی به‌ویژه در ارتباطات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و آموزشی شد. تأثیر این ارتباطات بر هنجارها، رفتارها و ارزش‌های جامعه و به‌تبع آن، بر سبک زندگی بوده است. تهمینه شاوردی، آتوسا محمدی‌مزینانی و پروانه بیاتی، در کتاب «سبک زندگی و تلفن همراه هوشمند» که توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی منتشر شده، به پژوهشی درباره تأثیر تلفن همراه هوشمند در جامعه ایران و نقش این فناوری در آموزش پرداخته‌اند. آنها نتیجه گرفته‌اند که گرچه بیش از یک‌دهه از توسعه شبکه‌های اجتماعی مجازی که ابتدا با چت‌روم‌ها و وبلاگ‌ها آغاز شد در ایران می‌گذرد اما سرعت شتاب آن در میان تمامی اقشار جامعه، به‌ویژه نوجوانان و جوانان با ظهور تلفن همراه هوشمند آغاز شد. این رسانه که شاید در حد نیاز مطرح بود امروزه تبدیل به یک خواسته شده و والدین را با انتظارات جدید فرزندانشان مواجه کرده است. این روزها، خرید تلفن همراه هوشمند امکان دسترسی به اینترنت با سرعت بالا را مهیا کرده است. با وجود اینکه بسیاری از صاحب‌نظران بر این اعتقادند که استفاده از تلفن هوشمند موجب تقویت روابط موجود میان کاربران می‌شود، به نظر می‌رسد ارتباطاتی که تنها در سطح یک تعامل ساده نبوده و همراه با فضای احساسی و عاطفی‌اند نمی‌توانند دقیقا در محیط مجازی شکل بگیرند. ارتباطات و روابط خانوادگی از این جمله‌اند. درعین‌حال، عدم مدیریت فردی روی میزان و زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی باعث شده که روند زندگی و تعاملات میان‌فردی و روابط عاطفی و احساسی در فضای واقعی خانواده با مشکل مواجه شود. صاحب‌نظران اعتقاد دارند که این رسانه بخشی از وظایف خانواده ازجمله احساس صلاحیت و خودباوری و اعتمادبه‌نفس را که نوجوانان در خانواده می‌آموزند با حضور در فضای مجازی برعهده می‌گیرد. درواقع، جوانان با استفاده از این رسانه هویت اجتماعی خود را تقویت می‌کنند. تلفن هوشمند همچنین می‌تواند حجم روابط اجتماعی ضعیف و پیوندهای ارتباطی سست‌شده را در جامعه افزایش دهد؛ ضمن اینکه بسیاری از مهارت‌ها را که در چارچوب مهارت‌های کلامی و ارتباطات شفاهی قابل‌انتقال نیست از طریق مهارت‌های غیرکلامی منتقل کند. اما از آن‌سو، باید پذیرفت تغییراتی که به‌تدریج با کاربرد تلفن همراه به وجود آمده باعث شده که الگوی تعامل دونفره در شبکه‌های اجتماعی تبدیل به تعاملات میان‌گروهی شود و این گام مهمی در ارتباطات به حساب می‌آید. به عبارت دیگر، مکالمات به دلیل اینکه در فضایی اجتماعی و گروهی انجام می‌شود چتر نظارت اجتماعی را نیز بر خود دارد و در مسیری حساب‌شده و ساختاریافته پیش می‌رود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.