راهکارهای کاهش هزینه انرژی در خانهها
فناوری در میزند
محمدرضا دستورانی
از آنجا که خانوادهها باید هزینههای استفاده از انرژی را بپردازند، بسیاری از مردم علاقهمند هستند با استفاده از فناوریهای نوین، برق مصرفی خانه را خودشان تولید کنند و بهاینترتیب از شبکه برق بینیاز شده و هزینهها را کاهش دهند. بههمیندلیل، در سالهای اخیر، ساخت خانههایی که بتوانند از انرژی خورشید استفاده کنند، بسیار رایج شده است. اما نکته بسیار مهم این است که این خانهها در طول روز بیش از مقدار نیاز، برق تولید میکنند و در شب که برقی تولید نمیشود، باز هم نیازمند انرژی شبکه برق شهری هستند. بههمیندلیل در سالهای اخیر سیستمی ابداع شده است که به شبکه برق شهری وصل میشود و در طول روز که انرژی تولیدشده بیش از انرژی مصرفی است، برق اضافه را به شبکه تزریق میکند و در طول شب هم برق را از شبکه دریافت میکند و در انتهای ماه، با توجه به مقدار خالص برق دریافتشده یا عرضهشده به شبکه برق، مشترک با شرکت برق تسویهحساب میکند. در ادامه برخی از جدیدترین فناوریهای تولید برق در خانه یا استفاده از انواع انرژیهای نوین را با هم بررسی میکنیم. تبدیل انرژی اضافی به هیدروژن محققان بهتازگی خانهای ساختهاند که انرژی مورد نیاز خود را از خورشید تأمین و درعینحال انرژی اضافی جذبشده را به هیدروژن قابل ذخیره تبدیل میکند. امروزه از سلولهای خورشیدی برای تولید برق و راهاندازی دستگاههای مختلف خانه استفاده میکنند، اما همزمان با توسعه این فناوری و افزایش بازده کاری آنها، برقی که تولید میشود، بیش از استفادههای روزمره است. اکنون این امکان فراهم شده که از مازاد انرژی نیز استفاده کرد. این خانه که در تایلند ساخته شده است، انرژی مازاد را به هیدروژن تبدیل میکند که میتوان آن را برای مصارف دیگر ذخیره کرد. این خانهها نخستین سازههای جهان هستند که سیستمها و تجهیزاتشان با استفاده از هیدروژن تولیدشده از برق خورشیدی کار میکند. این خانه صفحات خورشیدی 114 کیلووات ساعتی دارد که روزانه 441 کیلووات ساعت برق تولید میکند. مازاد این انرژی در دو مخزن باتری اسیدی ذخیره میشود. انجام عمل الکترولیز، مقدار قابل توجهی هیدروژن تولید میکند که بهراحتی میتوان آن را ذخیره کرد. از هیدروژنی که بهاینترتیب تولید میشود، میتوان در شب برای بهکارانداختن سلولهای سوختی و تولید برق استفاده کرد. در جستوجوی آفتاب این روزها استفاده از انرژی خورشید در تمام دنیا، در اولویت قرار دارد، اما مشکل اصلی این است که صفحههای خورشیدی در جای خود ثابتاند ولی خورشید در طول روز در آسمان حرکت میکند، بههمیندلیل نمیتوان از همه ظرفیت صفحههای خورشیدی استفاده کرد، اما پژوهشگران پرتغالی، بهتازگی صفحههای خورشیدی جدیدی ابداع کردهاند که در طول روز میتواند جهتش را تغییر دهد و همیشه رو به خورشید باشد، بههمیندلیل میزان انرژی تولیدشده در این خانه بیشتر و حدود پنج برابر انرژی مورد نیاز ساختمان است. سرپرست این پروژه در توصیف مزیت این صفحههای خورشیدی میگوید: «این اولین نمونه خانه خورشیدی چرخشی است که با الهام از گلهای آفتابگردان طراحی شده است. این صفحههای خورشیدی وضعیت خود را با توجه به زاویه و جهت تابش نور خورشید تغییر میدهند. این صفحهها در طول روز میتوانند 180 درجه در جهت شرق - غرب و 90 درجه در جهت شمال- جنوب حرکت کنند». تبدیل باقیماندههای غذا به گاز خانگی یکی از معضلات خانههای شهری، تولید مقدار زیادی زباله در طول روز است. بهتازگی محققان دستگاهی ساختهاندکه زبالههای آلی یا سبزمانند باقیمانده غذاها را به گاز طبیعی تبدیل میکند که میتوان از آن برای مصرف خانگی استفاده کرد. این دستگاه برای مناطق دورافتاده که به شبکه گازرسانی دسترسی ندارند، بسیار مفید است. این دستگاه که «هُمبایوگاز» (به معنی زیستگاز خانگی) نام دارد، با تجزیه و تخمیر زبالههای بهاصطلاح سبز، گاز تولید میکند که به زیستگاز یا بایوگاز معروف است. نصب این دستگاه در حیاط خانه در مدت سه ساعت انجام میشود، محصول جانبی دستگاه هم یک کود بسیار خوب است که در مناطق روستایی بسیار به کار میآید. این دستگاه را یک مهندس فلسطینی ساخته و اولین نمونههای آن را در تعدادی از روستاهای کرانهباختری نصب کرده است. مخزن دستگاه پر از باکتریهای ویژهای است که زبالههای آلی را تجزیه و آنها را به گاز متان تبدیل میکنند. این گاز به وسیله لولهکشی، به درون ساختمان منتقل میشود. مخترع این دستگاه میگوید: «ایده اولیه آن خیلی ساده است، این دستگاه همان کاری را با زبالهها میکند که دستگاه گوارشی بدن انسان با موادغذایی. باکتريهای درون این دستگاه زبالهها را میخورند که در نتیجه آن گاز تولید میشود. گاز هم از راه لوله به درون خانه منتقل میشود». لازم به ذکر است تولید زیستگاز به این روش، کاری جدیدی نیست، اما آنچه درباره این دستگاه جلب توجه میکند، سبُکی آن و نصب سادهاش است. همه انواع زبالهسبز (مانند باقیمانده غذاها یا حتی فضولات حیوانی) را میتوان در مخزن این دستگاه ریخت تا گاز خانگی تولید شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.