نگاه به تولید و مصرف انرژی در چهارگوشه جهان
علم در خدمت محيط زيست
مينو زماني
انرژی پاک، ارزان و قابل اطمینان یکی از دغدغههای همه شهروندان امروز جهان است به همین دلیل سیاستمداران در فکرند تا حد امکان، دسترسی به این خواسته شهروندان را تضمین کنند. امروزه هر کشور و منطقهای از جهان برای دستیابی به این هدف، با توجه به وضعیت و امکانات خود، راهی برای تأمین انرژیهای پاکتر و ارزانتر در پیش گرفته است. برای مثال کشور آمریکا بهعنوان بخشی از تعهدات خود برای مهار تأثیرات ناشی از تغییرات آبوهوایی، به دنبال دوبرابرکردن سرمایهگذاری در بخش تحقیقات و توسعه انرژی پاک و رساندن آن به 12.8میلیارد دلار تا سال 2021 است. دولت آمریکا خواستار 7.7میلیارد دلار در بودجه اختیاری سال مالی 2017 به منظور افزایش منابع مالی تحقیقات در زمینه انرژی پاک در 12 سازمان فدرال است. سرمایهگذاری در زمینه تحقیقات انرژی پاک، حاصل تعهد آمریکا و سایر کشورهای جهان در مذاکرات آذر گذشته درباره تغییرات اقلیمی در پاریس است. حدود 80 درصد از این منابع مالی، صرف حمایت از تلاشهای وزارت انرژی در زمینه توسعه فناوریهای مربوط به وسایل نقلیه پاک، ذخیرهسازی انرژی و تحقیقات مربوط به رآکتورهای هستهای خواهد شد. از طرف دیگر اروپا همیشه یادآور تلاش در زمینه حفاظت از طبیعت و خلاقیت در زمینه کشف و بهرهبرداری از انرژیهای نو بوده است. اروپا نیز در نظر دارد تا 15 سال آینده، نصف برق خود را از انرژیهای پاک تأمین کند. در صورت انجام تعهدات درنظرگرفتهشده برای همه کشورهای اتحادیه اروپا، در دهه آینده بیش از نصف انرژی الکتریکی اروپا از منابع تجدیدپذیر به دست میآید. یک گزارش منتشرشده در گاردین، تأکید کرده است تحقق برنامه قاره سبز، نیازمند همکاری تمامی کشورهای اتحادیه اروپا است. اتحادیه اروپا برای دستیابی به اهداف کاهش تغییرات جوی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای به تولید الکتریسیته از انرژی پاک اقدام کرده است، ولی برای تحقق همه اهداف خود در سال 2030 باید به فرایند نصب و بهرهبرداری از مولدهایی که کربن تولید نمیکنند، سرعت دهد. اتحادیه اروپا هدف تولید 50 درصد برق از منابع پاک را از سال 1990 آغاز کرده است. این هدف باید در تمامی شاخههای صنعت (از قبیل حملونقل، کشاورزی و ساختمانسازی) نیز رعایت شود. درحالحاضر یکچهارم (25 درصد) از برق اروپا، از انرژیهای تجدیدپذیر و پاک تهیه میشود. اولیور جوی، سخنگوی انجمن انرژی باد درباره اهداف سال 2030 میگوید: برخی کشورها از زمان برنامهریزی عقب افتادهاند (بهعنوانمثال کشورهای هلند، فرانسه و انگلستان) و برخی نیز پیش افتادهاند. برای رسیدن به هدف خود، باید سیستمی برای کنترل و مدیریت سرعت کشورها در انجام پروژهها راهاندازی کرد. مزیت برنامه تولید 50 درصد از انرژی کل اروپا از انرژیهای تجدیدپذیر این است که انرژی بین کشورهای اتحادیه اروپا انتقال پیدا میکند و دیگر نیازی به باتری برای ذخیره انرژیهای اضافی نیست. البته این موضوع بخشی دیگر از برنامههای آینده اروپا بهحساب میآید. بین کشورهای اروپایی، آلمان در زمینه استفاده از انرژیهای جدید، بیش از دیگر کشورها تلاش کرده است. این کشور هماکنون میخواهد انرژی قطارهای برقی خود را با استفاده از انرژی باد تأمین کند. به گفته مسئولان این کشور، انرژی قطارهای برقی آلمان تا سال 2018 میلادی از طریق نیروگاههای بادی تأمین خواهد شد. راهآهن آلمان اعلام کرد با هدف استفاده بهینه از انرژی، قطارهای برقی این کشور تا سال 2018، انرژی خود را از نیروگاههای بادی تأمین خواهند کرد. آلمانیها در نظر دارند در سه سال آینده، به تدریج نیاز خود به انرژی الکتریکی تأمینشده از دیگر منابع را کاهش دهند و کمکم مقدار آن را به صفر برسانند، از جمله قطارهای برقی که تمامی نیروی خود را از نیروگاههای بادی تأمین میکنند. هلند نیز یکی دیگر از کشورهایی است که چنین پروژهای را آغاز کرده است. بیش از 50 درصد انرژی الکتریکی قطارهای برقی هلند از باد تأمین میشود. گزارشها نشان میدهد در سالهای 2016، 2017 و 2018 میلادی، به ترتیب 70، 95 و 100 درصد انرژی قطارهای آلمانی از نیروگاههای بادی تأمین میشود. قطارهای برقی روزانه در حدود 2.1میلیون مسافر را در آلمان جابهجا میکنند. نیمی از نیروی بادی مورد نیاز این پروژه از نیروگاههای آلمانی و نیمی دیگر نیز از نیروگاههای موجود در کشورهای اسکاندیناوی و بلژیک تأمین خواهد شد. اما آفریقا نیز که از قدیم نماد فقر بود، تصمیم گرفته است با اجرای یک برنامه 500میلیارد دلاری و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، این قاره را به پاکترین قاره جهان تبدیل کند. بهتازگی سران قاره آفریقا تصمیم گرفتهاند با حمایت از یک ابتکار جدید، تا 15 سال دیگر استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر را در این قاره به شدت افزایش دهند. سازمان انرژیهای تجدیدپذیر آفریقا درنظر دارد تا سال 2020 مقدار انرژیهای تجدیدپذیر را حداقل 10 گیگاوات و تا سال 2030، حداقل 300 گیگاوات افزایش دهد، این یعنی آفریقا به پاکترین قاره زمین تبدیل خواهد شد. طرح افزایش سرعت استفاده از انرژیهای خورشیدی، آبی، بادی و انرژیهای زمینگرمایی میتواند کاری کند که این قاره به سرعت از بقیه قارهها پیشی بگیرد. قرار است در این قاره هزاران نیروگاه کوچک ساخته شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.