|

کردستان سوریه در بازی دو ابرقدرت

نیروهای کُرد سوری در آستانه فتح آخرین گذرگاه‌هایی هستند که راه حیاتی موجودیت داعش و گروه‌های تکفیری دیگر در سوریه و عراق است. بعد از تصرف «اعزاز» و کنترل فرودگاه استراتژیک «منغ» در منطقه اعزاز توسط نیروهای کُرد «اتحاد دموکراتیک» (PYD) جنگ ترکیه برای موفق‌نشدن کُردها در کنترل «جرابلوس» و شهرک‌های اطراف آن آغاز شده و ارتش و توپخانه‌های ترک در حال بمباران مواضع نیروهای کرد هستند. اما به نظر می‌رسد دلایل وحشت ترکیه از پیشروی‌های نیروهای کرد به عوامل زیر بستگی دارد: نخست، قطع این گذرگاه مرزی به‌منزله پایان‌یافتن و بریده‌شدن محورهای کمک به تندروی در سوریه و عراق خواهد شد. دوم، فاصله نزدیک به 60 کیلومتری بین کانتون «کوبانی» و کانتون «عفرین» در صورت آزادسازی توسط نیروهای کرد و وصل سه کانتون کردها در شمال سوریه موقعیت خودمختاری را برای آنها فراهم خواهد کرد که این مورد پسند ترکیه نیست. سوم، با وصل‌شدن این سه نقطه، کردها به دریا نزدیک می‌شوند و از لحاظ استراتژیک موقعیت مهمی یافته و در کنترل و فروش نفت دست‌بالا را پیدا می‌کنند. چهارم، موفقیت نیروهای کرد و تصرف گذرگاه‌های مرزی به مفهوم پیروزی حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) به عنوان حزب مادر نیروهای کرد سوری در جنگ با ارتش ترکیه خواهد بود. پنجم، شکست ترکیه در این جبهه به‌منزله شکست در جبهه جنگ داخلی و ناآرامی‌های اخیر این کشور است و آرام‌آرام ناچار است در مقابل خواست کنفدرالیسم دموکراتیک حزب «دموکراتیک خلق‌ها» و حزب «کارگران کردستان» قد خم کند. اما در اینجا نقش دو ابرقدرت آمریکا و روسیه در معادلات سوریه و همکاری با نیروهای کرد حائزاهمیت است. از سویی روسیه با حرکت ناوگان هوایی خود و پشتیبانی مستقیم از نیروهای کرد به صورت مستقیم وارد کارزار شده است و از سوی دیگر، آمریکا با فرستادن ادوات و مهمات نظامی برای یگان‌های مدافع خلق(PYD) سعی دارد، این نیروها را برای خود نگه دارد. هر دو قدرت می‌دانند، تنها نیرویی که علاوه بر خصوصیت نظامی از توان فکری و ایدئولوژیکی کارآمدی براي شکست خط تندروی در منطقه برخوردار است، نیروهای کرد هستند که توانسته‌‌اند در مدت اخیر نقاط بسیاری از خاک شمال سوریه را آزادسازی کنند. به‌همین‌خاطر آمریکایی‌ها با ایجاد پایگاه هوایی و نظامی در فرودگاه «قامشلو» در کردستان سوریه راهبرد عملیاتی خود را به صورتی مشخص کرده و روس‌ها نیز با حمایت هوایی و لجستیکی در خاک سوریه از کردهای این کشور و گشایش دفاتر دیپلماتیک آنها در مسکو سعی دارند به‌عنوان بازیگری مؤثر با آنها رفتار کنند. وصل سه کانتون (روژاوا) در کردستان سوریه به‌منزله پایان هیمنه داعش در سوریه و به‌تبع‌آن شکست خط تروریسم در عراق خواهد بود. این در صورتی ممکن است که همه منافذ زیست داعش از بین برود. وصل نقاط کردنشین سوریه برای گروه‌هایی که حامی تروریسم هستند گران تمام شده و با اعزام جنگنده‌های خود به پایگاه «اینجرلیک» ترکیه به بهانه مبارزه با داعش، سعی در قدرت‌نمایی و جنگ روانی در منطقه دارند که البته با توجه به معادلات میدانی و جنگ زمینی این واقعیت مستتر است که نیروهای کرد توانسته‌‌اند از کمند جنگ روانی خارج شده و به پیشروی‌های خود ادامه دهند و همین توان جنگندگی بالاست که دو ابرقدرت را ملزم به نادیده‌نگرفتن این نیروها کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.