|

مخالفان، زحمت یا رحمت؟

علی‌اصغر صالحی

مجلسی را تصور کنید که از صدر تا ذیل آن در اختیار یک جناح سیاسی موجود و فعال در کشور قرار گرفته باشد. فرقی نمی‌کند صدای عارف از بلندگوی ریاست آن به گوش برسد یا حدادعادل یا هرکس دیگر! تصور کنید مجلس دهم به هر دلیلی یک دست اصلاح‌طلب یا اصولگرا از صندوق بیرون بیاید. طبیعتا حتی تصور وجود چنین مجلسی هم غریب می‌نماید چه برسد به اینکه کسانی دل به چیدن چنین ترکیبی روی صندلی‌های مجلس دهم بسته و براین‌اساس پا به عرصه مبارزه انتخاباتی گذاشته باشند و برای مخالفان خود در درون حاکمیت هیچ سهم و وزنی قائل نباشند. برای هر کسی که اندکی از سیاست بداند، روشن است مجلس زمانی از مشروعیت برخوردار است که هر کدام از سلایق و ذائقه‌های موجود در جامعه، بسته به وزن خود، امکان انتخاب نماینده برای کرسی‌های آن را داشته باشند. چه‌بسا ممکن است منافع کسانی که نماینده آنها در مجلس است با هم در تضاد باشد و بتوان آنها را مخالف هم خواند. وجود مخالف و حتی تأمین امنیت مخالف نه‌تنها یکی از خصوصیات نظام‌های دموکراتیک به شمار می‌رود، بلکه از لوازم آن نیز به حساب می‌آید. برهمین‌اساس می‌توان گفت تنها مجلسی که شامل نمایندگانی از همه سلایق سیاسی موجود در جامعه باشد را می‌توان مجلسی کارآمد و قوی دانست. فقط چنین ترکیبی چه از بعد قانون‌گذاری و چه بعد از نظارت می‌تواند داعیه‌دار کارآمدی و صدارت باشد. اصولگرایان اگرچه روزهای گذشته را با زحمتِ همگرایی برای گردآوردن فهرستی واحد گذراندند، اما گذشته از این مشقت درون‌گروهی، تقریبا با هیچ دردسر و مانع خارجی‌ای مواجه نبوده‌‌اند و در سایه مواهب نامستتر خود، سرخوش از موانع موجود بر سر راه رقیب آرمیده‌اند. از سوی دیگر، تنگناهای موجود بر سر راه بهارستان برای اصلاح‌طلبان در هر مرحله رنگی تازه به خود گرفته و می‌گیرد. از برجسته‌ترین پیامدهای این دست تنگناها، می‌توان به قرارگرفتن نام چند اصولگرا در فهرست انتخاباتی ارائه‌شده توسط شورای سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان اشاره کرد که خود گویای شرایط این روزهای آنان است. اگرچه اصلاح‌طلبان با خوش‌بینی و امید به همت طرفدارانشان، مردم را به حضور در انتخابات فرا می‌خوانند، اما آنچه مسلم است گرد این نبرد نابرابر فقط به چشم اصلاح‌طلبان نخواهد رفت و هر دو سمت طیف سیاسی موجود را آزرده خواهد کرد. اگر اندکی به عقب برگردیم به‌راحتی می‌توان شکاف‌های عمیق موجود بین همین اصولگرایان را ناشی از تلاش آنان برای ساختن دولت و مجلسی یکدست از خودشان دانست. به عبارت دیگر، حذف مخالف، از خود اصولگرایان برای خودشان مخالفانی ساخت که به‌مراتب از اصلاح‌طلبان مخالف‌ترند. این تجربه جز مجلس در دیگر نهادهای جمهوری اسلامی ایران نیز نتیجه‌ای جز از جنس آنچه سخنش رفت، در بر نداشته است. همین رویکرد تنگ‌نظرانه و مخالف‌ستیز در صداوسیمای کشور ما، مواهبی را نصیب شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی ماهواره‌ای کرده است که بعضا توسط چند 10 نفر در خارج از کشور اداره می‌شوند و نازل‌ترین و دم‌دستی‌ترین حربه‌های رسانه‌ای‌شان با اقبال برخي مواجه می‌شود. بااین‌حساب به جرئت می‌توان گفت مجلس شورای اسلامی یکدست اصولگرا یا اصلاح‌طلب، مجلس خبرگان یکدست اصولگرا یا اصلاح‌طلب، رسانه ملی یکدست اصولگرا یا اصلاح‌طلب و درنهایت حاکمیت یکدست اصولگرا یا اصلاح‌طلب نه‌تنها گرهی از مشکلات امروز و هر روز جامعه‌ ما نمی‌گشاید، بلکه کار خود آنان را نیز با مشکل مواجه خواهد کرد. از طرف دیگر تحمل‌نکردن مخالف و تلاش برای خارج‌کردن رقیبان از دایره رقابت را می‌توان ناشی از نداشتن اعتمادبه‌نفس و این تمامیت‌خواهی را نتیجه ناتوانی در جلب نظر مردم و گرفتن رأی و تأیید آنان دانست. بنابراین شاید توصیه‌ای که این روزها بیش از هر روز به کار اصولگرایان می‌آید، این است که بدانند در فضایی که به مخالفان اجازه سخن‌گفتن ندهند، صدای معاندان به گوش مردم خواهد رسید. بهتر است در مواضع و سخنرانی‌های انتخاباتی‌شان، به جای محنت مخالفان، از نعمت مخالفان سخن بگویند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.