زنگنه در واكنش به توافق در نشست دوحه
نميتوانند تعيين تكليف كنند
شرق: بعد از نشست چهارجانبه دوحه، دیروز اعلام شد وزیران عراق، ونزوئلا و قطر به ایران سفر خواهند کرد. روز سهشنبه چهار کشور عربستان، روسیه، قطر و ونزوئلا در دوحه قطر گرد هم آمدند و تصمیم گرفتند تولید خود را به میزان ماه ژانویه (دی و بهمن) فریز کنند. البته وزیر انرژی عربستان اجراشدن این تصمیم را منوط به تأیید آن توسط سایر اعضای تولیدکننده نفت دانست. دیروز بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران، با تأیید خبر سفر وزیران نفتی کشورهای قطر، ونزوئلا و عراق به ایران به نشست چهارجانبه دوحه واکنش نشان داد و گفت: آنها نمیتوانند برای کسی تعیینتکلیف کنند. زنگنه در گفتوگو با ایسنا درباره جلسه دیروز سران نفتی کشورهای عربستان، روسیه، قطر و ونزوئلا و توافق آنها درباره نگهداشتن سطح صادرات نفت به اندازه ماه ژانویه، گفت: اخباری که تاکنون به دست آمده، اخباری است که در رسانهها منتشر شده، اما امروز برخی از وزیران نفتی این کشورها به ایران میآیند تا ایران را از جزئیات دقیق این نشست باخبر کنند. او با بیان اینکه کار نفت، کاری غیرسیاسی محسوب نمیشود، خاطرنشان کرد: آنها فقط برای خود میتوانند تصمیم بگیرند و نمیتوانند برای کشور دیگری تعیینتکلیف کنند. پیشتر پیشبینیها همه از نرمش کشورهایی حکایت داشت که تولید نفت خود را در سالهای تحریم ایران افزایش داده بودند. یکی از این کشورها عربستان است که در این مدت به گفته کارشناسان به بهانه مقابله با نفت شیل آمریکا تولید خود را افزایش داده است. مقامات نفتی ایران بارها در گفتوگوهای خود به این کشورها هشدار دادند که با کاهش تولیدشان برای نفت ایران جا باز کنند. نشست چهار کشور نفتی در دوحه نشان میدهد این کشورها ناگزیرند به خواسته ایران احترام بگذارند. بهای نفت در نخستین معاملات دیروز (چهارشنبه) به دلیل خوشبینی سرمایهگذاران مبنیبر اینکه حصول یک توافق به کاهش تولید در بلندمدت منجر خواهد شد، افزایش یافت اما سپس این خوشبینی از بین رفت. دانیل آنگ، تحلیلگر نفتی در مؤسسه فیلیپ فیوچرز سنگاپور، به رویترز گفت: در معاملات اولیه دیروز یکسری خریدهای فنی صورت گرفت اما در پایان روز، بازار همچنان منتظر تصمیم ایران است. آنگ گفت: بعید است که ایران تولید نفت خود را در سطوح فعلی متوقف کند اما ممکن است افزایش تولید نفت خود را در سطوح پایینتری نسبت به برنامهریزیهای قبلی انجام دهد. تحلیلگران مؤسسه FGE دیروز (چهارشنبه) گفتند توقف تولید تولیدکنندگان نفت در سطوح ماه ژانویه تفاوت کمی در تعادل عرضه و تقاضا در سال جاری ایجاد خواهد کرد و برای حذف روزانه 600 هزار بشکه نفت مازاد در بازار که برای سال جاری پیشبینی شده کافی نخواهد بود. FGE افزود: این توقف تولید میتواند راه را برای اقدامات آتی هموار کند در صورتی که عربستان و دیگر اعضای اوپک و همچنین روسیه آن را لازم بدانند. سرمایهگذاران همچنین منتظر انتشار اطلاعات ذخایر نفتی آمریکا در امروز هستند تا سرنخهای بیشتری درباره قیمت نفت به دست آورند. ذخایر نفت خام آمریکا احتمالا در هفته منتهی به 12 فوریه سهمیلیون و 900هزار بشکه افزایش خواهد یافت. حمید حسینی، عضو هیأتمدیره اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی تأثیر رقابت کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای صادرات نفت خام بر قیمت آن و همچنین درآمد کشورهای صادرکننده نفت غیرقابل تصور بوده است. کسی فکر نمیکرد قیمت نفت به کانال 30دلاری برسد و حتی بدبینترین تحلیلگران نیز این پیشبینی را نداشتند، اما اضافه تولید نفت، در کنار رکودی که در بازارهای جهانی بهوجود آمد، قیمت آن را شدیدا تحتتأثیر قرار داد و درآمدهای نفتی کشورهای صادرکننده نفت تا حد زیادی کاهش پیدا کرد بهگونهای که عملا دولتهای عراق، ونزوئلا، روسیه، عربستان و برخی دیگر از کشورهای صادرکننده نفت را به بحران یا نگرانی رسانده است. در این میان، تنشهای سیاسی هم به اختلافات دامن زده و رسیدن به راهحل مناسب را از کشورها سلب کرده بود، اما حالا بهنظر میرسد از دو روز پیش که نشست چهار کشور روسیه، عربستان، ونزوئلا و قطر در دوحه برگزار شد، دور جدیدی از تلاشها برای رسیدن به راهحلی کارآمد برای بازار نفت آغاز شده است. این احتمال هم وجود دارد که عربستان از این بابت به روسیه چراغ سبز نشان داده است که امتیازاتی در سوریه بگیرد؛ چراکه عربستان پیش از این مدعی بود اگر تولید خود را کاهش دهد، عراق به سهمیه پایبند نمیماند و روسیه هم اقدام به افزایش تولید میکند و ازاینرو با کاهش تولید مخالفت میکرد. از دیگر سو این کشورها فکر نمیکردند ایران بتواند به سرعت تولید خود را افزایش دهد و در گام اول 400 هزار بشکه افزایش تولید خود را روانه بازار اروپا کند. این کار ارزشمند وزارت نفت، یکی از دلایلی است که این کشورها را به تکاپو انداخته است. در حقیقت بازگشت ایران به بازار اروپا، گرایش چین به نفت ایران و همچنین دورنمای توانایی ایران برای رسیدن به سهمیه قبل از تحریم، عربستان را نگران کرده است زیرا ایران با داشتن اقتصادی متنوع، وابستگی کم به اقتصاد جهانی و پایینبودن هزینه تولید نفت، کمتر از دیگر کشورها از کاهش قیمت نفت آسیب میبیند. در این شرایط، این کشورها به این جمعبندی رسیدهاند که هم براساس منافع مشترک، افزایش تولید خود را متوقف کنند و هم مانع افزایش تولید ایران شوند. یکی از دلایلی که وزرای نفتی به ایران میآیند میتواند حول همین محور باشد اما ایران مواضع روشنی دارد و پیش از این نیز هرگونه کاهش تولید را منوط به بازگشت به نظام سهمیهبندی کشورها دانسته است. با این وجود اگر اجماع کاملی بین همه کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای کاهش تولید نفت حاصل شود، ایران نیز میتواند تا زمان آمادگی برای مرحله دوم افزایش تولید 500 هزار بشکهای، با این کشورها همکاری کند. کل کشورهای نفتی میتوانند با کاهش سه درصدی تولید خود، قیمت نفت را به کانال 50دلاری برسانند و با افزایش قیمت، کسری درآمد خود را از کاهش تولید نیز جبران کنند. اگر این کشورها قصد دارند بازار را به سمت بهبود ببرند، ایران نباید مانع همکاریها شود، اما در اینکه ایران نباید منافع ملی خود را تنها برای منافع دیگران قربانی کند نیز شکی نیست. ایران نیز علاقهمند به متعادلشدن بازار نفت است و این کشورها، که در غیاب ایران تولید نفت خود را افزایش دادهاند، شاید بخواهند افزایش تولید ایران را منوط به رسیدن قیمت نفت به سقفهای مشخصی کنند، اما بههرحال این کشورها باید پیشنهاداتی به ایران بدهند که با منافع ملی آن تضاد نداشته باشد و از دیگر سو تکلیف اضافه تولیدی نیز که توسط چند کشور عمده انجام میشود و باعث مازاد عرضه شدهاست روشن شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.