مدرسه دولتی کیفی باید الگو باشد
مهدی بهلولی . آموزگار و کنشگر صنفی
چند روز پیش، مرضیه گرد، معاون وزیر آموزشوپرورش و رئیس سازمان مدارس غیردولتی کشور، گفت: «مدارس غیردولتی در حقیقت حامی و پشتیبان مدارس دولتی هستند و از هر حیث باید الگو، سرآمد و دستگیر نظام آموزشی باشند». از دید این نگارنده، مدرسههای غیردولتی یا همان مدرسههای پولی، نمیتوانند الگوی مناسبی برای نظام آموزشی باشند؛ گرچه شوربختانه همین اندیشه است که هماکنون سالهاست و بهویژه در دولت یازدهم نیرومندتر از گذشته، آموزشوپرورش را اداره میکند. گردانندگان مدرسه پولی، به دلیل اینکه مدرسه را بخش خصوصی میدانند امکان گزینش دانشآموز به خود میدهند. مدرسه پولی بیش از هر چیز، یک بنیاد اقتصادی خصوصی است و سیاستهایش را با توجه به درآمد و سودوزیان خود برمیگزیند. گردانندگان مدرسه خصوصی باید شرایطی به وجود آورند که مدرسه، هر سال بیش از سال گذشته، آوازه و گیرایی داشته باشد تا بتواند دانشآموز بیشتر و بهتر جذب کند. ازاینرو هر دانشآموزی را ثبتنام نمیکنند؛ اما مدرسه دولتی باید همه دانشآموزان پیرامون خود را نامنویسی کند. از همینجا فرق بزرگ یک مدرسه پولی بلندآوازه با یک مدرسه دولتی آغاز میشود. البته مدرسههای پولی کم یا بیآوازه هم هستند که چندان امکان گزینش دانشآموز ندارند که بعید است منظور معاون وزیر، ایندست مدرسههای پولی باشند. در مدرسه پولی، انگیزه سود، انگیزه اصلی راهاندازی مدرسه است. ازاینرو هم تلاش میکند دانشآموز خوب (یعنی باهوش و از طبقه متوسط یا بالا) جذب کند و هم با آزمونگیریهای پیاپی و تأکید بر شاخصهای کمی آموزشی، میکوشد به صاحبان سرمایه و خانوادههای دانشآموزان، بیلان کار تحویل دهد. هماکنون سالهاست که از ظرفیت و صندلیهای خالی بسیاری از دانشگاههای پولی سخن میرود اما تب دروغین کنکور فرو نمینشیند. در برخی از مدرسههای پولی برای یک سال تحصیل به اندازه چهار سال آموزش در یکی از دانشگاههای پولی، شهریه دریافت میشود و شگفت اینکه بسیاری از همین دانشآموزانی هم که چنین شهریههای سنگین مدرسههای پولی را پرداخت میکنند در پایان سر از همین دانشگاههای پولی با صندلی خالی درمیآورند! مدرسه پولی، هدف راستین آموزشوپرورش را تحریف میکند و بیش از اندازه بر شاخصهای کمی تأکید میورزند؛ اما هدف مدرسه دولتی، پرورش راستین کودک است و بیش از تأکید بر شاخصهای کمی، بر شاخصهای کیفی پای میفشارد؛ دستکم از دید این نگارنده باید اینچنین باشد. مدرسه دولتی از یاد نمیبرد که آموزشوپرورش، نهادی است که خدمات عمومی ارائه میدهد. مدرسه دولتی دانشآموزان را از همدیگر جدا نمیکند و از همه نوع دانشآموز ضعیف و قوی و از هر طبقهای، ثبتنام میکند تا به آنان، آموزشی عمومی ارائه دهد. پس هدف نه ارائه آموزشهای تخصصی و شغلی خیلی پیشرفته است و نه جداسازی آنان از یکدیگر و نه آمادهکردن آنان برای کنکور و نه حتی برای بازار کار. هدف اصلی پرورش انسان فرهیخته است. اینها البته نکتههایی هستند که بسیاری از اندیشهوران آموزشی در سطح جهان به آنان پرداختهاند. در کل میتوان گفت مدرسه پولی، یک مدرسه ویژه است و نمیتواند برای مدرسه و آموزشوپرورش دولتی که یک نهاد فراگیر است الگوی مناسبی باشد. راست این است که مدرسه دولتی کیفی باید الگوی نظام آموزشی باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.